II SA/Bd 968/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji II SA/Bd 968/04 UZASADNIENIE Wójt Gminy Z. decyzją z dnia [...] 2004 r. przyznał M. W. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka – M. W. w kwocie 170 zł miesięcznie, na okres od 28 lipca 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., rozpoznając odwołanie M. W. od tej decyzji, decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało dodatek z tytułu samotnego wychowania syna – M. W., od dnia 14 lipca 2004 r. do 31 lipca 2004 r. w kwocie 102 zł i od 1 sierpnia 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. w kwocie 170 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji powołano się na art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka w Urzędzie Gminy w Zakrzewie dnia 28 lipca 2004 r. Orzeczenie w sprawie rozwiązania małżeństwa K. i M. W. uprawomocniło się 14 lipca 2004 r. Z tym dniem strona stała się osobą rozwiedzioną i z tą datą jest uprawniona do dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka. M. W. złożyła skargę na powyższą decyzję. Wskazała, że wyrok rozwodowy został wydany w dniu 22 czerwca 2004 r. i z tym dniem stała się osobą samotnie wychowującą dziecko. Od tego dnia przysługuje jej dodatek z tytułu samotnego wychowania dziecka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższą zasadę Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Spór między stronami dotyczy terminu, od jakiego skarżąca nabywa prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka. Organ I instancji przyjął, że datą tą jest data złożenia wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze reprezentuje stanowisko, że datą tą jest data uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, a skarżąca uważa, że datą tą jest dzień wydania wyroku rozwodowego. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o samotnym wychowaniu dziecka – oznacza to wychowanie dziecka m.in. przez osobę rozwiedzioną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie uznało, że status "osoby rozwiedzionej" nabywa się z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Stwierdzenie skarżącej, że status taki uzyskuje się z chwilą wydania wyroku nie jest słuszny; decydujące znaczenie ma tutaj wyrok prawomocny. Można mieć zatem status "osoby rozwiedzionej", a nie wystąpić o zasiłek z tytułu samotnego wychowania dziecka, albo wystąpić po kilku miesiącach czy latach. Gdyby przyjąć za prawdziwe stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, to ustawa musiałaby zawierać termin przedawnienia dochodzenia prawa do tego dodatku. Tak jednak nie jest. Ustawa mówi tylko o przedawnieniu z tytułu nienależnie pobranych świadczeń. Nie budzi wątpliwości, że postępowanie w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, a osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka składa wniosek o zasiłek rodzinny (§ 2 ust. 1 i § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne - Dz. U. Nr 213, poz. 2162). Jest to uregulowanie zbieżne z art. 61 § 1 K.p.a. Wniosek o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka wszczyna postępowanie administracyjne. Art. 24 ust. 2 ustawy wskazuje, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Oznacza to, że momentem od którego przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowania dziecka jest data wpłynięcia wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Tym samym zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.