II SA/Lu 880/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. II SA/Lu 880/05 UZASADNIENIE Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji tegoż organu z dnia [...], odmawiającej E. S. przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wskazał na zasadność rozpatrzenia sprawy w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, stanowionym w art. 154 § 1 kpa, skoro skarżący żąda weryfikacji ostatecznej decyzji bez odwołania się do podstaw wznowienia postępowania administracyjnego. W okolicznościach sprawy organ rozstrzygający stwierdził, że za zmianą lub uchyleniem ostatecznej decyzji o odmowie przyznania E. S. uprawnień kombatanckich nie przemawia ani interes społeczny ani słuszny interes samej strony. Natomiast polemika skarżącego z oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście ściśle materialnoprawnych przesłanek dla przyznania uprawnień kombatanckich nie może stanowić podstawy dla uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej z odwołaniem do przesłanek z art. 154 § 1 kpa. Co do zasady dążenie strony do odmiennej oceny materiału dowodowego dla uwzględnienia jej żądania nie może być uznane za realizację słusznego interesu strony. W toku merytorycznego rozpatrywania żądania E. S. przyznania uprawnień kombatanckich jednoznacznie przesądzona została okoliczność nieudowodnienia przezeń statusu osoby represjonowanej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit . c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Przesłanki dla przyznania uprawnień kombatanckich mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących. W tych okolicznościach zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej o odmowie przyznania E. S. uprawnień kombatanckich pozostawałaby w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa. Powyższe z kolei eliminuje zasadność przyjęcia, że żądanie zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji realizuje przesłankę interesu społecznego dla zastosowania trybu z art. 154 § 1 kpa. Na wskazane rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożył E. S., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Konsekwentnie prezentował stanowisko o błędnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, skoro organ rozstrzygający nie uznał za udowodnioną okoliczność pobytu ciężarnej matki skarżącego w obozie hitlerowskim w A. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z jego argumentacją faktyczną i prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 /, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem. Badane decyzje w rozpoznawanej sprawie wymóg legalności spełniają. Rozważania prawne należy rozpocząć od zasadniczego stwierdzenia, że jurydyczna ocena twierdzeń skarżącego o okolicznościach faktycznych, decydujących w sprawie przyznania statusu kombatanta, w świetle bezwzględnie obowiązujących przesłanek stanowionych ustawą z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm. /, w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, została już przeprowadzona w sposób ostateczny i prawomocny decyzją z dnia 20 września 2004 r. W dalszej kolejności należy podzielić, przyjętą przez organ rozstrzygający sprawę, prawną kwalifikację trybu właściwego do rozpatrzenia żądania E. S., zgłoszonego w piśmie z dnia 15 marca 2005 r. W jego treści wprost powołana jest regulacja art. 154 § 1 kpa z odwołaniem do tożsamych twierdzeń i dowodów, jak w postępowaniu zakończonym ostateczną odmową przyznania uprawnień kombatanckich, z których zainteresowany konsekwentnie wywodzi realizację przesłanek przewidzianych w ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego dla uzyskania statusu kombatanta, jako osoba mająca podlegać represjom okresu wojennego. W sytuacji, gdy skarżący nie powołuje żadnej z podstaw dla wznowienia postępowania administracyjnego, wymienionych enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa i art. 145a § 1 kpa, organ rozstrzygający w pełni prawidłowo rozważył zasadność zbadania kwestionowanej przez stronę ostatecznej decyzji w kontekście przesłanek stanowionych hipotezą art. 154 § 1 kpa, a więc słusznego interesu strony bądź interesu społecznego. W rozważanym nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego wykluczone jest ponownie merytoryczne rozpatrywanie sprawy z odwołaniem do materialnoprawnych przesłanek, stanowionych ustawą o kombatantach /.../. W konsekwencji polemika skarżącego z oceną materiału dowodowego nie może zasadnie prowadzić do wzruszenia ostatecznej decyzji. W świetle przedstawionego stanu prawnego, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ administracji prawidłowo dokonał oceny okoliczności podnoszonych w sprawie i na tej podstawie zasadnie uznał, że za uchyleniem lub zmianą ostatecznej, a niekorzystnej dla E. S. decyzji, nie przemawia ani słuszny interes samej strony, ani interes społeczny. Przede wszystkim wymaga zwrócenia uwagi prawna okoliczność, iż słuszny interes strony oraz interes społeczny, co do zasady mogą stanowić podstawę zmiany lub uchylenia rozstrzygnięcia administracyjnego tylko w tych sprawach, w których właściwy organ ma ustawowo zakreślony w przepisach prawa materialnego pewien "luz decyzyjny", to jest gdy rozstrzygnięcie sprawy pozostawione jest uznaniu organu. Tylko w tym obszarze wzgląd na słuszny interes strony czy interes społeczny może skutkować zmianą lub uchyleniem ostatecznej decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca ściśle określone rozwiązanie, jego niezastosowanie czy modyfikacja z odwołaniem się do słusznego interesu strony czy interesu społecznego, prowadziłoby w konsekwencji do naruszenia bezwzględnie obowiązującej normy prawnej, co jest niedopuszczalne, jako pozostające w oczywistej i rażącej sprzeczności z konstytucyjnie określonymi zasadami obowiązującego porządku prawnego. Powoływana wyżej ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w sposób ścisły i zamknięty określa przesłanki, które winna udokumentować osoba zainteresowana uzyskaniem uprawnień kombatanckich, zawierając je w normach prawnych właśnie o charakterze bezwzględnie obowiązującym, w sposób pozbawiający organ rozstrzygający prawa do podejmowania decyzji opartych jedynie na uznaniu. Jednocześnie należy wyraźnie podkreślić, iż tryb postępowania przewidziany w art. 154 § 1 kpa nie jest konkurencyjnym dla zwykłego, co z istoty przesądza o zakazie w jego ramach ponownego merytorycznego badania sprawy, a w okolicznościach niniejszej sprawy, badania zaistnienia ustawowych przesłanek dla przyznania uprawnień kombatanckich. Zatem strona nie może zasadnie upatrywać swego słusznego interesu jedynie w odmiennej, korzystnej dlań ocenie zgromadzonego materiału dowodowego. Przedstawiona ocena prawna znajduje dodatkowe potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W tym miejscu należy między innymi przywołać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 października 1999 r. w sprawie IV SA 1459/97/LEX 47884/, z tej samej daty w sprawie IV SA 1434/97/LEX 48678/, z dnia 13 sierpnia 1997 r. w sprawie III SA 854/96/LEX 30615/, z dnia 1 marca 1996 r. w sprawie III SA 362/95/ M. Podat. 1997/3/78/. W orzeczeniach tych Sąd jednoznacznie wypowiedział się o niekonkurencyjnym charakterze rozważanego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w stosunku do zwykłego i z tego powodu o wyłączeniu możliwości ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy. Z tych względów i na mocy art. 151 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.