II SA/Po 549/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Szaniecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2005r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta i Gminy P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; postanawia odrzucić skargę /-/ J.Szaniecka Burmistrz Miasta i Gminy P. decyzją z dnia [...] września 2003r. Nr [...] ustalił T. i E.R. jednorazową opłatę w kwocie [...] złotych z tytułu wzrostu wartości nieruchomości dz. Nr [...] położonej w P. o pow. [...] m² w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i sprzedażą tej nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia życie planu zagospodarowania przestrzennego. Od powyższej decyzji strony, T. i E. R., wniosły odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie. W uzasadnieniu swojego orzeczenia wyjaśniło, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, która kreowałaby całkowicie nowe, możliwe do realizacji, przeznaczenie terenu. Skoro poprzedni plan rezerwował te tereny także pod mieszkalnictwo to nowy plan, który tylko te możliwości wykorzystania terenu porządkował nie stanowi podstawy do naliczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, gdyż nie ma podstawowego elementu – zmiany przeznaczenia terenu. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Burmistrz Miasta i Gminy P. – organ właściwy do załatwienia sprawy w I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił "rażące naruszenie prawa materialnego Gminy P.", polegające na błędnej interpretacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zapis miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego "tereny rezerwowane pod mieszkalnictwo z usługami podstawowymi dla mieszkańców osiedla (w tym szkoła podstawowa i urządzenia sportowe) i ewentualnie nieuciążliwymi zakładami rzemiosła i drobnego przemysłu" był jedynie informacją w jakim kierunku będą prowadzone zmiany w nowym planie zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji ówczesny plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta P. w żaden sposób nie dopuszczał możliwości inwestycji budowlanej na cele mieszkalnictwa. Podkreślił, że na podstawie ww. planu nie było możliwości, aby jakikolwiek podmiot otrzymał pozwolenie na budowę obiektu budowlanego na cele wyżej opisanego mieszkalnictwa. Wydanie pozwolenia na tego rodzaju zabudowę byłoby możliwe dopiero po zmianie ówcześnie obowiązującego planu albo uchwaleniu nowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W świetle powołanego wyżej przepisu skarga została wniesiona przez podmiot do tego nieuprawniony. W okolicznościach przedmiotowej sprawy rola Burmistrza Miasta i Gminy P., jako organu administracji publicznej pierwszej instancji, polegała na ustaleniu, w formie decyzji administracyjnej, wiążących strony postępowania administracyjnego i wynikających z prawa materialnego konsekwencji prawnych. Podmiot o przedstawionej powyżej pozycji procesowej w postępowaniu jurysdykcyjnym może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jedynie w roli przeciwnika skarżącego; organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Organ właściwy do załatwienia sprawy nie posiada, w rozumieniu materialnoprawnym, własnego interesu prawnego w sprawie, która pozostaje w zasięgu jego kompetencji. Zarzut sformułowany w skardze "rażące naruszenie prawa materialnego Gminy P.", polegające na błędnej interpretacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zdaje się wskazywać, że Burmistrz Miasta i Gminy P. dopatruje się swojego interesu prawnego w ochronie obiektywnego porządku prawnego, przepisów powszechnie obowiązujących na terenie Gminy P. Jednakże katalog podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi na rzecz osób trzecich został wyczerpująca wyliczony w powołanym powyżej przepisie i są nimi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Wobec powyższego również z tego punktu widzenia Burmistrz Miasta i Gminy P. nie jest podmiotem legitymowanym do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Na marginesie należy podnieść, że nawet przy założeniu, że Burmistrz Miasta i Gminy P. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego występowałby jako organ reprezentujący osobę prawną, Gminę P., i wspierał swoją legitymację skargową o interes prawny Gminy, to również wówczas nie byłby uprawniony do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że jednostka samorządu terytorialnego może być – jako osoba prawna – stroną postępowania administracyjnego i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie kodeks postępowania administracyjnego przyznaje stronom postępowania. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć role organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy też sądowoadministracyjnego (porównaj uchwała składu pięciu sędziów NSA z 9 października 2000r., OPK 14/00, opublikowana w ONSA 2001, nr 1, poz. 17 LEX 44493, a także niepublikowany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005r. sygn. akt sygn. akt OSK 1017/04). Uznając, że Burmistrz Miasta i Gminy P. nie miał legitymacji skargowej w niniejszej sprawie, należało na podstawie art. 58 §1 pkt 6 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji postanowienia. /-/ J.Szaniecka