I SA/Wa 1379/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech sędziowie NSA Marek Stojanowski asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant referendarz sądowy Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. sprawy ze skargi P. Spółka Akcyjna w W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia państwowych osób prawnych oddala skargę. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r., [...], zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, postępowanie wszczęte na wniosek P. S.A. w W. w przedmiocie stwierdzenia nabycia na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), przez Skarb Państwa prawa własności gruntu położonego w powiecie b., gminie R., oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha i nabycia przez P. S.A. prawa użytkowania wymienionego gruntu oraz prawa własności budynków i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Uzasadniając to postanowienie Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z art. 37a ust. 1 powołanej ustawy grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu 23 lutego 2003 r. we władaniu P. S.A. stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem z zastrzeżeniem ust. 7. Z załączonego do wniosku oświadczenia, złożonego w imieniu P. S.A., wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowi w całości linię kolejową nr [...] C. i w dniu 31 maja 2003 r. była w nieprzerwanym i samoistnym posiadaniu wnioskodawcy i jej poprzednika prawnego od ponad 30 lat i w jego władaniu w dniu 28 lutego 2003 r. Potwierdził to Starosta [...] w pismach z dnia 19 lutego 2003 r. i 20 kwietnia 2003 r. informując, że po przeanalizowaniu danych zawartych w operacie ewidencji gruntów obrębu R. stwierdził, że Skarb Państwa nie dysponuje tytułem własności tej nieruchomości. W związku z tym nie można wykluczyć możliwości stwierdzenia zasiedzenia przez Skarb Państwa tego gruntu w trybie art. 172 k.c. Istnieje więc konieczność zbadania, czy Skarb Państwa nie stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości przed dniem 1 czerwca 2003 r., bowiem wówczas jedna z przesłanek z art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. nie byłaby spełniona. Z tego powodu oraz mając na uwadze art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uznano, iż do czasu wydania prawomocnego orzeczenia sądowego w kwestii zasiedzenia tej nieruchomości przez Skarb Państwa nie można wydać decyzji w sprawie jej nabycia przez Skarb Państwa na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. Zachodzą więc podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego na wskazanej podstawie oraz wezwania Starosty [...] zgodnie z treścią art. 100 §1 kpa do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości. Po rozpatrzeniu zażalenia P. S.A. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r., [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] podtrzymując przedstawioną argumentację i dodając, że okoliczność, czy przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa wymaga rozstrzygnięcia przez sąd powszechny i stanowi to zagadnienie wstępne wobec postępowania prowadzonego na podstawie art. 37a powoływanej ustawy z dnia 8 września 2000 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. S.A. wniosły o uchylenie postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. Postanowienie to zdaniem skarżącego narusza jego prawa wynikające z art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" poprzez przyjęcie, że uwłaszczenie na podstawie powyższego przepisu może nastąpić jedynie po uprzednim postępowaniu o zasiedzenie nieruchomości przez Skarb Państwa. Błędne jest zastosowanie w niniejszej sprawie art. 97 §1 pkt 4 kpa i powoduje to znaczną zwłokę w zakończeniu postępowania o uwłaszczenie skarżącego. Artykuł 37a ustawy z 8 września 2000 r., jako przepis szczególny dotyczący ściśle określonych nieruchomości zajętych przez linie kolejowe, jest samodzielną podstawą nabycie nieruchomości, a ustawodawca do jego zastosowania nie wskazał żadnych dodatkowych przesłanek poza w nim zawartymi. Dlatego zawieszenie postępowania administracyjnego w celu prowadzenia postępowania cywilnego zmierzającego do nabycia przez Skarb Państwa prawa własności w trybie zasiedzenia jest nieuzasadnione. Oba postępowania mają na względzie osiągnięcie tego samego celu, tj. nabycia własności, różnica wynikać może jedynie z daty tego nabycia. Skarżąca Spółka uważa, że danie pierwszeństwa postępowaniu cywilnemu (art. 172 k.c.) przy rozstrzyganiu nabycia przez Skarb Państwa własności gruntów pod liniami kolejowymi stoi w sprzeczności z celem wprowadzenia przepisu art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. Utrzymanie w mocy postanowienia Ministra Infrastruktury czyni, jej zdaniem, art. 37a przepisem martwym i jest sprzeczne z intencjami ustawodawcy, który dla zmiany sytuacji prawnej P. wprowadził szczególny tryb uwłaszczeń. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podnosząc, że jedną z przesłanek zastosowania art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. jest stwierdzenie, czy grunty nie stanowią własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub P., co oznacza, że organ wojewódzki ma obowiązek jednoznacznego ustalenia stanu prawnego (własności) nieruchomości. Skoro w niniejszej sprawie stanu prawnego nie można ustalić w oparciu o istniejące dokumenty, a nie można wykluczyć nabycia własności przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa w trybie zasiedzenia, zasadne było zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Organ administracji prowadząc postępowanie uwłaszczeniowe na rzecz P. Spółki Akcyjnej prawidłowo wydał postanowienie o jego zawieszeniu do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez właściwy Sąd Rejonowy wniosku Starosty [...] o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia własności opisanej we wniosku nieruchomości. Materialnoprawną podstawę dla wydania przez Wojewodę [...] decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia przez P. Spółkę Akcyjną prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowi przepis art. 37 a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.). Zgodnie z jego treścią grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu P. S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub P. S.A. stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem. Do gruntów tych P. S.A. przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach. Powołany przepis wyraźnie stanowi, że dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania uwłaszczeniowego, konieczne jest zbadanie, kto był właścicielem nieruchomości przed dniem 1 czerwca 2003 r. Z akt sprawy wynika, nie kwestionuje tego również skarżący, że dla przedmiotowej nieruchomości brak jest księgi wieczystej, zbioru dokumentów, a zapis o przysługującym Skarbowi Państwa prawie własności do gruntu zamieszczony jest jedynie w rejestrze gruntów. Zapisy w ewidencji gruntów nie mogą jednak stanowić dowodu własności nieruchomości. Z uwagi na to, że wynik postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia przez Skarb Państwa własności nieruchomości, rozstrzygając kwestie własności gruntów objętych uwłaszczeniem P. Spółki Akcyjnej na dzień 1 czerwca 2003 r. ma istotne znaczenie dla tegoż postępowania uwłaszczeniowego, to zawieszenie postępowania o uwłaszczenie z przyczyn wyżej wymienionych jest w pełni uzasadnione. Oznacza to, że rozstrzygające tę kwestię postanowienia organów obu instancji są zgodne z prawem, a zarzuty skargi i naruszenia wymienionych w niej przepisów prawa nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.