II OSK 964/05
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-11-30
Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Jerzy Bujko, Jacek Chlebny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia zezwolenia na osiedlenie się cudzoziemcowi, który nie spełniał wymogu 5-letniego pobytu na podstawie wiz lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w szczególności w kontekście prawa do pracy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że odmowa udzielenia zezwolenia na osiedlenie się nie narusza art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sąd podkreślił, że prawo do poszanowania życia rodzinnego nie jest absolutne i dopuszcza ingerencję państwa w celu ochrony interesów gospodarczych kraju. Konwencja nie gwarantuje cudzoziemcom prawa do pracy ani pozytywnego obowiązku państwa do wspierania finansowego rodziny, a regulacje dotyczące zatrudniania cudzoziemców nie stanowią dyskryminacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. S., obywatelki Federacji Rosyjskiej, od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców. Decyzja ta utrzymała w mocy odmowę udzielenia zezwolenia na osiedlenie się, argumentując niespełnieniem wymogu 5-letniego pobytu na podstawie wiz lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Skarżąca podnosiła, że odmowa stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż ogranicza jej prawo do pracy i ingeruje w życie rodzinne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Jacek Chlebny (spr.), Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 329/05 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 9 lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie oddala skargę kasacyjną
II OSK 964/05
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, oddalił skargę J. S. na decyzję Prezesa Urzędu do spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 9 lipca 2003 r., Nr [...], o odmowie udzielenia zezwolenia na osiedlenie się.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z 9 lipca 2003 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 26 października 2001 r. w sprawie odmowy udzielenia J. S., obywatelce Federacji Rosyjskiej, zezwolenia na osiedlenie się. Uzasadniając odmowę stwierdzono, że pobyt J. S. trwał 3 lata i 1 miesiąc, dlatego wnioskodawczyni nie spełnia formalnego wymogu, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach, to jest wymogu pobytu przez okres co najmniej 5 lat na podstawie wiz lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (Dz. U. Nr 114, poz. 739 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że pobyt wnioskodawczyni nie był pobytem na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu połączenia z rodziną, ponieważ instytucji takiej nie przewidywała ustawa w momencie przyjazdu wnioskodawczyni do Polski (luty 1998 r.), a tylko na pobyt na podstawie takiego zezwolenia może trwać jedynie 3 miesięcy dla uzyskania zezwolenia na osiedlenie się.
Wyrokiem z dnia 28 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 9 lipca 2003 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 października 2001 r. Nr [...]
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt V SA 3226/03, skargę kasacyjną wniósł Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 grudnia 2004 r., sygn. akt OSK 1374/04, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że udzielenie zezwolenia na osiedlenie się, na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach, w brzmieniu obowiązującym w chwili przyjazdu J. S. do Polski, było możliwe, gdy bezpośrednio przed złożeniem wniosku cudzoziemiec przebywał w Polsce co najmniej przez 3 lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Na skutek zmiany stanu prawnego uległy zaostrzeniu warunki, jakie powinna spełnić wnioskodawczyni, by uzyskać zezwolenie na osiedlenie się. Wymagany przed 1 lipca 2001 r. okres, co najmniej trzyletniego przebywania na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, został wydłużony do pięcioletniego nieprzerwanego okresu przebywania na podstawie wiz lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Przepis art. 19 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach został zmieniony na podstawie art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz o zmianie niektórych ustaw. Instytucja łączenia rodzin wprowadzona została natomiast ustawą z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 42, poz. 475 ze zm.). Nowelizacja weszła w życie w dniu 1 lipca 2001 r. Instytucja zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu połączenia z rodziną jest instytucją, która nie istniała w systemie polskiego prawa przed dniem 1 lipca 2001 r. Udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu połączenia z rodziną wymagało wydania decyzji administracyjnej przez właściwy organ. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 maja 2003 r. w sprawie o sygn. akt K 39/01, iż ustawodawca ma prawo, aby dostosowując prawo do zmieniających się warunków ruchu transgranicznego, ograniczyć lub też zmienić zasady regulujące osiedlanie się w Polsce. Ustawodawca mógł przyjąć, że samo przekroczenie granic Polski nie stanowiło wystarczającej przesłanki, aby cudzoziemiec mógł spodziewać się objęcia go korzystniejszymi dlań przepisami ustawy, jeżeli pod jej rządami nie spełnił założonych przez nią wymogów. Samo zatem zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nawet gdy uzasadnione jest zamiarem połączenia z rodziną, nie może skutkować uznaniem, że został spełniony warunek z art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym po 1 lipca 2001 r. Wydanie decyzji administracyjnej o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu połączenia z rodziną, o której mowa w art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach, stało się możliwe od dnia 1 lipca 2001 r., to jest od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz o zmianie niektórych ustaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając ponownie, wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2005 r. oddalił skargę J. S.. Sąd podkreślił, że jest związany wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 grudnia 2004 r. i uznał, że zarzut naruszenia art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach jest niezasadny. Wydanie decyzji administracyjnej o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu połączenia z rodziną, o której mowa w art. 24 a ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach, stało się bowiem możliwe od dnia 1 lipca 2001 r. Zdaniem Sądu, niezasadny był również zarzut naruszenia art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. Nr 61, poz. 284 i 285 ze zm.), dalej także Konwencja lub Konwencja praw człowieka.
Skargę kasacyjną skarżąca oparła na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Zdaniem skarżącej, wydłużenie okresu pobytu z trzech do pięciu lat na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, niezbędnego do uzyskania zezwolenia na osiedlenie się, a tym samym do uzyskania prawa do swobodnego poszukiwania i podejmowania pracy, stanowiło niedopuszczalną ingerencję władzy publicznej. Konsekwencją odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się był bowiem brak możliwości realizacji prawa do pracy bez konieczności uzyskania indywidualnego zezwolenia oraz wcześniejszego nabycia obywatelstwa polskiego. W ten sposób art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach został zastosowany wobec skarżącej z naruszeniem zasady proporcjonalności. Ochrona rynku pracy nie może odbywać się poprzez wprowadzenie regulacji skutkujących ograniczeniem prawa do pracy członków polsko-cudzoziemskich rodzin zamieszkujących w Polsce. W ten sposób doszło do ingerencji władzy publicznej w życie rodzinne i prywatne skarżącej, w sposób naruszający warunki zawarte w art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wskazał, że przesłanką do wydania przez właściwe w sprawie organy administracji publicznej decyzji negatywnej w przedmiocie udzielenia skarżącej zezwolenia na osiedlenie się było niespełnienie wszystkich warunków formalnych przewidzianych w art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach. Nie podjęcie pracy było następstwem zaniechania przez skarżącą wystąpienia do organów administracji o uzyskanie stosownego zezwolenia.
Skarżąca od dnia 1 października 2003 r. posiada zezwolenia na osiedlenie się, a obecnie także obywatelstwo polskie. Na rozprawie, dla uzasadnienia zarzutów skargi, dodatkowo powołała się także na orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Gül v. Szwajcaria (wyrok 19.2.1996, skarga nr [...]).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.
1. Z zasady suwerenności państwa wynika prawo do regulowania przez państwo zasad wjazdu i pobytu cudzoziemców. W chwili rozstrzygania sprawy przez organy administracji publicznej sam fakt zawarcia związku małżeńskiego uprawniał jedynie do ubiegania się o uzyskanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 17 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach. (Obecnie art. 53 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175). Dopiero po upływie odpowiednio długiego okresu, który określa ustawa, cudzoziemiec może ubiegać się o uzyskanie zezwolenia na osiedlenie się. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym, podstawą ubiegania się o zezwolenia na osiedlenie się przez cudzoziemca, pozostającego w związku małżeńskim z obywatelem polskim, stanowi art. 64 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r o cudzoziemcach. Przepis ten wymaga dwuletniego nieprzerwanego pobytu na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W chwili natomiast rozstrzygania przez organ administracji publicznej wniosku skarżącej, na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach, obowiązywał wymóg pobytu przez 5 lat na podstawie wiz lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony albo przez okres 3 lat. - w razie pobytu na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu połączenia z rodziną.
2. Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności gwarantuje w art. 8 każdemu prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Prawo do poszanowania życia rodzinnego nie ma wprawdzie charakteru absolutnego i dopuszcza ingerencję władzy państwowej, ale stosownie do art. 8 ust. 2 Konwencji, ingerencja władzy publicznej w korzystanie z prawa do życia rodzinnego jest usprawiedliwiona tylko przypadkami przewidzianymi przez ustawę i koniecznymi w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Podobny przepis zawiera Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167), który w art. 17 stanowi, że:
"1. Nikt nie może być narażony na samowolną lub bezprawną ingerencję w jego życie prywatne, rodzinne, dom czy korespondencję ani też na bezprawne zamachy na jego cześć i dobre imię.
2. Każdy ma prawo do ochrony prawnej przed tego rodzaju ingerencjami i zamachami."
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. przyznaje każdemu "prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym" (art. 47). Konstytucja stanowi jednocześnie, że "ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw" (art. 31 ust. 3). W stosunku do cudzoziemców korzystanie z wolności i praw zagwarantowanych w Konstytucji może zostać wyłączone na podstawie ustawy (art. 37 ust.2 Konstytucji).
2. Życie rodzinne skarżącej, wynikające z zawartego z obywatelem polskim związku małżeńskiego, podlegało w Polsce ochronie. Ochrona ta wyrażała się w przyznaniu skarżącej prawa do przebywania na terenie Polski. Na wstępie analizy zgłoszonego zarzutu naruszenia art. 8 Konwencji Praw Człowieka, należy przypomnieć, że nawet zawarcie związku małżeńskiego nie nakłada automatycznie na państwo prawnego obowiązku uszanowania wyboru przez cudzoziemca kraju zamieszkania. Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu nie kwestionuje bowiem zasady, że państwa mają prawo regulować warunki udzielania zezwoleń na wjazd i pobyt cudzoziemców, jak i ich wydalenia i że Konwencja praw człowieka nie przyznaje cudzoziemcom ogólnego prawa wyboru państwa, w którym zamierzają z rodziną zamieszkać lub do którego pragną przyjechać. Stanowisko takie jest ugruntowane w orzecznictwie Trybunału i wielokrotnie, w różnych orzeczeniach, podtrzymywane (przykładowo wyrok z 20 czerwca 2002 r. w sprawie Al.-Nashif v. Bułgaria, § 114 uzasadnienia oraz cytowane tam orzecznictwo, w tym sprawa Gül v. Szwajcaria, wyrok z 19 lutego.1996, skarga nr 23218/94, na którą powołała się skarżąca na rozprawie, a również ostatnio sprawa Keles v. Niemcy, wniosek nr 32231/02, wyrok z 27 października 2005 r., § 54 uzasadnienia i cytowane tam orzecznictwo). W polskim orzecznictwie sądowym także przyjmuje się, że wydanie decyzji odmawiającej cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały nie jest równoznaczne z ingerencją władzy publicznej w życie rodzinne cudzoziemca i naruszeniem art. 8 Konwencji (wyrok Sądu Najwyższego z 2 grudnia 1998 r., III RN 163/98, OSNAPiUS 1999, Nr 19 poz. 600). Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżąca powołała się na orzeczenie w sprawie Gül v. Szwajcaria. W sprawie tej jednak Europejski Trybunał Praw Człowieka również przyjął, że z art. 8 Konwencji nie wynika dla państwa ogólny obowiązek poszanowania wyboru przez cudzoziemca kraju zamieszkania (§ 38 uzasadnienia w sprawie Gül v. Szwajcaria).
3. Istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy ingerencja w życie rodzinne skarżącej miała miejsce. Nie ulega wątpliwości, że wydalenie lub ekstradycja cudzoziemca z państwa, w którym żyją jego członkowie rodziny, może prowadzić do naruszenia prawa do poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji. Prawo skarżącej do pobytu w Polsce nigdy nie było jednak kwestionowane. Skarżąca, składając wniosek o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się, legitymowała się zezwoleniem na pobyt czasowy. W chwili wyrokowania, w dniu 28 maja 2004 r., po raz pierwszy przez Sąd I instancji, skarżąca posiadała już zezwolenie na osiedlenie się. Obecnie skarżąca posiada także obywatelstwo polskie. Życie rodzinne zakłada możliwość utrzymywania osobistych kontaktów. Podtrzymywanie wzajemnych, naturalnych więzi rodzinnych, zarówno w czasie trwającego postępowania, jak i przed jego wszczęciem, nie było zatem nigdy zagrożone.
4. W świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu poszanowanie państwa dla życia rodzinnego może być również związane z zasadami udzielania pomocy finansowej rodzinie. W sprawie Petrovic v. Austria rozważano znaczenie płatnych urlopów wychowawczych dla ochrony życia rodzinnego. Trybunał wówczas przyjął, że z art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka nie wynika pozytywny obowiązek dla państwa przyznawania płatnych urlopów wychowawczych (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Petrovic v. Austria, 27 marca 1998 r., § 26 uzasadnienia.). Podobnie należy ocenić możliwość podejmowania pracy, która wprawdzie może mieć znaczenie dla sytuacji materialnej rodziny, ale Konwencja nie gwarantuje ani prawa do pracy, ani też do pomocy publicznej w formie wsparcia finansowego w celu utrzymania odpowiedniego standardu życia (także w formie świadczeń finansowych). Innym natomiast zagadnieniem jest przyznawanie w sposób dyskryminujący świadczeń finansowych rodzinie, które może prowadzić do odpowiedzialności państwa na podstawie art. 14 Konwencji w związku z art. 8 Konwencji Praw Człowieka. Niezależnie od wyżej wymienionej sprawy dotyczącej zasiłku wychowawczego (Petrovic v. Austria, 27 marca 1998 r., § 27-28 uzasadnienia), zakaz dyskryminacji w udzielaniu pomocy finansowej rodzinie był przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie Niedźwiecki v. Polska (wyrok z 25 października 2005 r. § 30 uzasadnienia). Artykuł 14 Konwencji gwarantuje bowiem korzystanie z praw i wolności wymienionych w konwencji bez dyskryminacji, wynikającej z takich powodów, jak płeć, rasa, kolor skóry, język, religia, przekonania polityczne i inne, pochodzenie narodowe lub społeczne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie bądź z jakichkolwiek innych przyczyn. W świetle zatem orzecznictwa Trybunału, naruszenie prawa do życia rodzinnego, w odniesieniu do sytuacji finansowej rodziny, jest możliwe tylko w razie dyskryminującego przyznawania świadczeń. Sam natomiast brak przyznania świadczenia nie powoduje per se naruszenie prawa do życia rodzinnego, gdyż w tym zakresie nie istnieje, na podstawie art. 8 Konwencji, pozytywny obowiązek państwa. O ile zatem obowiązek ochrony życia rodzinnego zakazuje rozłączania członków rodziny z naruszeniem art. 8 ust. 2 Kowencji, o tyle brak jest pozytywnego obowiązku wspierania finansowego rodziny, bezpośrednio lub pośrednio, w tym także przez przyznawanie cudzoziemcom prawa do pracy. Powyższe rozważania mają z tego względu znaczenie, że skarżąca dla uzasadnienie naruszenia art. 8 Konwencji wskazywała, że zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony nie uprawniało jej do podjęcia pracy (bez konieczności uzyskania odrębnego zezwolenia). Zarzutu ten nie jest uzasadniony, gdyż Konwencja w art. 8 nie gwarantuje cudzoziemcom prawa do pracy ale prawo do poszanowania życia rodzinnego. Nie stanowi też naruszenia art. 14 w związku z art. 8 Konwencji wprowadzenie przez polskiego ustawodawcę reżimu zatrudniania cudzoziemców i różnicowanie uprawnień do podejmowania zatrudnienia w zależności od rodzaju udzielonego zezwolenia na pobyt. Odmowa udzielenia zezwolenia na osiedlenie się cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania takiej zgody i który posiada prawo do pobytu w Polsce na podstawie innego tytułu (zezwolenie na pobyt czasowy), nie narusza art. 8 Konwencji tylko przez to, że zezwolenie na osiedlenie się uprawnia do podjęcia pracy, a podjęcie pracy przez cudzoziemca przebywającego na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jest uzależnione od uzyskania indywidualnego zezwolenia. Wymóg uzyskania indywidualnego zezwolenia na pracę, w przypadku posiadania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, nie jest przejawem dyskryminacji cudzoziemców, a potrzebą administracyjnej regulacji rynku pracy. Z podobnych względów Sąd uznał za nieuzasadniony argument o naruszeniu art. 8 Konwencji prawa człowieka w związku z przedłużeniem okresu niezbędnego do nabycia obywatelstwa polskiego. Nabycie obywatelstwa polskiego nie pozostaje w żadnym związku z ochroną życia rodzinnego, o którym mowa w Konwencji.
5. Udzielenie zezwolenia na osiedlenie się, w chwili przyjazdu J. S. do Polski, było możliwe, gdy bezpośrednio przed złożeniem wniosku cudzoziemiec przebywał w Polsce co najmniej przez 3 lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Na skutek zmiany stanu prawnego uległy zaostrzeniu warunki, jakie powinna spełnić wnioskodawczyni, by uzyskać zezwolenie na osiedlenie się. Wymagany przed 1 lipca 2001 r. okres, co najmniej trzyletniego przebywania na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, został wydłużony do pięcioletniego nieprzerwanego okresu przebywania na podstawie wiz lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Przepis art. 19 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach został bowiem zmieniony na podstawie art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz o zmianie niektórych ustaw. Nowelizacja weszła w życie w dniu 1 lipca 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając już w sprawie skarżącej, wyrokiem z dnia 23 grudnia 2004 r., sygn. akt OSK 1374/04, podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 maja 2003 r. w sprawie o sygn. akt K 39/01, iż ustawodawca ma prawo, aby dostosowując prawo do zmieniających się warunków ruchu transgranicznego, ograniczyć lub też zmienić zasady regulujące osiedlanie się w Polsce. Ustawodawca mógł przyjąć, że samo przekroczenie granic Polski nie stanowiło wystarczającej przesłanki, aby cudzoziemiec mógł się spodziewać objęcia go korzystniejszymi dlań przepisami ustawy, jeżeli pod jej rządami nie spełnił założonych przez nią wymogów. Skarżąca J. S. posiadała nieprzerwanie, kolejne, przedłużane zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ze względu na zawarty z obywatelem Polski związek małżeński. Instytucja łączenia rodzin wprowadzona została jednak do ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach ustawą z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 42, poz. 475 ze zm.). Wydanie decyzji administracyjnej o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu połączenia z rodziną, o której mowa w art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach, stało się możliwe dopiero od dnia 1 lipca 2001 r., to jest od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz o zmianie niektórych ustaw.
Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalić skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło