III SA/Łd 642/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w (odzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia (spr.) Sędziowie: Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 2005 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art.2 ust.1 pkt.2, art.9 ust.1 pkt.14 a.) i b.) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz.U. nr 99 poz.1001) orzekł o przyznaniu E.M. statusu osoby bezrobotnej od dnia rejestracji tj. od dnia 11 lipca 2005r. oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu stwierdzono, iż E.M. spełnia warunki do uznania jej za osobę bezrobotną lecz nie spełnia przesłanek do przyznania jej zasiłku dla bezrobotnych. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła E.M. podnosząc, iż jest ona krzywdząca. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...], na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa, art.2 ust.1 pkt.2, art.10 ust.4 pkt.2, art.71 ust.1 pkt.1 i 2 oraz art.104 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz.U. nr 99 poz.1001 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.71 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym urzędzie pracy jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. W myśl zaś art.104 wymienionej ustawy obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art.19 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. nr 137 poz.887 z późn. zm.) wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę opłacają pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne za osoby pozostające w stosunku pracy lub w stosunku służbowym. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż E.M. była zatrudniona w A z siedzibą w W. w okresie do 1 czerwca 2000r. do 30 czerwca 2005r. przy czym do 31 grudnia 2004r. pracowała na ½ etatu zaś od dnia 1 stycznia 2005r. na ¾ etatu. W ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w urzędzie pracy tzn. w okresie od 10 stycznia 2004r. do 10 lipca 2005r. osiągnęła ona minimalne wynagrodzenie jedynie przez okres 323 dni. Najniższe wynagrodzenie wynosiło w 2004r. - 824 zł zaś w 2005r. - 849 zł. E.M. osiągnęła minimalne wynagrodzenie w styczniu, marcu, maju, wrześniu, listopadzie i grudniu 2004r. oraz w styczniu i lutym 2005r. Nadto od 4 kwietnia 2005r. do 30 czerwca 2005r. pobierała zasiłek chorobowy, którego podstawa była wyższa od kwoty podstawy wymiaru zasiłku przy pobieraniu minimalnego wynagrodzenia. Okres ten także podlegał zaliczeniu. W pozostałych miesiącach E.M. nie osiągnęła minimalnego wynagrodzenia i okresy te nie mogły zostać zaliczone do okresu uprawniającego do zasiłku. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła E.M. podnosząc, iż do okresu uprawniającego do zasiłku bezpodstawnie nie zaliczono jej 151 dni pracy. W ocenie skarżącej dni te winny zostać zaliczone i powinna otrzymać zasiłek. W konkluzji skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga E.M. jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepis prawa materialnego a mianowicie art.71 ust.1 pkt.2 a.) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy( Dz.U. nr 99 poz.1001 z późn. zm.) zgodnie z którym prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest niesporny. Okres osiemnastu miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania skarżącej w urzędzie pracy to okres od 10 stycznia 2004r. do 10 lipca 2005r. W tym czasie do dnia 31 grudnia 2004r. E.M. była zatrudniona na ½ etatu zaś od dnia 1 stycznia 2005r. na ¾ etatu. Najniższe wynagrodzenie za pracę w 2004r. wynosiło 824 zł zaś w 2005r. 849 zł. Skarżącej zaliczono do okresu uprawniającego do otrzymania zasiłku te miesiące w których otrzymywała ona wynagrodzenie wyższe od najniższego wynagrodzenia. W sumie zaliczono jej 323 dni. Odmówiono natomiast zaliczenia tych miesięcy w których jej uposażenie było niższe od najniższego wynagrodzenia. Dotyczyło to następujących miesięcy: luty, kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień 2004r.(wynagrodzenie skarżącej wynosiło 675 zł), październik 2004r.(wynagrodzenie wynosiło 790,71 zł) oraz marzec 2005r.(wynagrodzenie wynosiło 779,17 zł). W dotychczasowym swoim orzecznictwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.) interpretował art. 23 tej ustawy, odpowiadający w swojej treści cytowanemu powyżej art. 71 aktualnie obowiązującej ustawy, stosując wykładnię gramatyczną. Sąd podobnie jak organy administracji w przedmiotowej sprawie przyjmował, iż przepis ten pozwala na zaliczenie do okresu 365 dni jedynie takiego okresu, w którym wynagrodzenie pracownika było wyższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę . Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, w wyroku z dnia 8 grudnia 2004 r w sprawie OSK 1357/04 ( nie publikowany ) nie podzielił takiego poglądu. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził , iż za wadliwe należy uznać stosowanie wykładni gramatycznej przepisu art. 23 ust. 1 pkt. 2 lit. a.) w zakresie wielkości osiąganego wynagrodzenia, bez powiązania go z innymi przepisami. Sąd powołał się na treść art. 56 ust. 1 , 57 ust. 1 i 53 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.). Przepisom tym odpowiadają przepisy art. 104 ,106 i 107 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001). W uzasadnieniu podkreślono, iż stosowanie wykładni gramatycznej prowadziłoby do niekorzystnego traktowania tych pracowników, którzy zatrudnieni w niepełnym wymiarze czasu pracy osiągają kwotowo niższe wynagrodzenie od najniższego ustalonego przez Ministra Pracy i Polityki socjalnej. Wykładnia ta stawiałaby – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – w nierównej sytuacji pracowników znajdujących się w analogicznej sytuacji prawnej, (a więc zatrudnionych w tym samym wymiarze czasu pracy) stwarzając sytuację uprzywilejowaną tym, którzy za swą prace pobierają wyższe uposażenie. Jeżeli w obu przypadkach zatrudnienia(a więc zarówno gdy pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy osiąga równowartość najniższego wynagrodzenia jak i wówczas gdy zarabia poniżej tej kwoty) pracownik świadczy składki na ubezpieczenie społeczne i na Fundusz Pracy to pozbawienie go w drugim z opisanych przypadków możliwości zaliczenia okresu pracy naruszałoby, zdaniem Sądu, zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tak więc również wzgląd na zgodność z zasadami konstytucyjnymi przemawia za stosowaniem w tym przypadku wykładni systemowej. Sąd stwierdził zatem, iż użyte w art. 23 ust. 1 pkt. 2 lit a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.). określenie kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia odnosi się do wynagrodzenia pracownika w przeliczeniu na okres miesiąca. Podobny pogląd jak w wyroku NSA z 8 grudnia 2004r. wyraził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z dnia 4 listopada 2005r. w spr. III S.A./Łd 241/05(nie publikowany). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w obu wyrokach. W tej sytuacji przyjąć należy, iż tę samą wykładnię systemową należy stosować dokonując interpretacji aktualnie obowiązującego art.71 ust.1 pkt.2a.) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. Oznacza to, że do okresu uprawniającego do otrzymania zasiłku skarżącej winny zostać zaliczone te miesiące w których jej uposażenie, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, wynosiło co najmniej minimalne wynagrodzenie. Reasumując sąd uznał, iż organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego co miało wpływ na wynik sprawy. Mając to uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1a.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w tej samej części. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji, stosując prawidłową interpretację art.71 ust.1 pkt.2a.) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r., winny zaliczyć skarżącej do 365 dni okresy zatrudnienia, w których jej zarobki, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, wynosiły co najmniej minimalne wynagrodzenie.