II SA/Po 418/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-11-30
Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Barbara Drzazga, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wydać pozwolenie na budowę, jeśli zakres prac objętych projektem budowlanym wykracza poza upoważnienie zawarte w prawomocnym postanowieniu wstępnym sądu powszechnego, na które powołuje się inwestor jako podstawę prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę, jest związany prawomocnymi orzeczeniami sądu powszechnego. Jeśli inwestor powołuje się na postanowienie wstępne sądu jako podstawę prawa do dysponowania nieruchomością, organ ten musi dokonać szczegółowej analizy projektu budowlanego w kontekście tego postanowienia. W sytuacji, gdy zakres prac w projekcie budowlanym wykracza poza upoważnienie zawarte w postanowieniu sądu, organ nie może wydać pozwolenia na budowę, a zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na roboty budowlane polegające na adaptacji części lokalu użytkowego. Skarżąca, jako współwłaścicielka nieruchomości, podnosiła, że nie wyraziła zgody na inwestycję i została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu. Inwestor powoływał się na postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w Poznaniu, które tymczasowo upoważniało go do wykonania określonych prac adaptacyjnych. Sąd administracyjny uznał, że zakres prac w projekcie budowlanym wykraczał poza upoważnienie zawarte w postanowieniu sądu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P., zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005r. przy udziale sprawy ze skargi G.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...], Znak [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 500zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/E. Podrazik /-/M. Górecka /-/B. Drzazga
G. S. – skarżąca wniosła skargę na decyzję Wojewody z dnia [...].04.2004 roku, którą organ I instancji utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...].02.2004 roku. Decyzją z dnia [...].02.2004 roku organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku inwestora – W. G., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na adaptacji części pomieszczeń sklepu na samodzielny lokal handlowy w budynku przy ul. [...] w P.
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że projekt jest zgodny z warunkami technicznymi i przepisami szczególnymi, uzyskał pozytywną opinię miejskiego Konserwatora Zabytków oraz został pozytywnie zaopiniowany pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, a także pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy, wymaganiami ergonomii, została także potwierdzona jego zgodność z wymogami ochrony przeciwpożarowej. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 28,33 ust. 1, 34 ust. 4 i 36 ustawy z dnia 7.07.1994 roku- Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Z 2003r. Nr 207, poz. 2016).
Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...].02.2004 roku wnieśli: skarżąca –G. S., B. K., A. D. – wszyscy będący współwłaścicielami nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], w której mieści się lokal użytkowy objęty przedmiotową decyzją.
W odwołaniach odwołujący podnosili, iż nie wyrażają zgody na wykonanie zakresu robót objętych skarżoną decyzją, a inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nadto wskazywali że jako współwłaściciele nieruchomości, do której należy przedmiotowy lokal użytkowy zostali pozbawieni możliwości brania udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym skarżoną decyzją udzielającą pozwolenia na budowę.
Po rozpoznaniu odwołań, Wojewoda jako organ I instancji wydał w dniu [...].04.2004 roku decyzję utrzymując nią w mocy zaskarżoną decyzję udzielającą pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu podał, iż na dzień wydania przez niego decyzji, w postępowaniu odwoławczym inwestor dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, spełniające wymogi stawiane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r. w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę, a także przedłożył prawomocne postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2003roku wydane w sprawie o sygn. akt III Ns 2204/96. Dodatkowo stwierdził, że stawiane w odwołaniach zarzuty w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania o wydanie przedmiotowego pozwolenia na budowę przed organem I instancji nie stanowią wystarczającej podstawy do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego bowiem waga tych formalnych braków została usunięta w toku postępowania odwoławczego.
Skargę na powyższą decyzję z dnia [...].04.2004 roku złożyła G. S. wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jest współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości w połowie i nigdy nie udzielała zgody inwestorze – W. G. na przedmiotową inwestycje. Przyznała jednak, iż postanowienie Sądu Rejonowego w Poznaniu upoważnia W. G. do wskazanych w jego treści prac natomiast Sąd nie wypowiedział się co do terminów prac, rodzaju użytych materiałów, wielkości otworów, kolorystyki i innych kwestii objętych zatwierdzonym w pozwoleniu na budowę projekcie, z którym skarżąca zapoznała się. Skarżąca nadto podała, iż nigdy nie kwestionowała prawa inwestorski do współwłasności przedmiotowej nieruchomości, jednak jako współwłaściciel w połowie udziałów w rzeczonej nieruchomości miała prawo do zgłaszania swoich uwag na etapie sporządzania projektu budowlanego, a tego prawa została pozbawiona w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę, organ I instancji wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze podał, że na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. organy administracyjne związane są prawomocnymi orzeczeniami sądów, w tym prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2003 roku wydanego w sprawie III Ns 2204/96, a nadto powołując się na przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane organ wskazał, iż złożenie przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowle wyczerpuje granice kontroli prawnej przewidzianej dla organów administracji architektoniczno – budowlanej. Organ podniósł i to, iż żaden z obowiązujących przepisów prawa budowlanego nie daje stronom postępowania prawa do ingerencji w szczegółowe rozwiązania planowanej inwestycji w zakresie jej kolorystyki, a nadto nie jest prawdą, że postanowieniem wstępnym Sąd Rejonowy w Poznaniu udzielił jedynie zgody na zmianę istniejącego okna na nowoosadzone drzwi zewnętrzne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na jej uwzględnienie.
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.
j. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie takie zostało przez inwestora złożone i to dwukrotnie: w dniu [...].01.2004r. przed wydaniem decyzji z dnia [...].02.2004 roku zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie wskazanych w jej treści robót budowlanych i w dniu [...].03 2004 roku w postępowaniu odwoławczym przed wydaniem decyzji przez organ II instancji z dnia [...].04.2004r.
Z treści oświadczenia z dnia [...].03.2004r. wynika, iż inwestor ponownie wskazuje, iż swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wywodzi z prawa współwłasności przedmiotowej nieruchomości odnosząc się w tym względzie do zapisów księgi wieczystej dla tej nieruchomości, a nadto – już odmiennie od złożonego uprzednio oświadczenia z dnia [...].01.2004r., w którym powołał się na zgodę współwłaścicieli – wskazuje na prawomocne postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2003r. wydane w sprawie o sygn. akt II Ns 2204/96, której przedmiotem jest zniesienie współwłasności nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie administracyjne.
W tymże postanowieniu wstępnym Sąd Rejonowy w Poznaniu upoważnił uczestniczkę postępowania, którą jest inwestor do wykonania tymczasowo na jej koszt ściśle wskazanych w treści tego orzeczenia robót adaptacyjnych celem wyodrębnienia samodzielnego lokalu użytkowego o powierzchni [...] m2 określonego jako lokal [...] w przedmiotowej nieruchomości i to zgodnie z opinią biegłego wyznaczonego przez tenże sąd z dnia [...].06.2002 i projektem ustanowienia lokalu użytkowego, wskazując iż stanowi on integralną część niniejszego postanowienia.
Tymczasem w omawianej sprawie organ II instancji utrzymał w mocy decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą w oparciu o ten projekt pozwolenia na wykonanie robót, które swym zakresem wykraczają poza upoważnienie wskazane w treści prawomocnego postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2003r. W pkt. III projektu budowlanego "Adaptacja pomieszczenia" zatwierdzonego decyzją organu I instancji określono prace adaptacyjne, izolacyjność cieplną i instalacje wewnętrzne. Prace adaptacyjne odbiegają swym zakresem w sposób znaczący od prac, do wykonania których inwestor został umocowany przez sąd powszechny. Sąd ten wyraźnie wskazał do wykonania jakich prac upoważnił inwestora a nadto zaznaczył, że mają one być zgodne z opinią biegłego sądowego H. z dnia [...].06.2002r. i projektem ustanowienia lokalu użytkowego zaznaczając, iż stanowi on integralną część postanowienia. Projekt budowlany został wykonany przez architekta T. D. i w jego treści nie ma żadnego odniesienia do powołanego w sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2002r. projektu, stanowiącego integralną część tego orzeczenia. Także nie było to przedmiotem badania ani jakichkolwiek ustaleń organu administracyjnego, który – co wynika z treści uzasadnienia skarżonej decyzji z dnia [...].04.2004r. – twierdzi, iż związany jest prawomocnym postanowieniem wstępnym wydanym przez sąd powszechny. Oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę. Jak każdy inny środek, podlega ono ocenie organu administracji publicznej (art. 80 k.p.a.). Organ administracji architektoniczno –budowlanej może zatem na podstawie złożonego oświadczenia uznać, że inwestor w istocie nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie jest jednak uprawniony kwestionować tego prawa wbrew oczywistym dokumentom. W omawianej sprawie inwestor powoływał się na prawomocne postanowienie wstępnie Sądu Rejonowego z dnia 31 stycznia 2002r. i organ winien w oparciu o nie dokonać szczegółowej analizy projektu budowlanego, który stanowi podstawę do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na roboty budowlane – czego nie uczynił, a co mogło mieć wpływ na wynik postępowania i to winno być przedmiotem badania przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt Hit. "c" , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzeczono jak w sentencji.
/-/E. Podrazik /-/M. Górecka /-/B. Drzazga
kk
Powołane przepisy
art. 28art. 365 § 1 k.p.art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawyart. 80 k.p.art. 145 § 1art. 152art. 200 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło