I SA/Gd 350/05

WyrokWSA w Gdańsku2005-10-04

Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Małgorzata Gorzeń, Tomasz Kolanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia, wzywając stronę do uzupełnienia braków, podczas gdy pismo strony mogło być interpretowane jako reakcja na upomnienie, a nie odwołanie od decyzji, której organ nie wydał?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia, ponieważ nie podjął wystarczających kroków w celu wyjaśnienia rzeczywistej woli strony. Zamiast tego, organ wezwał do uzupełnienia braków odwołania, ignorując możliwość, że pismo strony było reakcją na upomnienie, a nie odwołaniem od nieistniejącej decyzji. Organ powinien był najpierw ustalić charakter żądania strony, a dopiero potem stosować procedury dotyczące braków formalnych.
Stan faktyczny
Strona H. S. złożyła pismo zatytułowane "odwołanie od podatku od nieruchomości za lata 1996 do 2004". Organ pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia odwołania o sprecyzowanie zarzutów, istotę żądania i dowody. Strona odpowiedziała, przesyłając odpisy wyroków sądowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia, stwierdzając brak decyzji, od której strona się odwoływała, oraz niespełnienie wymogów formalnych odwołania. Strona wniosła skargę do WSA, podnosząc zarzut przedawnienia i twierdząc, że pismo było reakcją na upomnienie. WSA uchylił postanowienie SKO.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Zasądzono od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Określono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń,, Sędzia WSA Tomasz Kolanowski (spr.), Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 4 października 2005 sprawy ze skargi H. S. i L. S., A., spółka cywilna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Sygn. akt [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] pozostawiło bez rozpatrzenia odwołanie H. S. "od podatku od nieruchomości za lata 1996 do 2004". Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy: W piśmie z dnia 27 października 2004r. zatytułowanym "odwołanie d podatku od nieruchomości za lata 1996 do 2004, Nr [...] z dn. [...]", H. S. wniosła: odwołanie od podatku od nieruchomości położonej w S. przy [...] w łącznej kwocie 43.286,40zł, oraz o wstrzymanie egzekucji do czasu rozpatrzenia wszystkich łącznych spraw dotyczących działalności gospodarczej firmy A. s.c. w S. przy [...]. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] organ pierwszej instancji wezwał H. S. do uzupełnienia odwołania o: sprecyzowanie zarzutów przeciwko wymienionym decyzjom, określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania, wskazanie dowodów uzasadniających to żądanie. Jednocześnie organ pouczył stronę, że nieusunięcie braków odwołania w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na powyższe, H. S. przesłała odpisy wyroków: Sądu Okręgowego w G. z dnia 6 lutego 2004r., sygn. akt [...] i Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 5 października 2004r., sygn. akt [...] twierdząc, że stanowią one w całości uzasadnienie jej odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie wydał orzeczenia o jakim mowa w odwołaniu. Ostatnia decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości za 2004r. została wydana w dniu [...] i strona od tej decyzji nie złożyła odwołania. Ponadto SKO podniosło, że brak podania przez stronę w wyznaczonym terminie elementów wymaganych przez art. 222 Ordynacji podatkowej pociąga za sobą konieczność wydania orzeczenia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Podstawą jego wydania stanowi art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji, który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222 Ordynacji. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o umorzenie podatku od nieruchomości w kwocie 52 988,54zł. W uzasadnieniu skargi, strona podniosła zarzut przedawnienia dochodzonej przez Urząd Miasta należności z tytułu podatku od nieruchomości. Wskazała ponadto, że sprawa powyższa jest szczegółowo uzasadniona w wyrokach Sądu Okręgowego oraz Sądu Apelacyjnego, które zostały przesłane na wezwanie organu. Strona stwierdziła, że pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, w istocie przywraca niezgodne z prawem roszczenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem. W wyniku takiej kontroli orzeczenie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak pojmując rolę sądu, należy uznać, że w niniejszej sprawie skarga jest uzasadniona. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, organy przy rozpatrywaniu sprawy, żądania i wnioski stron powinny odczytywać zgodnie z ich treścią, a nie według nazw nadanych przez strony postępowania. Organ administracji nie jest związany nawet podaną przez stronę podstawą prawną żądania, a musi rozpoznać sprawę, co do jej istoty, w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie całej treści pisma (wyrok NSA z 7 września 1994r. sygn. akt ONSA 1995r., Nr 3, poz. 120). Nie ma decydującego znaczenia również tytuł pisma. Organ w sytuacji wątpliwości, co do treści żądania strony powinien, kierując się art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej, wyjaśnić rzeczywistą wolę stron, udzielając jej przy tym odpowiednich wyjaśnień i wskazówek, co do konsekwencji rozpatrzenia żądania w określonym trybie. W niniejszym postępowaniu organ tego nie uczynił. Za nieuzasadnione należy uznać wzywanie strony do uzupełnienia odwołania w trybie art. 169 ustawy Ordynacja podatkowa, gdy organ dysponował wiedzą o braku decyzji powołanej w odwołaniu. Skoro organ nie wydawał decyzji o jakiej mowa w piśmie strony z dnia 27 października 2004r., to powinien ustalić zakres żądania strony. Strona w toku rozprawy w dniu 4 października 200Sr. złożyła pismo z dnia 4 października 200Sr. wraz z upomnieniem z dnia 18 października 2004r. Jak wynika z treści upomnienia, jego adresatem jest H. S., posiada ono numer sprawy tożsamy z numerem wskazanym przez stronę w piśmie z dnia 27 października 2004r. Upomnienie zostało wystawione przez Urząd Miasta. Z powyższego wynika, że pismo strony nazwane odwołaniem od decyzji w sprawie podatku od nieruchomości było reakcją strony na wystawione upomnienie. Rolą organu było zatem wyjaśnienie treści żądania strony. Dalsze postępowanie uzależnione byłoby od ostatecznego sprecyzowania woli strony postępowania. Przepisy Ordynacji podatkowej regulują wart. 170 i 171 tryb postępowania w przypadku gdy podanie wniesiono do organu niewłaściwego. Pozostawienie podania bez rozpatrzenia jest możliwe tylko w sytuacji gdy strona nie uzupełni podania, które nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa. Jest to jednak możliwe dopiero wówczas, gdy zostaną usunięte wątpliwości co do charakteru podania. Najpierw organ musi zatem ustalić, czy podanie jest np. odwołaniem, a dopiero następnie stosować tryb z art. 169 Ordynacji podatkowej. W rozpoznawanej sprawie organy nie ustaliły treści żądania strony, zatem na tym etapie postępowania brak było podstaw prawnych do wydania postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśnić należy treść żądania strony, uwzględniając fakt zbieżności daty i numeru sprawy powołanych w piśmie strony nazwanym odwołaniem z upomnieniem wystawionym przez Urząd Miasta. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie wydane w pierwszej instancji. Ponadto Sąd orzekł w przedmiocie wykonalności decyzji w trybie art. 152, a o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 w związku z art. 209 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło