I SA/Op 72/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie: WSA Tomasz Zborzyński Asesor sądowy Anna Wójcik (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie sądowe, 2. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz skarżącego kwotę 112,60zł (słownie: sto dwanaście złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skargą sporządzoną dnia 24 lutego 2005 r. A. C. wniósł o stwierdzenie nieważności, a w przypadku przeciwnym o uchylenie w całości postanowienia wydanego w dniu [...] o numerze [...] przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, utrzymującego w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...] w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w oznaczeniu typu pojazdu, zaistniałej w decyzji tegoż organu z dnia 1 sierpnia 2003 r. nr [...] w sprawie wpisania pojazdu do rejestru zastawów skarbowych, jak również o stwierdzenie nieważności lub uchylenie postanowienia z dnia [...]. Ponadto złożył wniosek o zwrot kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wskazując, że choć jako doradca podatkowy sporządził skargę we własnej sprawie, to żaden przepis prawa nie wyłącza w takiej sytuacji zasądzenia od organu zwrotu tych kosztów jako niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw. Po wniesieniu tej skargi organ odwoławczy, działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.), postanowieniem z dnia 23 marca 2003 r. o numerze [...] uwzględniając opisaną powyżej skargę uchylił wskazane postanowienia w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. W związku z powyższym organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania sądowego, które stało się bezprzedmiotowe wskutek usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonych postanowień. Na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania w sprawie i rozszerzył żądanie zwrotu kosztów postępowania również o wydatki w kwocie 12,60 zł jako koszty osobistego stawiennictwa na rozprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że organ, którego działanie lub czynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie, w której w ramach ustawowo przyznanych uprawnień organu odwoławczego do autokontroli zaskarżonego aktu Dyrektor Izby Skarbowej uwzględnił skargę (w jednym z jej alternatywnych wniosków), wydając postanowienie o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego je postanowienia pierwszoinstancyjnego. Tym samym w obrocie prawnym przestało istnieć postanowienie, które wskutek wniesionej skargi miało być poddane sądowej kontroli. Natomiast w myśl art. 161 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w toku tego postępowania wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Taka sytuacja zachodzi między innymi wówczas, gdy organ, którego decyzja została zaskarżona, wyda rozstrzygnięcie na podstawie art. 54 § 3 wskazanej ustawy i uwzględniając skargę, uchyli zaskarżone rozstrzygnięcie, powodując jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, a przez to także brak przedmiotu postępowania sądowego. Ponieważ przypadek taki wystąpił w sprawie niniejszej, zaszła konieczność umorzenia postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 wyżej wskazanej ustawy. W związku z umorzeniem postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 tej ustawy, skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów - art. 201 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zakres tych podlegających zwrotowi kosztów należy oceniać na podstawie regulacji zawartej w przepisie art. 200 cytowanej ustawy, z którego wynika, że skarżącemu służy zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw. Rodzaj tych niezbędnych kosztów wymieniony został w przepisie art. 205 § 1 ustawy, zgodnie z którym do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Bez wątpienia treść tego przepisu wyraźnie dotyczy dwóch różnych sytuacji – takiej, gdzie postępowanie jest prowadzone przez stronę osobiście oraz takiej, gdzie stronę reprezentuje pełnomocnik, nie będący adwokatem lub radcą prawnym. Jest niewątpliwym, że w przypadku, gdy strona działa we własnej sprawie posiadając równocześnie przymiot fachowego pełnomocnika, nie zachodzi żaden stosunek reprezentacji, o jakim mowa w art. 205 § 2 i § 4 cytowanej ustawy; posiadając przymiot strony nie może ona być równocześnie własnym pełnomocnikiem. Ponieważ skarżący nie był reprezentowany przez pełnomocnika, działając osobiście, nie przysługuje mu zwrot kosztów zastępstwa procesowego, o jakim mowa w art. 205 § 2 i § 4, w związku z czym nieuzasadnione jest żądanie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stanowiących wynagrodzenie doradcy podatkowego. Skarżącemu przysługuje natomiast zwrot kosztów postępowania obejmujący poniesiony przez niego wpis sądowy w kwocie 100,00 zł i koszt przejazdu strony do Sądu w wysokości 12,60 zł, gdyż ta kategoria wydatków została w art. 205 § 1 powołanej wcześniej ustawy zaliczona do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw. Z przedstawionych powyżej przyczyn faktycznych i prawnych postępowanie w sprawie należało umorzyć i zasądzić na rzecz skarżącego od strony przeciwnej zwrot poniesionych przez niego kosztów sądowych obejmujących uiszczony przez niego wpis od skargi w kwocie 100,00 zł oraz koszty dojazdu strony do Sądu.