VII SA/Wa 1728/04

WyrokWSA w Warszawie2005-10-05

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska, Anna Tarnowska – Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedłożenia projektu zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jeśli nie wydał wcześniej postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, a także czy organ ten może nakazać opracowanie czasu nasłonecznienia budynku w ramach tego postępowania?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć obowiązku przedłożenia projektu zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jeśli nie wydał wcześniej postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Ponadto, przepis ten nie przewiduje możliwości nakazania opracowania czasu nasłonecznienia budynku w ramach postępowania dotyczącego projektu zamiennego. W pierwszej kolejności organ powinien ocenić charakter odstępstw od projektu budowlanego, a dopiero w przypadku uznania ich za istotne, nałożyć obowiązek sporządzenia projektu zamiennego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestora obowiązek przedłożenia projektu zamiennego uwzględniającego zmiany w budowie budynku biurowo-usługowo-handlowego oraz opracowania czasu nasłonecznienia budynku mieszkalnego. Inwestor dokonał odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a pozwolenie na budowę zostało ostatecznie uchylone. Skarżący zarzucili organom nadzoru budowlanego błędną ocenę charakteru odstępstw i próbę legalizacji samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Asesor WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka, Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. sprawy ze skarg G. R., C. R. i R. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących G. R., C. R. i R. R. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 1728/04 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 i ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 – tekst jednolity z późn zm.) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej budowy budynku biurowo-usługowo-handlowego przy [...] róg [...], nałożył na A. Sp. z o.o. z siedzibą przy [...] obowiązek przedłożenia projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych i opracowanie czasu nasłonecznienia budynku mieszkalnego usytuowanego przy [...] w związku z zabudową tarasu na IV kondygnacji w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania decyz...ji. W uzasadnieniu podał, iż budowa przedmiotowego budynku była realizowana na podstawie decyzji Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 1999r. dotyczącej pozwolenia na budowę budynku biurowo-usługowo-handlowego z garażem podziemnym przy [...], wydanej na rzecz Z. R., a następnie decyzją Starosty Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2002r. przeniesionej na rzecz A Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...]. Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji po stwierdzeniu odstępstw dokonanych w trakcie budowy postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych. Postanowienie to zostało jednakże przez organ odwoławczy uchylone, a prowadzone postępowanie w sprawie odstępstw od otrzymanego pozwolenia na budowę zostało umorzone postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. Następnie, decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003r. została uchylona decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 1999r. wydana przez Burmistrza Gminy [] dla Z. R. W związku z uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę, państwo R. skierowali do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o podjęcie stosownych działań. Przeprowadzona w dniu 11 lutego 2004r. wizja lokalna wykazała, iż budowa została zakończona, a "wewnątrz obiektu prowadzone są prace porządkowe i usuwanie usterek oraz poprawkowe roboty malarskie". Fakt zakończenia budowy w dniu 15 grudnia 2003r. został wpisany do dziennika budowy, a inwestor dokonał zawiadomienia odpowiednich służb o zamiarze przystąpienia do użytkowania budynku. W związku z powyższym, organ nadzoru budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2004r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych nakazując jednocześnie zabezpieczenie elementów budynku i zabezpieczenie terenu budowy przed dostępem osób trzecich. Jednocześnie decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. zobowiązał inwestora do przedłożenia projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Na skutek zażalenia inwestora na postanowienie wstrzymujące roboty budowlane oraz odwołania państwa R. od decyzji zobowiązującej inwestora do przedłożenia projektu zamiennego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] i decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. uchylił zaskarżone postanowienie i zaskarżoną decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrując sprawę stwierdził, iż "po uwzględnieniu uwag organu nadrzędnego, uznano, że w sytuacji kiedy zostało uchylone pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku, niezbędne jest przeprowadzenie postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania państwa R., decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2004r. na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał, iż "dopiero analiza dokumentacji określonej w decyzji Nr [...] pozwoli Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla [...] dokonać oceny wprowadzonych przez Inwestora zmian oraz czy zrealizowane roboty wykonano zgodnie z przepisami prawa". Jednocześnie podniósł, że budynek mieszkalny stanowiący własność odwołujących się został zrealizowany niezgodnie z przepisami prawa oraz odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego co było podstawą stwierdzenia przez Wojewodę [...] nieważności decyzji o pozwoleniu na jego budowę. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli G., C. i R. R. Skarżący podnoszą, iż sprzecznie z prawem organ odwoławczy uznał, że wykonanie projektu zamiennego pozwoli organowi ocenić wprowadzone przez inwestora zmiany. Zdaniem skarżących "wydanie decyzji na podstawie art. 51 pkt 3 musi być dokonane dopiero po dokonaniu analizy popełnionych przez Inwestora odstępstw od projektu i jednoznacznym stwierdzeniu, że odstępstwa te nie mają charakteru istotnego oraz, że wykonane odstępstwa są zgodne z obowiązującymi przepisami i normami. W sytuacji gdyby te ustalenia były odmienne, konieczne jest wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1". Skarżący podnoszą, iż organ odwoławczy nie dokonał oceny charakteru odstępstw od projektu i nie ustosunkował się do zarzutów skarżących lecz stwierdził jedynie " że, wykonanie projektu zamiennego pozwoli organowi ocenić wprowadzone zmiany". Zdaniem skarżących, prowadzone postępowanie ma na celu sprzeczne z prawem doprowadzenie do legalizacji przedmiotowej inwestycji, która nie powinna powstać gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wydania pozwolenia na jej budowę. Skarżący uważają, iż inwestor dokonał istotnych odstępstw od projektu między innymi poprzez wykonanie w elewacji południowej wykuszu na wysokości trzech pięter, w elewacji zachodniej wykuszu na wysokości dwóch pięter, w elewacji północnej wykuszu na wysokości trzech pięter, w elewacji wschodniej zamiast przewidzianego wykuszu zabudowania tarasu oraz zastąpienie pasa zieleni izolacyjnej kostką brukową z kilkoma studzienkami kanalizacyjnymi wykonanymi wzdłuż ogrodzenia skarżących. W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu zmienionego przez art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r ( Dz.U. z 2004r, Nr 93, poz. 888 ) z dniem 31 maja 2004r. "przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o którym mowa w art. 50 ust 1, właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę- nakłada, określając termin wykonania obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian". W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nie wydał postanowienia w trybie art. 50 ust 1 Prawa budowlanego wstrzymującego roboty budowlane wobec czego nie mógł na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 prawa budowlanego wydać w dniu 25 czerwca 2004r. decyzji o nałożeniu na inwestora obowiązku przedłożenia projektu zamiennego, która to decyzja powinna zostać wydana przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o którym mowa w art. 50 ust 1 prawa budowlanego. Art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego wyraźnie stanowi, iż obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego zachodzi w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Oznacza to, iż w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego powinien ocenić charakter odstępstw, a dopiero w przypadku uznania ich za istotne nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Błędny jest zatem pogląd [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż "dopiero analiza dokumentacji określonej w decyzji Nr [...] pozwoli Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...] dokonać oceny wprowadzonych przez Inwestora zmian oraz czy zrealizowane roboty wykonano zgodnie z przepisami prawa". Nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek opracowania czasu nasłonecznienia budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w związku z zabudową tarasu na IV kondygnacji nie znajduje oparcia w art. 51 ust 1 pkt 3 prawa budowlanego na podstawie którego został wydany. Powołany wyżej przepis nie przewiduje nałożenia na inwestora takiego obowiązku poza obowiązkiem sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ nadzoru budowlanego powinien zwrócić uwagę na decyzję Starosty Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...]lipca 2002r, którą przeniesione zostało pozwolenie na budowę na A Sp. z o.o. Decyzja ta nadal istnieje w obrocie prawnym bowiem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. wyeliminował z obrotu prawnego jedynie decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1999r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Z. R. pozwolenia na budowę. W świetle przytoczonych okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 §1 w pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn zm.). Wobec uwzględnienia skargi należało zasądzić na podstawie art. 200 w/w ustawy od organu odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania, obejmujący wpis sądowy oraz wynagrodzenie pełnomocnika. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 wyżej powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło