VII SA/Wa 1072/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-30

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Bogusław Moraczewski, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, sporządzony przez rzeczoznawcę będącego jednocześnie członkiem zarządu inwestora, może stanowić podstawę do wydania pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, sporządzony przez rzeczoznawcę będącego jednocześnie członkiem zarządu inwestora, narusza zasady bezstronności i zaufania obywateli do organów państwa. Taka sytuacja, gdzie biegły podlega wyłączeniu z mocy prawa (art. 84 w zw. z art. 24 KPA), czyni wadliwym postępowanie dowodowe i skutkuje koniecznością uchylenia decyzji administracyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę wieży radiowo-telewizyjnej. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego oraz faktu, że raport o oddziaływaniu na środowisko został sporządzony przez członka zarządu inwestora. Wojewoda utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy, uznając zarzuty za niezasadne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skarg B. B. oraz W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [....] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę wieży radiowo-telewizyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących B. B. oraz W. S. kwotę po 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] Starosta P. na podstawie art. 28, art.33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora [...] reprezentowanej przez Prezesa Zarządu – Z. G. i członka Zarządu Z. N. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę wieży radiowo telewizyjnej w skład której wchodzą wieża stalowa o wysokości 93,7 m. n.p.t., system anten radiowych i telewizyjnych, dwa konwertery techniczne na działkach oznaczonych numerami ew. [...] i [...] w P. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że projekt został pozytywnie zaopiniowany przez Wojewodę [...] oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...], które to organy wydały w tym przedmiocie stosowne decyzje. Ponadto zaznaczył, że inwestycja zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Z przedłożonych dokumentów wynika, że inwestycja jest bezpieczna i nie stwarza zagrożenia dla ludzi i środowiska oraz, że jest zlokalizowana poza centrum miasta, na jego peryferiach. Teren ten w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego był przeznaczony pod usługi uciążliwe. Ponadto z raportu oddziaływania na środowisko sporządzonego przez Z. N. specjalistę z zakresu analizy pomiarów promieniowania elektromagnetycznego rzeczoznawcy posiadającego certyfikaty SIMP wynika, iż niebezpieczne wartości promieniowania nie będą dostępne dla ludzi, zwierząt oraz roślinności otaczającej inwestycję. W konkluzji autor raportu stwierdza, że spełnione są wszystkie wymagania wynikające z przepisów obowiązujących w zakresie ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym niejonizującym. Natomiast wartości natężenia pola elektrycznego w miejscach dostępnych dla ludzi są mniejsze od dopuszczalnych a więc ze względu na ochronę środowiska inwestycja jest bezpieczna i nie stwarza zagrożenia dla ludzi i środowiska przyrodniczego oraz spełnia wszelkie wymogi wynikające z przepisów. Organ stwierdził również zgodność inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli G. i A. K., B. B. i W. S.. G. i A. K.. podnieśli, że ich gospodarstwo (grunty orne, dom mieszkalny i budynki gospodarcze) znajduje się zbyt blisko inwestycji. B. B. podniósł, że inwestycja narazi go na niekorzystne oddziaływanie promieniowania elektromagnetycznego. Podniósł również, że raport oddziaływania na środowisko został sporządzony przez członka Zarządu inwestora. Raport ten zawiera błędne informacje min. zmienia parametry techniczne planowanego obiektu oraz nie ustosunkowuje się do wszystkich okoliczności np. do kwestii oddziaływania anten radiowych. Podniósł, że w aktach sprawy nie ma informacji dotyczącej podziału nieruchomości. W. S. podniósł, że poprzedni plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał dla tego terenu przeznaczenie dla inwestycji uciążliwych, ale inwestycje te miały być związane z rolnictwem, gdyż wyodrębnione zostały z gruntów rolnych wysokiej klasy. Również podniósł, ze autorem raportu jest członek zarządu inwestora. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podniósł, że inwestor spełnił wszelkie wymagania prawa, a organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż każdy ma prawo w granicach wyznaczonych przez prawo do zabudowy własnej działki, a ocena czy dana inwestycja mieści się w granicach prawa należy do organów nadzoru architektoniczno – budowlanego. Skargę do Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył B. B.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji o pozwoleniu na budowę. Poza argumentami podniesionymi na etapie postępowania administracyjnego skarżący wskazał, że decyzja preferuje interes inwestora, natomiast pomija interes skarżącego. Podniósł, że organ administracji celowo zwlekał z wydaniem decyzji dotyczących rozbudowy zabudowań na działce skarżącego do czasu doprowadzenia do końca postępowania dotyczącego przedmiotowej inwestycji. W ten sposób ograniczyło to możliwość rozbudowy gospodarstwa skarżącego. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Organ administracji wydając pozwolenie na budowę obowiązany jest na podstawie art. 32 Prawa budowlanego do przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko wymaganego przepisami o ochronie środowiska. Zgodnie z tymi przepisami w przypadku inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko inwestor do wniosku obowiązany jest dołączyć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska – Dz. U. z 2001 Nr 62, poz. 627 ze zm.). Raport taki sporządza niezależny rzeczoznawca. Rzeczoznawca jest osobą posiadającą wiedzę specjalistyczną potrzebną organom administracji do podjęcia prawidłowej decyzji i w tym zakresie wypowiadającą się w sprawie. Spełnia więc w postępowaniu administracyjnym funkcję biegłego. Powinno zatem stosować się do rzeczoznawców odpowiednio przepisy art. 84 k.p.a. i 24 § 1 k.p.a. Przepisy te stanowią, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii (art. 84 § 1), i dalej – biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24 k.p.a. (art. 84 § 2 zd. pierwsze). Natomiast przepis art. 24 § 1 stosowany odpowiednio brzmi, że biegły podlega wyłączeniu w sprawie w której jest stroną. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko w sprawie został sporządzony przez Z. N. specjalistę z zakresu analizy pomiarów promieniowania elektromagnetycznego, rzeczoznawcę posiadającego certyfikaty SIMP. Z. N. jest jednocześnie członkiem zarządu inwestora. Z tego względu powinien podlegać przepisom dotyczącym biegłych. Sytuacja w której rzeczoznawca pełniący rolę biegłego, sporządza kluczowy dla sprawy dokument – raport oddziaływania inwestycji na środowisko – będąc jednocześnie członkiem zarządu inwestora, nie jest dopuszczalna w państwie prawa, gdyż podważa zaufanie obywateli do organów państwa i nie pogłębia świadomości i kultury prawnej obywateli. Tym samym narusza ogólna zasadę k.p.a. zawartą w art. 8. Biegły z istoty swej winien być bezstronny, tymczasem w niniejszej sprawie można mieć uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności. Natomiast wnioski raportu niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy. Skoro więc dana czynność dowodowa została dokonana przez pracownika inwestora, który powinien podlegać wyłączeniu, nie może ona zostać uznana za dowód w sprawie. Wada taka skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Ponadto postępowanie administracyjne powinno być prowadzone w sposób, który pozwoli uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obliguje do tego art. 7 k.p.a. Postępowanie prowadzone w sprawie nie spełnia tego warunku. Strony w odwołaniu od decyzji I instancji podnosiły, że rzeczoznawcą był przedstawiciel inwestora, jednak organ odwoławczy w swojej decyzji się do tego nie odniósł. Naruszył zatem ww. art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. W przypadku istnienia uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności biegłego organy administracji powinny zwrócić się do inwestora o przedstawienie opinii innego rzeczoznawcy, który spełniałby ten warunek. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego wiąże się z zasadą swobodnej oceny dowodów. Istotne jest by w trakcie postępowania zasadna swobodnej oceny nie przekształciła się w ocenę dowolną. Dlatego też dokonując oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, należy mieć na uwadze znaczenie i wartość poszczególnych dowodów dla potrzeb rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie z zastosowaniem reguł logicznego rozumowania i biorąc pod uwagę reguły doświadczenia życiowego. Zasada ta nie została zachowana w sprawie – uwzględnienie opinii rzeczoznawcy będącego stroną w sprawie jest właśnie dowolną oceną dowodów. Należy również podnieść, że zabudowania skarżącego są typu siedliskowego (gospodarstwo rolne). Skarżący zaznaczył, że zamierza rozbudować swoje gospodarstwo i powziął w tym kierunku kroki prawne. Wystąpił w dniu 10 lipca 2003 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącego swojej działki. Z tego względu skarżący słusznie zaznaczył w skardze, że posiada interes prawny, który powinien zostać wzięły pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy. Z tych względów Sąd uznał, że postępowanie w sprawie było przeprowadzone w sposób wadliwy z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 77, art. 84 w zw. z art. 24 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję poprzedzającą. Ponadto na podstawie art. 152 ww. ustawy orzeczono jak w pkt 2 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Powołane przepisy

art. 28art.33 ust. 1art. 34 ust. 4art. 36 ustawyart. 138 § 1 pkt 1 ustawyart. 1 ustawyart. 145 § 1 pkt 1 ustawyart. 32art. 50 ustawyart. 84 k.p.art. 84 § 1art. 24 k.p.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło