I SA/Wa 2095/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska /spr./ Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1) uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2004 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Z. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...] w przedmiocie przekazania w użytkowanie wieczyste na rzecz [...] Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniową "[...]" gruntu o powierzchni [...] m², położonego w W. w rejonie ulic [...],[...] i [...] w części dotyczącej dawnej nieruchomości "[...]". Po rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonych przez Z. K. i [...] Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] października 2004 r., nr [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesiło postępowanie administracyjne wszczęte wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy do czasu zakończenia prawomocną decyzją Wojewody [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] maja 1975 r. o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania za działkę gruntu o powierzchni [...] m² położoną przy ul. [...] w W. ([...]), zbadania przez właściwy organ w trybie nadzoru prawidłowości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r., nr [...] w przedmiocie komunalizacji tej nieruchomości oraz zakończenia odpowiednich postępowań sądowych mających na celu usunięcie niezgodności stanu prawnego wynikającego z wpisów w księdze wieczystej nieruchomości ze stanem prawnym wynikającym z decyzji administracyjnych o wywłaszczeniu i komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. Równocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. wezwało Z. K. i K. S. do przedłożenia prawomocnej decyzji Wojewody [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] maja 1975 r., wystąpienie do ministra właściwego do spraw administracji z wnioskiem o zbadanie prawidłowości decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. oraz do przedłożenia prawomocnej decyzji rozstrzygającej tę sprawę. Na tej samej podstawie prawnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wezwało Gminę W. do wystąpienia z odpowiednimi wnioskami do właściwego sądu powszechnego w celu wyjaśnienia niezgodności stanu prawnego wynikającego z wpisów w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości ze stanem prawnym wynikającym z wymienionych decyzji administracyjnych o wywłaszczeniu i komunalizacji. Uzasadniając tę decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że dotychczas nie zostało zakończone postępowanie nadzorcze prowadzone przez Wojewodę [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] maja 1975 r. o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania za nieruchomość o powierzchni [...] m², położoną przy ul. [...] w W. ([...]). W obrocie prawnym pozostaje również decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. stwierdzająca nabycie przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa przez Dzielnicę Gminę W. Następcy prawni byłych właścicieli nieruchomości nie wystąpili dotychczas do właściwego o organu o zbadanie zgodności z prawem decyzji komunalizacyjnej. Z zaświadczeń Sądu Rejonowego dla W. z maja 1998 r. i czerwca 2000 r. wynika, że prawo własności nieruchomości "[...]" wpisane jest na rzecz S. K. i W. S. oraz że nie doszło do przepisania prawa własności tej nieruchomości ani na rzecz następców prawnych wymienionych osób, ani do przepisania prawa własności tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, a następnie Gminy W. Powołane decyzje o wywłaszczeniu i komunalizacji są wiążące dla organów administracji do czasu ich ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego w postępowaniu nadzorczym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie jest właściwe do dokonania oceny zgodności z prawem tych decyzji. W tym stanie rzeczy należało uznać, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest wcześniejsze rozstrzygnięcie zagadnień wstępnych dotyczących prawidłowości decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości oraz o jej komunalizacji. Ponadto konieczne jest również zakończenie postępowań sądowych, których celem jest wyjaśnienie niezgodności stanu prawnego wynikającego z wpisów do księgi wieczystej i stanu prawnego wynikającego z decyzji o wywłaszczeniu i komunalizacji. Po rozpoznaniu wniosku Z. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2004 r. Po przedstawieniu w uzasadnieniu decyzji przebiegu dotychczasowego postępowania SKO w W. wskazało, że skarżący kwestionując postanowienie z dnia [...] października 2004 r. nie przytoczył argumentów merytorycznych podważających zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Z. K. wniósł o uchylenie postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2004 r. i [...] października 2004 r. Wskazane w skardze zarzuty odnoszą się do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. stwierdzającej nieważność decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] grudnia 1997 r. w części dotyczącej dawnej nieruchomości "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Sąd rozpatrując niniejszą skargę nie oceniał legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r., lecz postanowienia tego organu w przedmiocie zawieszenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej tą decyzją. Zarzuty skarżącego skierowane przeciwko tej decyzji nie mogły być rozpatrywane także z tego powodu, że jest to decyzja wydana w pierwszej instancji i może być poddana kontroli sądu dopiero po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i złożeniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonymi postanowieniami Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zawiesiło postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] kwietnia 2004 r. przyjmując, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten przewiduje obligatoryjne zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem tym rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Jest to poza tym zagadnieniem otwarte, tzn. nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Zawieszenie postępowania na tej podstawie prawnej uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek – postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd a ponadto zagadnienie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Wynika z tego, że obok ustalenia, że postępowanie jest w toku i że zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, organ jest obowiązany ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenia postępowania. W niniejszej sprawie nie został wykazany związek przyczynowy pomiędzy oceną prawidłowości decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją stwierdzającą w części nieważność decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] grudnia 1997 r. w przedmiocie przekazania w użytkowanie wieczyste na rzecz [...] "[...]" gruntu położonego w W. w rejonie ul. [...],[...] i [...]. W szczególności budzi wątpliwości związek pomiędzy wskazaną w postanowieniach jako przyczyna zawieszenia postępowania koniecznością oceny przez Wojewodę [...] decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] maja 1975 r., o wywłaszczeniu nieruchomości oznaczonej jako [...] i potrzeba zbadania prawidłowości decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. W ocenie Sądu organ powinien też rozważyć, czy warunki zagadnienia wstępnego spełnia niezgodność stanu prawnego nieruchomości, jaki wynika z decyzji administracyjnych z wpisami w księdze wieczystej. W tym miejscu należy także zauważyć, że zobowiązanie Z. K. i K. S. do wystąpienia o zbadanie prawidłowości decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. nie znajduje uzasadnienia zważywszy, że wymieni nie byli stroną tego postępowania i zachodzi wobec tego wątpliwość, czy mogą skutecznie inicjować postępowanie w takiej sprawie. Powyższe pozwala stwierdzić, że zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).