II SA/Kr 1969/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) NSA Piotr Lechowski Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi ze skargi R. S. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 21 lipca 2002r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją nr [...] z dnia 21 lipca 2003r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 i art.127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity, Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm./, art. 94 ust.1 oraz art. 97 ust.5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji /tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58/ § 1 ust.1 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów /Dz. U. nr 131, poz. 1468/ po rozpatrzeniu odwołania R. S. od decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [...] czerwca 2003r. w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej z przeznaczeniem na budowę domu jednorodzinnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wydanie decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: R. S. na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 1989r. nr [...] wydanej przez Szefa Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w M. zajmował lokal mieszkalny nr [...] położony w miejscowości S. [...]. Przedmiotowy lokal składał się z pokoju, kuchni i przynależności o powierzchni użytkowej 33m2 w tym powierzchni mieszkalnej 14,80 m2. Na dzień przydziału lokalu R. S. był osobą samotną i posiadał uprawnienia do dwóch norm zaludnienia. W roku 1991 w przedmiotowym lokalu zamieszkała żona L. S. i urodzona w 1991r. córka E. S., a następnie syn D. S. urodzony w 2001r.. Raportem z dnia [...] września 2002r. R. S. poinformował Komendanta Powiatowego Policji w M. o zamiarze opuszczenia zajmowanego dotychczas lokalu z dniem [...] września 2002r. i w tym dniu tj. [...] września faktycznie opuścił przedmiotowy lokal oddając go do dyspozycji Komendanta. W dniu [...] czerwca 2003r. R. S. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu, przedkładając dokumenty dotyczące nabycia nieruchomości i budowy domu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w M. odmówił przyznania pomocy finansowej. Organ odmówił przyznania pomocy finansowej, albowiem pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawnych. Zgodnie z art. 94 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r.o Policji, "Policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale - przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość." Przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów RUSW w M. na podstawie decyzji o przydziale Nr [...] powoduje, zdaniem organu I instancji, że pomoc finansowa z uwagi na treść art. 94 ust.1 ustawy, nie może być przyznana. Nadto organ powołał się na § 7 pkt 9 powołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który stanowi, że opróżnienie lokalu mieszkalnego następuje w przypadku zrzeczenia się uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Od decyzji tej złożył odwołanie R. S. wnosząc o zmianę decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu odwołania podał, że spełnia przesłankę otrzymania pomocy finansowej z art. 94 ust.1 ustawy, a powołanie się przez organ I instancji na § 7 pkt 9 rozporządzenia jest zbyt formalistycznym podejściem do sprawy. Skarżący podniósł, że opróżnienie dotychczas zajmowanego lokalu nie nastąpiło w formie zrzeczenia się, ale oddania mieszkania służbowego w sytuacji gdy wybudował dom. Organ II instancji po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że R. S. otrzymał lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale w 1989r., który w dacie jego przydziału zapewniał mu należne 2 normy zaludnienia, tym samym stał się osobą objętą wyłączeniem przewidzianym w art. 94 ust. 1 ustawy. W świetle powyższego, fakt przekazania przez R. S. dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego dysponentowi i uzyskanie domu we własnym zakresie jest bez znaczenia. Nadto organ wskazał, że powołanie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji przepisów rozporządzenia MSWiA z dnia 17.10.2001r. dotyczących przypadków, w których następuje opróżnienie lokali mieszkalnych nie miało znaczenia na wynik rozstrzygnięcia sprawy. Od decyzji organu II instancji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie złożył R. S. Skarżący wnosił o uchylenie decyzji organu I i II instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji, a nadto wskazał, że z chwilą przekazania lokalu mieszkalnego do dyspozycji Policji decyzja o przydzieleniu mu lokalu stała się bezprzedmiotowa i jako taka wygasła. Nie można się zatem powoływać na taką wygasłą decyzję tak, jak by ona nadal funkcjonowała w obrocie prawnym. Nadto skarżący powołał się na rozesłany do jednostek Policji w 2001r. projekt rozporządzenia MSWiA w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, który w § 2 przewidywał, że pomoc finansowa może być przyznana policjantowi, który zajmuje lokal na podstawie decyzji administracyjnej, jeżeli zwolni dotychczas zajmowany lokal i przekaże go do dyspozycji Policji. Skarżący powołał się również na § 6 ust.2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17.10.2001r. dotyczący pomocy finansowej udzielonej zaliczkowo przed 30.09.1997r., a który stanowi że decyzję o przyznaniu pomocy uzupełniającej uzależnia się od opróżnienia lokalu będącego w dyspozycji organu Policji. Zdaniem skarżącego niezrozumiałe i nie wynikające z niezmienionych przepisów ustawowych byłoby tak radykalne zróżnicowanie w tym względzie praw policjantów w zależności od tego, czy otrzymują pomoc jednorazową /obecny stan prawny/, czy zaliczkową i uzupełniającą /poprzedni stan prawny/. Okoliczność ta zdaniem skarżącego przemawia za zasadnością skargi. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji, a nadto wskazał że niezasadny jest pogląd skarżącego że skoro zwrócił przydzielony mu lokal mieszkalny to decyzja o jego przydziale stała się bezprzedmiotowa i jako taka wygasła, ponieważ w świetle art.94 ust.1 ustawy o Policji pomoc finansowa przysługuje jedynie w przypadku nie otrzymania lokalu mieszkalnego, a w przedmiotowej sprawie skarżący taki lokal otrzymał. Natomiast powoływanie się przez skarżącego na przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17.10.2001r. jest bezpodstawne ponieważ przepis ten dotyczy przypadku skorzystania z pomocy finansowej w formie zaliczkowej przed dniem 30.10.1997r. co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga w przedmiotowej sprawie została złożona w Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1 stycznia 2004r. Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1271, z późn. zm./ skargi te podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, albowiem stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie zasadniczym problem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia jest ustalenie w jakich przypadkach policjant może uzyskać pomoc finansową. Podstawowym przepisem regulującym powyższe zagadnienie jest art. 94 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, zgodnie z którym "Policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego...". Ograniczając się wyłącznie do interpretacji tego jednego przepisu można wysnuć wniosek, że jest to jedyna przesłanka decydująca o możliwości otrzymania pomocy finansowej. Jednak taki pogląd jest błędny. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego to jedna z form zaspakajania potrzeb mieszkaniowych policjantów funkcjonująca obok podstawowej formy jaką jest prawo do lokalu mieszkalnego. Stąd też prawo do pomocy finansowej przysługuje temu policjantowi, który ma prawo do uzyskania przydziału w drodze decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy. Za takim rozumieniem przepisu art. 94 ust.1 ustawy przemawia sama istota prawa policjanta do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust.1 ustawy. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu należy zatem wiązać z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego zgodnie z zasadami określonymi w art. 88 - 90 ustawy. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że stosownie do art. 94 ust.1 w związku z art. 88 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 tej ustawy w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny lokal mieszkalny w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 marca 1999r. podjętej w składzie siedmiu sędziów, OPS 1/99, ONSA 1999/3/77. W przedmiotowej sprawie skarżącemu przydzielono lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] listopada 1989r. Lokal ten o powierzchni użytkowej 33 m2 w tym powierzchni mieszkalnej 14,80 m2 był zgodny z przysługującymi skarżącemu w chwili przydziału dwoma normami zaludnienia, obok skarżącego uprawnionymi do zamieszkania byli: żona skarżącego L. S., córka E. S. i syn D. S. Dla czteroosobowej rodziny skarżącego przedmiotowy lokal nie spełniał wymagań dotyczących norm zaludnienia, albowiem powierzchnia mieszkalna lokalu nie zapewniała czterech norm. Zgodnie z § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 17.10.2001r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów /Dz. U. Nr 131, poz. 1469/ norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi 7-10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi. Nadto § 4 powołanego rozporządzenia stanowi, że przydzielenie policjantowi nawet za jego zgodą i na jego wniosek lokalu o powierzchni mniejszej od przysługującej zgodnie z normami zaludnienia, nie pozbawia policjanta prawa do uzyskania lokalu o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej przysługującym norm zaludnienia. Stąd też o tym czy są zaspokojone potrzeby mieszkaniowe policjanta nie jest decydujący wyłącznie moment wydania decyzji o przydziale lokalu, albowiem w po tej dacie policjant może nabyć uprawnienia do kolejnych norm zaludnienia. Tym samym mimo, że skarżący zajmował lokal na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, to z uwagi, że lokal ten nie zapewniał norm zaludnienia do jakich był uprawniony, skarżącemu przysługiwało prawo do lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem liczby członków rodziny w osobie żony i dwójki dzieci. Stąd też skarżący posiadał prawo do lokalu mieszkalnego, a tym samym spełniał przesłankę do otrzymania pomocy finansowej. O tym, że ustawodawca przewidział i dopuścił taką sytuację w której policjant otrzymał lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, a następnie otrzymał pomoc finansową świadczy art. 95 ust.2 pkt 5 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego o którym mowa w art.90 ust.1 ustawy, wydaje się, jeżeli policjant "otrzymał pomoc finansową, o której mowa w art. 94 ust.1 ustawy". Z przepisu tego wynika, że nie można równocześnie korzystać z lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale i pomocy finansowej. Jeżeli przyznana została pomoc finansowa, a policjant nie opuścił zajmowanego lokalu, art. 95 ust. 2 pkt 5 ustawy stanowi podstawę prawną do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu. Rozporządzenie MSWiA z dnia 17.10.2001r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów /Dz. U. Nr 131, poz. 1469 z późn. zm./ w § 7 ust.1 pkt 12 w ślad za ustawą stanowi, że opróżnienie lokalu mieszkalnego następuje w przypadku uzyskania przez policjanta pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, dokonana przez organy administracyjne wykładnia art. 94 ust. 1 ustawy o Policji stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach nie orzeczono, albowiem skarżący pouczony o możliwości złożenia wniosku, takiego wniosku nie złożył.