I SA/Wa 1607/04

WyrokWSA w Warszawie2005-10-03

Skład orzekający: Irena Kamińska, Daniela Kozłowska, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która powstała po dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej (27 maja 1990 r.) z części innej nieruchomości, może podlegać komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych?
Ratio decidendi
Powstanie nowej działki ewidencyjnej po dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej nie wyłącza możliwości jej komunalizacji z mocy prawa, jeśli spełnione są przesłanki określone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Kluczowe jest ustalenie, czy w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość ta (lub jej część składowa) była własnością Skarbu Państwa i należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy komunalizacji części nieruchomości położonej w L., oznaczonej jako działka nr [...]. Organy administracji uznały, że działka ta powstała po 27 maja 1990 r. i w związku z tym nie podlega komunalizacji z mocy prawa. Miasto L. wniosło skargę, argumentując, że sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła część większej nieruchomości użytkowanej przez przedsiębiorstwo bez tytułu prawnego, należącej do terenowego organu administracji państwowej, co uzasadnia jej komunalizację. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej i poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2005 r. sprawy ze skargi Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy komunalizacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L. utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...], w sprawie odmowy stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę Miasto L. prawa własności części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. wydana została na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191. ze zm.). Wojewoda uznał, że przedmiot postępowania powinien być określony w oparciu o stan faktyczny i prawny nieruchomości istniejący w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. ze szczególnym uwzględnieniem jej ewidencyjnego oznaczenia. W karcie inwentaryzacyjnej nr [...] stanowiącej integralną część decyzji ujęta jest nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie [...] z adnotacją, że według stanu na dzień 27 maja 1990 r. stanowiła ona część działki nr [...]. Zapis ten przesądza, że przedmiotowa działka powstała po wejściu w życie ustawy komunalizacyjnej. Oznacza to, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka [...] o powierzchni [...] m² nie istniała. W tym dniu istniała inna nieruchomość oznaczona jako działka nr [...]. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że wbrew twierdzeniom odwołania fakt, że działka nr [...] powstała po dniu 27 maja 1990 r. wyłącza możliwość jej komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Ewentualne doprowadzenie do zgodności wpisów w księgach wieczystych z rzeczywistym stanem sprawy należy do postępowania przed właściwym sądem powszechnym a nie w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy nie jest związany innymi swoimi orzeczeniami podjętymi w innych stanach faktycznych i prawnych. Ostateczne decyzje wojewodów stwierdzające nabycie prawa własności nieruchomości z dniem 27 maja 1990 r. przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego – jako wyjątek od zasady umownego przekazywania prawa własności mienia – stanowią szczególną ustawową podstawę dokonywania wpisów w księgach wieczystych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Miasto L. wniosło uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. i Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] czerwca 2004 r. zarzucając im naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnych i ustawę o pracownikach samorządowych. Sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r stanowiła część większej nieruchomości wykorzystywanej przez Przedsiębiorstwo [...] bez tytułu prawnego. Takie nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i dlatego z mocy prawa podlegają komunalizacji. Fakt, że działka nr [...] została wydzielona po dniu 27 maja 1990 r. z innej nieruchomości nie może mieć wpływu na komunalizację z mocy prawa, gdyż całość terenu użytkowanego przez Przedsiębiorstwo [...] podlega komunalizacji. Całość dokumentacji inwentaryzacyjnej została przekazana Wojewodzie [...] w dniu [...] września 2002 r. O komunalizacji mienia decyduje stan prawny oraz faktyczny istniejący w dniu 27 maja 1990 r., tzn. należało ustalić, czy dany teren był własnością Skarbu Państwa oraz czy należał w tym dniu do terenowych organów administracji stopnia podstawowego. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Odpowiadając na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Jedynym argumentem, jaki organy powołały dla uzasadnienia swoich decyzji jest to, że przedmiotowa działka nr [...] została utworzona dopiero po dniu 27 maja 1990 r., zaś w tej dacie była częścią innej nieruchomości i nie mogła podlegać komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Takie stanowisko należy uznać za błędne. Powyższa ustawa, a w szczególności uregulowania zawarte w jej rozdziale 2 dotyczącym nabycia mienia komunalnego, nie zawierają żadnego w tym względzie ograniczenia. Przepisy te nie wyłączają komunalizacji w stosunku do części nieruchomości, o ile spełnione są przesłanki w nich określone. Słusznie więc zarzuca skarżący naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Rzeczą organów było zbadanie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, a więc czy w dniu 27 maja 1990 r. była własnością Skarbu Państwa i czy należała w tym dniu do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Organy w ogóle tych przesłanek w odniesieniu do komunalizowanej nieruchomości nie badały. Z tych względów zaskarżone decyzje naruszają prawo materialne, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd uchylił wydane w sprawie decyzje. Podobne stanowisko przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 kwietnia 2004 r., sygn. I S.A. 522/03 (niepubl.) i skład orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela. W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Powołane przepisy

art. 5 ust. 1 ustawyart. 5 ust. 1 pkt 1art. 145 § 1 pkt 1art. 152 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło