II SA/Bd 801/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-11-29
Skład orzekający: Grażyna Malinowska-Wasik, Wojciech Jarzembski, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, może ograniczyć zakres rozpoznania sprawy do zarzutu dotyczącego związku choroby ze służbą wojskową, pomijając kwestię czasowej niezdolności do służby wojskowej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie, ma obowiązek ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności. Nie może ograniczać zakresu rozpoznania do wybranych zarzutów strony, jeśli odwołanie dotyczyło całości orzeczenia organu pierwszej instancji. W przypadku naruszenia tej zasady, sąd administracyjny uchyla zaskarżone orzeczenie.Stan faktyczny
Andrzej K. został uznany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej (kategoria B) i stwierdzono brak związku choroby ze służbą wojskową. Odwołanie od tego orzeczenia złożył do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, kwestionując zarówno czasową niezdolność, jak i brak związku choroby ze służbą. Organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, ograniczając rozpoznanie sprawy do kwestii związku choroby ze służbą wojskową. Andrzej K. zaskarżył orzeczenie organu odwoławczego do WSA w Bydgoszczy, zarzucając nieprawidłowe rozstrzygnięcie i brak związku choroby ze służbą.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej i stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Andrzeja K. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2005 roku nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.
II SA/Bd 801/05
UZASADNIENIE
Orzeczeniem z dnia [...] 2005 r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w S., po rozpoznaniu u Andrzeja K. meningokowego zapalenia opon mózgowo - rdzeniowych i mózgu z posocznicą w okresie rekonwalescencji (§ 63 Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach Dz. U. Nr 151, poz. 1595), uznała go za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej w okresie 12 miesięcy, zaliczając do kategorii zdrowia "B". W zakresie związku choroby ze służbą wojskową organ rozstrzygnął, iż rozpoznane schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, ujawniło się bowiem niezależnie od warunków i charakteru odbytej służby wojskowej. Andrzej K. złożył odwołanie od tego orzeczenia do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B., wyrażając swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia dotyczącego" czasowej niezdolności do czynnej służby wojskowej w okresie 12 miesięcy", a więc zaliczenia do kat. B zdolności do służby wojskowej. Zakwestionował też stwierdzenie dotyczące braku związku rozpoznanego schorzenia ze służbą wojskową, ponieważ w momencie powołania do służby wojskowej cieszył się zdrowiem i został zaliczony do kat. A zdolności do służby wojskowej. Stwierdził też, że po przebytej hospitalizacji zaleconej rekonwalescencji, nie może podjąć żadnego zatrudnienia a wręcz wymaga opieki rodziców. Zdaniem odwołującego Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wydała zaskarżone orzeczenie bez przeprowadzenia dowodu z karty informacyjnej leczenia szpitalnego, bowiem orzeczenia zapadło [...] 2005 r. a on sam został wypisany ze szpitala dopiero [...] 2005 r. Organ odwoławczy orzeczeniem z dnia [...] 2005 r.. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazał, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w S. prawidłowo uznała, że stwierdzone u badanego schorzenie nie pozostaje w związku przyczynowym ze służbą wojskową, ponieważ z przedstawionej dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej wynika, że w czasie pełnienia służby wojskowej u szef. Andrzeja K. doszło do zachorowania mającego charakter losowy o czym świadczy postępowanie epidemiczne w jednostce wojskowej. Oparto się przy tym na regulacji wynikającej z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 31 marca 2003 r. w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (Dz.U. z 2003 r., Nr 62, poz. 566). Należy też dodać, że organ zakwalifikował wniesione odwołanie jako odnoszące się jedynie do związku choroby z odbytą służbą wojskową i nie kwestionujące orzeczenia w pozostałej części.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Andrzej K. wyraził swoje niezadowolenie z orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. oraz wniósł o jego uchylenie względnie uznanie za całkowicie niezdolnego do służby wojskowej zarzucając, że podjęte rozstrzygnięcie nie jest trafne. Skarżący nie zgadza się też z merytorycznym uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia, z którego wynika, że nabyte schorzenia nie mają bezpośredniego związku z odbywaną służbą w wojsku. Jego zdaniem przebyta choroba będzie negatywnie oddziaływać na stan jego zdrowia w przyszłości i dlatego nie może się pogodzić z zaskarżonym rozstrzygnięciem, według którego nie dość, że odmawia się związku przyczynowego między chorobą a odbytą służbą, to przyjmuje się jednocześnie przemijający charakter nabytego schorzenia orzekając o czasowej tylko niezdolności do służby wojskowej, odmawiając uznania jej trwałego charakteru.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie, me znajdując podstaw do jej uwzględnienia i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności potwierdzona została prawidłowość kwalifikacji skarżącego w zakresie przydzielenia do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej oraz wskazano, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska rozpatrując sprawę nie wykraczała poza granice odwołania i rozpatrywała sprawę jedynie w zakresie istnienia związku przyczynowego pomiędzy chorobą a odbywaną służbą, uznając jednocześnie ustalenia dotyczące określonej kategorii zdrowia za prawomocne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została uwzględniona, albowiem zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej lub innego aktu. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zasadność orzeczenia w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jego legalności, stwierdzić należy, iż orzeczenie to uchybia prawu. Zwrócić też należy uwagę, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Podstawową funkcją jaką spełnia kodyfikacja postępowania administracyjnego, jest ujednolicenie wymagań, jakim powinien odpowiadać prawidłowy przebieg postępowania prowadzonego przed organem administracji publicznej, celem którego jest wydanie opartej na przepisach prawa decyzji administracyjnej. Jednym z takich wymogów, pojawiającym się na etapie postępowania odwoławczego - w jego wstępnej fazie, jest właściwa interpretacja treści podania złożonego przez stronę; w tym przypadku odwołania z 23 czerwca 2005 r. Zgodnie z art. 128 K.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest w takim przypadku ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji.
W niniejszej sprawie Sąd dopatrzył się niedozwolonego ograniczenia przez organ zakresu zaskarżenia dokonanego w odwołaniu Andrzeja K. od decyzji I instancji. Jak wskazuje bowiem treść przedmiotowego pisma, na samym jego początku, niezadowolony z rozstrzygnięcia odwołał się od niego w całości, negując zarówno uznanie go za czasowo niezdolnego do służby wojskowej - kat. B oraz brak związku przebytej choroby ze służbą wojskową. Jakkolwiek odwołujący się uzasadniając swoje stanowisko, przywołał argumentację w większości potwierdzającą jedynie zarzut wadliwego ustalenia związku choroby ze służbą wojskową, to jednak nie sposób uznać,
wziąwszy pod uwagę całość treści wniesionego odwołania, że wyraźną wolą jego było ograniczenie zakresu zaskarżenia jedynie do określonej części orzeczenia I instancji.
Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wyroku z 22 marca 1996 r. (sygn. akt SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1. poz. 35) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji ( ... ). Wynika to z art. 138 K.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (a nie oddalenie odwołania), bądź uchylenie i zmiany zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w Jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Jednak nie można z tej dyrektywy interpretacyjnej wywodzić możliwości ograniczenia zakresu rozpoznania sprawy do tych jedynie zarzutów, które zostały mniej lub bardziej uzasadnione, przy jednoczesnym pominięciu pozostałych okoliczności sprawy wymagających także rozważenia na skutek zaskarżenia orzeczenia jako całości. W rozpoznawanej sprawie doszło do takiego ograniczenia, co wynika również ze stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę. Oczywiście należy też mieć na uwadze, że zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji.
Z tych względów - skoro orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podst. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 uchylił zaskarżone orzeczenie i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.
Powołane przepisy
art. 134 § 1 ustawyart. 128 K.p.art. 138 K.p.art. 145 § 1 pkt 1art. 152
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło