II SA/Lu 408/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I - uchyla zaskarżoną decyzję; II – zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz A.L. kwotę 100 (sto) złotych kosztów postępowania. Sygn. akt II SA / Lu 408/ 04 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpatrzenie sprawy z wniosku A. L. uchylił swoją decyzję z dnia [...] września 2002 r znak : [...] i odmówił przyznania jej uprawnień kombatanckich . W motywach decyzji podano, iż strona domagała się przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w Z. od 10 lipca 1943 r do dnia 15 sierpnia 1943r, w którym miała znaleźć się na skutek wysiedlenia mieszkańców wsi K. Na potwierdzenie tej okoliczności przedstawiła oświadczenia świadków S.R. K. M. Wynika z nich, iż czasie przez nią podanym przebywali razem w tym obozie. S. R. miał wówczas 6 lat , a K. M. 7 lat. Zdaniem Kierownika Urzędu z uwagi na wiek świadków, nie mogli oni pamiętać wydarzeń jakie miały miejsce w 1943 r. Dodatkowo organ uznał, iż pozostają one w sprzeczności z zaświadczeniem Archiwum Państwowego z dnia 20 maja 2004 r . Podaje się w nim, iż mieszkańcy K. zostali wysiedleni 10 lipca 1943 r . 20 osób zostało osadzonych w obozie na M. , a pozostali rozproszyli się po okolicznych wioskach. Z zaświadczenia nie wynika, żeby wysiedleńcy zostali osadzeni w obozie w Z.. Archiwum poinformowało ,iż na zachowanych listach imiennych osób aresztowanych i wysiedlonych brak jest nazwiska strony. W tej sytuacji Kierownik Urzędu uznał oświadczenia świadków za niewiarygodne, a sam wniosek za nieudokumentowany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.L. zarzucając powyższej decyzji naruszenie prawa poprzez niewłaściwą interpretację stanu faktycznego wnosiła o jej uchylenie i przyznanie wyrokiem należnych jej uprawnień kombatanckich . Dowodziła, iż odmowa przyznania uprawnień opiera się na subiektywnej ocenie sprzecznej ze stanem faktycznym. Podkreśliła, iż w zaświadczeniu Archiwum Państwowego pewne są tylko daty dotyczące pacyfikacji K. 11 grudnia 1942 r i 10 lipca 1943 r. W ich wyniku wieś została spalona , a ludność mordowano i wysiedlano. Kobiety i dzieci w większości przypadków osadzano w obozach w Z. i Z. Okupant celowo zacierał ślady tych działań, stąd też brak jest list osób osadzonych w obozach. Zachowały się w miarę dokładne listy osób zamordowanych. W przekonaniu skarżącej fragmentaryczne dane archiwalne nie mogą stanowić miarodajnego dowodu w sprawie. Nie daje się natomiast wiary świadkom, którzy tę gehennę przeżyli. Pobytu w obozie nie da się zapomnieć, zwłaszcza , jeśli było się wówczas dzieckiem. Skarżąca zaznaczyła, iż dla tych , którzy przeżyli wojnę jest rzeczą oczywistą , że czasie pobytu w obozie wymieniano swoje nazwiska , aby powiadomić rodziny o losach zatrzymanych. Jej zdaniem w przypadku pełnej dokumentacji dowodem są zeznania świadków , czyli osób które w tym samym czasie przebywały w obozie i z tego tytułu nabyły uprawnienia kombatanckie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Należy przede wszystkim podkreślić, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest wyłącznie pod względem zgodności z prawem , jeśli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz .U Nr153 , poz.1270 ) .Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania , czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd Administracyjny nie rozstrzyga natomiast sprawy merytorycznie. Z tego też względu żądanie skarżącej o orzeczenie wyrokiem należnych jej uprawnień kombatanckich z oczywistych powodów nie mogło odnieść pożądanego skutku. Skardze nie można jednak odmówić zasadności. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym , ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego , zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący( art.77 § 1 kpa) , a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści ( art.7 kpa ). Zaskarżona decyzja warunków tych nie spełnia. Trafnie zauważyła skarżąca, iż treść zaświadczenia Archiwum Państwowego z dnia 20 maja 2004 r nie daje wystarczającej podstawy do zajęcia jednoznacznego stanowiska podważającego oświadczenia zgłoszonych przez nią świadków. Wynika z niego jedynie tyle, że na posiadanych przez Archiwum dokumentach – imiennych listach osób aresztowanych oraz wysiedlonych z Z. i osadzonych w hitlerowskich obozach Z. ( w Z. ? ) nie odnaleziono nazwiska skarżącej. Dyrektor Archiwum podkreślił jednak, że są to listy fragmentaryczne , co przecież nie wyklucza wersji forsowanej przez skarżącą . Zważyć należy także i to , że przedmiotem postępowania jest pobyt skarżącej w obozie w Z., a nie w Z. O tym jak niepełne dane znajdują się w archiwach państwowych przekonują odmienne dane zawarte w pismach Archiwum Państwowego i Archiwum Państwowego dotyczące pacyfikacji K. w dniu 11 grudnia 1942r. W pierwszym przypadku mówi się o 165 zabitych , natomiast Archiwum wspomina o liczbie 180 zmordowanych, przy czym informuje się o braku imiennych wykazów osób zabitych i wysiedlonych z K. oraz miejsc ich pobytu po wysiedleniu. Pismo to nie zawiera żadnej wzmianki o pacyfikacji wsi w dniu 10 lipca 1943 r na która powołuje się skarżąca i o którym wspomina Archiwum Państwowe. W świetle powyższych rozbieżności błędem było odstąpienie od skorzystania z materiałów znajdujących się w posiadaniu Instytutu Pamięci Narodowej , na co wskazywano w zaświadczeniu Archiwum Państwowego. Wyjaśnienia wymagają także okoliczności w jakich skarżąca znalazła się w obozie w Z.. Świadkowie w tak samo brzmiących oświadczeniach podają, iż wraz z matką została osadzona w nim 10 lipca 1943 r po pacyfikacji K. Wobec treści zaświadczeń z Archiwów Państwowych należało w tej sytuacji dopuścić dowód z ich przesłuchania . Zasadnym byłoby ponadto ustalenie z jakiego tytułu posiadają oni uprawnienia kombatanckie i ewentualne dopuszczenie dowodu z akt postępowań administracyjnych w tych sprawach. Znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenia potwierdzające uprawnienia kombatanckie świadków wskazują jedynie, iż przebywali oni w miesiącu lipcu 1943 r w obozie hitlerowskim . Dla weryfikacji stanowiska skarżącej należałoby ponadto wykorzystać możliwość przeprowadzenia dowodu z jej przesłuchania w trybie art.86 kpa , które z uwagi na stan jej zdrowia powinno odbyć się w obecności biegłego. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania w sposób pozwalający na usunięcie niejasności co do stanu faktycznego sprawy oznacza naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r .Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz.1270) zaskarżona decyzję należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy.