II SA/Gd 2375/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 5 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 czerwca 2001 r. [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 31 sierpniu 2000 r. nr [...], powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (wówczas Dz.U. nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm., obecnie Dz.U. nr 42 z 2002 r., poz. 371), zwanej dalej ustawą o kombatantach, pozbawił skarżącego B. S. uprawnień kombatanckich przyznanych mu przez Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w G. decyzją z dnia 25 września 1985 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej od dnia 16 maja 1949 r. do dnia 10 maja 1950 r. Uzasadniając swoją decyzję organ administracyjny stwierdził, iż w okresie zaliczonym skarżącemu do działalności kombatanckiej pełnił on służbę w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. W związku z tym organ uznał, iż skarżący uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalania władzy ludowej", co w myśl powołanego przepisu ustawy o kombatantach, uzasadnia pozbawienie go uprawnień kombatanckich. Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, że uprawnienia kombatanckie otrzymał nie tylko z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, ale również z powodu walk z oddziałami Wherwolfu i "pospolitymi rabusiami". Ponownie rozpatrując sprawę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 22 czerwca 2001 r. nr [...], podzielając dotychczasowe ustalenia i wnioski, utrzymał swoje poprzednie rozstrzygnięcie w mocy. Odnośnie do podniesionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestii udziału skarżącego w walkach z Wehrwolfem organ wskazał, że skarżący twierdzeń swoich nie udowodnił, zaś z posiadanego przez organ wykazu CAW nie wynika, by jednostka, w której skarżący służył, brała udział w walkach z UPA lub Wherwolfem, są natomiast zapisy o walkach z niepodległościowym podziemiem. W skardze skarżący zarzucił, iż pozbawienie go uprawnień kombatanckich z tytułu utrwalania władzy ludowej nie ma uzasadnienia w jego faktycznym działaniu, które polegało na uczestnictwie w eliminacji band rabunkowych i terrorystycznych. Twierdził też, że pozbawienie go uprawnień kombatanckich jest działaniem prawa wstecz i zaprzeczeniem zasady lex retro non agit oraz, że nie może być z uwagi na przedawnienie pozbawiany uprawnień kombatanckich, nabytych w dobrej wierze. Ponadto podniósł, że będąc żołnierzem był zobowiązany wykonywać rozkazy. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o kombatantach. Stosownie do art. 25 ust. 1 powołanej ustawy osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z zastrzeżeniem ust. 2. Ten ostatni przepis wymienia przesłanki, których wystąpienie skutkuje pozbawieniem uprawnień kombatanckich. Między innymi, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", przy czym uprawnienia te zachowują osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Z dokumentacji załączonej do akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie wymienionego wyżej tytułu działalności kombatanckiej. W szczególności wynika to z orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej w G. z dnia 25 września 1985 r. w którym tytuł kombatancki skarżącego określono jako "LWP Utrwalanie władzy lud. od 16 05 1949 do 10 05 1950". Ponadto sam skarżący w deklaracji członkowskiej ZBoWiD pisał jedynie o swojej służbie w KBW i operacjach związanych z ochroną obiektów gospodarczych oraz "zwalczaniem band wywrotowych", a w życiorysie o udziale w "walkach z bandami reakcyjnego podziemia o utrwalanie władzy ludowej". W życiorysie skarżący odwołał się też do zaświadczenia dowódcy jednostki wojskowej z dnia 31 maja 1985 r., w którym stwierdzano, że skarżący w trakcie służby w KBW brał osobiście udział w walkach z reakcyjnym podziemiem. W aktach administracyjnych nie ma żadnej wzmianki o tym, aby skarżący walczył z oddziałami Wherwolfu. Nie pisał o tym ani skarżący ani dowódca jednostki wojskowej w powołanym zaświadczeniu. W konsekwencji trafne jest uznanie, że uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów skarżący uzyskał wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W tej sytuacji nie sposób przyjąć, aby organ administracyjny błędnie zastosował w sprawie skarżącego art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że prawo działa wstecz, gdy wiąże skutki ze zdarzeniami, które miały miejsce przed początkiem obowiązywania normy prawnej. Zasada lex retro non agit nie sprzeciwia się jednakże pozbawieniu praw wcześniej nabytych, o ile pozbawienie to będzie wiążące po wejściu w życie prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga skarżącego jest niezasadna i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił ją. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.