VII SA/Wa 547/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-30

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Leszek Kamiński, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w ramach samokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może wydać decyzję uchylającą własną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wykonując uprawnienia samokontrolne na podstawie art. 54 § 3 PPSA, nie może wydać decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W ramach samokontroli organ ma obowiązek orzec w sposób ostateczny w sprawie administracyjnej, albo przez jej rozstrzygnięcie co do istoty, albo przez umorzenie postępowania. Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji narusza ten przepis.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i W. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła własną decyzję i decyzję organu I instancji (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) umarzającą postępowanie w sprawie legalności wykonania dodatkowego otworu okiennego w istniejącym budynku mieszkalnym. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że inwestorzy uzyskali zgodę na odstępstwo od przepisów technicznych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając, że zgoda dotyczyła projektowanej rozbudowy, a nie istniejącego budynku, co stanowi samowolę budowlaną. Następnie, w ramach samokontroli, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił własną decyzję i decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżący inwestorzy domagali się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. i W. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. i W. C. kwotę 200 zł(dwieście złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz na rzecz skarżącego W. C. kwotę 300 zł(trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. na podstawie art. 105 § 1 kpa postanowił umorzyć postępowanie w sprawie legalności wykonania dodatkowego otworu okiennego w istniejącym budynku mieszkalnym na terenie działki nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że z przedstawionych dokumentów wynika, iż wybicie dodatkowego otworu okiennego na kondygnacji piętra było przedmiotem postępowania w wyniku, którego Starostwo Powiatowe w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2003 r. udzieliło inwestorom A. i W. C. zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 3 pkt 1a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W wyniku tej zgody umożliwiono wykonanie ściany z otworami okiennymi w projektowanej rozbudowie budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], usytuowanej w odległości 1,70m od granicy z sąsiednią działką nr ew. [...]. W odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego J. i P. K. podnosili, że przedmiotem zgody było wykonanie otworu w projektowanej rozbudowie, a nie w istniejącym budynku. Odwołujący się wskazali, że nastąpiło umorzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej, polegającej na wykuciu okna w ścianie domu usytuowanego ok. 1,6m od granicy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu organ stwierdził, że zgodę na wybudowanie przedmiotowego okna inwestor otrzymał, gdyż z treści wniosku i z załączonych dokumentów wynika w sposób jednoznaczny, że chodzi o wybicie otworu okiennego w istniejącym budynku mieszkalnym, a nie w projektowanej rozbudowie. Jednakże postanowienie Starosty [...] udzielające zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 3 pkt 1a umożliwiające wykonanie przedmiotowego okna nie upoważniało do rozpoczęcia wykonania wybicia otworu okiennego. W tym celu należało wystąpić do właściwego organu o zmianę projektu i decyzji o pozwoleniu na budowę. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu wnieśli 20 września 2004 r. J. i P. K. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), uwzględniając w całości skargę, uchylił własną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], umarzającą postępowanie w sprawie legalności wykonania dodatkowego otworu okiennego w istniejącym budynku mieszkalnym na terenie działki nr [...] położonej w [...] przy ul. [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, ze jakkolwiek słuszne było uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] to jednak uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji było całkowicie wadliwe. Nieprawidłowym bowiem było uznanie wykonanego otworu okiennego w istniejącej ścianie budynku mieszkalnego za poparte zgodą wyrażoną w postanowieniu nr [...]. Zgoda dotyczyła wykonania ściany z otworami okiennymi w projektowanej rozbudowie budynku mieszkalnego, a nie w istniejącym budynku. W związku z tym wykonanie otworu okiennego w istniejącym budynku należy traktować jako samowolę budowlaną. Od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli inwestorzy A. i W. C., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania w sprawie. Skarżący podnosili, że występowali we wniosku o wybicie otworu okiennego w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego, a więc uzyskana zgoda była zgodą na odstępstwo w sprawie warunków technicznych. Nie doszło więc do samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż podniesione w skardze. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania obowiązującego prawa i trafności jego wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie organ naruszył przepisy postępowania wobec czego skarga została uwzględniona. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy przed sądem. Zwrot "uwzględnić skargę" trzeba rozumieć w języku procedury administracyjnej przy uwzględnieniu tego co organowi wolno dokonać w odniesieniu do danego aktu lub czynności w ramach dostępnych instytucji procesowych. Decyzja taka powinna rozstrzygać wyłącznie o całkowitej zasadności zaskarżonego aktu i ewentualnie rozstrzygnięcia organu I instancji. W związku z tym orzeczenie to może zawierać jedynie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub w części (w zależności od zakresu zaskarżenia) i orzeczenie w tym zakresie co to istoty sprawy, uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz rozstrzygnięcia organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy bądź uchylenie zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcia organu I instancji i umorzenie postępowania w I instancji. W toku postępowania samokontrolnego nie może zostać wydana decyzja uchylająca zaskarżoną decyzję i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W takim przypadku po stronie organu administracji nie powstaje uprawnienie do wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisów o samokontroli, a zachodzi konieczność przedstawienia skargi do rozpoznania sądowi administracyjnemu. Jak z powyższego wynika organ, wykonując uprawnienia autokontrole, ma obowiązek orzec w sposób ostateczny w sprawie administracyjnej albo przez jej rozstrzygnięcie co do istoty, albo przez umorzenie postępowania. Nie zachodzi tu możliwość kasacji zapadłych wcześniej rozstrzygnięć charakterystyczna dla wyroku sądu administracyjnego, ani też kasacja połączona z przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazując więc, w ramach uprawnień samokontrolnych, sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji naruszył przepis art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt c w/w ustawy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Wobec uwzględnienia skargi Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził skarżącym od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 155 i 200 w/w ustawy).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło