II SA/Bk 724/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi H. Rz. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.- Decyzją z dnia [...] VIII 2004r. wydana z upoważnienia Wójta Gminy B. odmówiono przyznania H. Rz. specjalnego zasiłku celowego z pomocy społecznej. Decyzja ta nie została doręczona stronie, gdyż poczta zwróciła ją z adnotacją listonosza, iż adresat odmówił jej przyjęcia. Organ uznał to za skuteczne doręczenie korespondencji, zgodnie z przepisem art. 47 kpa, przyjmując za datę doręczenia dzień 17 VIII 2004r. W dniu 22 IX 2004r. H. Rz. skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. odwołanie od wymienionej wyżej decyzji. W treści tego odwołania podała, iż dotychczas nie otrzymała decyzji z [...] VIII 2004r. Dzieci skarżącej poinformowały ją, iż jakiś czas wstecz, gdy nie było jej w domu, listonosz przyniósł list polecony z Gminy, którego one jednak nie odebrały. W związku z tym skarżąca wnosi o pozytywne załatwienie jej wniosku. Postanowieniem z dnia [...] X 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło na podstawie art. 134 kpa, iż odwołanie H. Rz. zostało wysłane z uchybieniem ustawowego terminu z art. 129 § 2 kpa. Na postanowienie to H. Rz. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Zarzuciła, iż organ odwoławczy bezpodstawnie przyjął skuteczność doręczenia jej decyzji Wójta Gminy w B. z [...] VIII 2004r. Podobnie, jak w odwołaniu stwierdziła, iż nie odmówiła przyjęcia tej decyzji, gdyż w dniu dostarczenia jej do domu, nie była tam obecna. Odbioru korespondencji dostarczonej z Gminy odmówili jej domownicy, wobec czego nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania. Wniesione w późniejszym terminie odwołanie nie było więc spóźnione i winno być rozpoznane, czego skarżąca zażądała w treści skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie adnotacji dokonanej przez osobę doręczającą decyzję z [...] VIII 2004r. SKO w B. uznało, iż adresatka odmówiła jej przyjęcia – co zgodnie z art. 47 kpa dawało podstawy do przyjęcia prawnej fikcji, iż decyzja została doręczona stronie w dniu odmowy przyjęcia. Sytuacja taka miałaby jednak miejsce tylko wówczas, gdyby było pewne, że adnotacja doręczyciela odpowiada rzeczywistości. W sprawie natomiast skarżąca kwestionowała fakt odmowy przyjęcia pisma i to zarówno w treści skargi, jak i wcześniej, w treści odwołania. Twierdziła przy tym, iż odmówili przyjęcia pisma jej domownicy, a nie ona sama, gdyż w czasie dostarczenia korespondencji pozostawała poza domem. Fakt ten wymagał wyjaśnienia, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa). Skoro bowiem – jak przyjmuje orzecznictwo i doktryna (por. J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz", wyd. Becka z 1996r., str. 255) – nawet prawidłowe pokwitowanie odbioru pisma stwarza tylko domniemanie jego doręczenia, które może być jednak obalone, to tym bardziej strona może udowadniać, że nie doszło do prawidłowego, zgodnego z przepisami art. 39-49 kpa doręczenia jej pisma przez organ administracyjny. Potwierdzenie odbioru pisma nie jest bowiem wyłącznym dowodem jego doręczenia i dopuszczalne jest wykazanie faktu jego niedoręczenia lub doręczenia go w innej dacie (por. wyrok SN z 25 I 1968r., III PZP 46/67, publ. w OSPiKA z 1968r., Nr II, poz. 236). Należy przy tym mieć na uwadze, iż odmowa przyjęcia przez domownika adresata nie może być kwalifikowana pod dyspozycję art. 47 kpa, bowiem doręczenie do rąk domownika (i to tylko dorosłego) może nastąpić tylko wówczas, gdy podjął się on oddania pisma adresatowi (art. 43 kpa). W sytuacji podniesienia zarzutu naruszenia przepisu art. 47 kpa, organ winien był zażądać od strony zawnioskowania dowodów (np. podania domowników, którzy odmówili przyjęcia decyzji, danych personalnych doręczyciela) i na ich podstawie ustalić, czy doszło do skutecznego doręczenia pisma stronie, to jest, czy rzeczywiście odmówiła ona jego przyjęcia. Wydanie zaskarżonego postanowienia bez wyjaśnienia tej kwestii stanowi naruszenie norm proceduralnych, które mogło wpłynąć na treść zaskarżonego postanowienia. Dlatego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z 30 VIII 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.