I GSK 1274/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-04-18
Skład orzekający: Marzenna Zielińska, Janusz Zajda, Marek Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Naczelnika Urzędu Celnego o sprzedaży towaru, który nie mógł zostać zwolniony ze względu na zakazy i ograniczenia wynikające ze środków polityki handlowej, może być wydane bez wszczęcia postępowania i wezwania strony do dokonania powrotnego wywozu lub nadania nowego przeznaczenia celnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu celnego, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił zarządzenie o sprzedaży towaru. Organ celny naruszył przepisy postępowania, wydając akt administracyjny inny niż decyzja lub postanowienie, nie wszczynając postępowania i nie wzywając strony do dokonania powrotnego wywozu lub nadania nowego przeznaczenia celnego. Takie działania były gwarancją ochrony konstytucyjnego prawa własności.Stan faktyczny
W wyniku kontroli ujawniono samochód osobowy, który został zajęty na potrzeby postępowania karnego. Po umorzeniu śledztwa, samochód przekazano Urzędowi Celnemu celem uregulowania statusu celnego. Naczelnik Urzędu Celnego zarządził sprzedaż towaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił to zarządzenie, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania. Naczelnik Urzędu Celnego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów przejściowych i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędziowie NSA Janusz Zajda Marek Zalewski (spr.) Protokolant Karolina Polkowska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 365/04 w sprawie ze skargi M. J. na zarządzenie Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie uregulowania statusu celnego towaru I oddala skargę kasacyjną; II zasądza od Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach na rzecz M. J. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 listopada 2005 r., sygn. akt III SA/GI 365/04 w sprawie ze skargi M. J. na zarządzenie Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie uregulowania statusu celnego towaru uchylił zaskarżone zarządzenie, stwierdził, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 455 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie faktycznym:
W wyniku kontroli warsztatu blacharsko-lakierniczego należącego do Józefa Smółki położonego w Mysłowicach, przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w Mysłowicach w dniu 16 lutego 2001 r., ujawniono samochód osobowy marki Mazda 626 typu kombi o nr nadwozia [...], który następnie został zajęty na potrzeby postępowania karnego w oparciu o protokół zabezpieczenia z tego samego dnia.
W ramach czynności służbowych ustalono, iż samochód sprowadził do warsztatu Marek Jarosiński, celem dokonania naprawy pojazdu po uprzednim usunięciu tablic rejestracyjnych.
Postanowieniem z dnia 20 lutego 2001 r. zostało wszczęte dochodzenie w sprawie o sygn. akt 2 Ds 265/01 o przestępstwo z art. 88 § 1 i 2 Kodeksu karnego skarbowego, zagrożonego obligatoryjnym przepadkiem przedmiotów przestępstwa.
W toku tego postępowania ustalono, iż przedmiotowy samochód był zarejestrowany na terenie Niemiec pod numerem R 1416, skąd w dniu 28 grudnia 2000 r. został wyrejestrowany.
Postanowieniem z dnia 5 marca 2001 r. postawiono M. J. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 88 § 1 i 2 Kodeksu karnego skarbowego oraz skierowano akt oskarżenia do sądu.
Po zwrocie sprawy przez Sąd Rejonowy w Mysłowicach, postanowieniem z 31 grudnia 2002 r. umorzono śledztwo w tej sprawie z uwagi na to, iż w chwili kiedy wydawano postanowienie przedmiotowy czyn nie zawierał znamion czynu zabronionego, gdyż zakaz wynikający z rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1997 r. obowiązywał do dnia 31 grudnia 2001 r. Samochód osobowy przekazano Urzędowi Celnemu w Katowicach celem uregulowania statusu celnego, informując Urząd Celny, że postanowienie umarzające śledztwo uprawomocniło się 4 listopada 2003 r.
Naczelnik Urzędu Celnego w Katowicach działając na podstawie art. 77 § 1 ustawy z dnia 19 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 Nr 75, poz. 802 ze zm.), w dniu 29 stycznia 2004 r. zarządził sprzedaż tego towaru znajdującego się w magazynie Depozytowym Izby Celnej w Katowicach pod warunkiem nadania mu przez nabywcę przeznaczenia celnego – powrotny wywóz. W pouczeniu poinformowano stronę o prawie wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach po uprzednim wezwaniu Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach do usunięcia naruszeń prawa, gdzie wezwanie to powinno nastąpić w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu pisma informującego o sprzedaży towaru. Poinformowano stronę, iż skarga może być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania.
Pismem z dnia 24 lutego 2004 r. pełnomocnik M. J. złożył wniosek o usunięcie naruszeń prawa poprzez uchylenie powyższego orzeczenia nazwanego przez pełnomocnika "zarządzeniem" i wydanie samochodu celem jego wywozu za granicę.
Naczelnik Urzędu Celnego w Katowicach nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu. Uznał, że okoliczności faktyczne występujące w sprawie wyczerpały dyspozycję art. 77 § 1 pkt 1 lit d Kodeksu celnego, zgodnie z treścią którego organ celny powinien podjąć niezbędne działania, włącznie ze sprzedażą towarów w celu uregulowania sytuacji towarów, które nie mogły zostać zwolnione ze względu na to, że są przedmiotem zakazów i ograniczeń wynikających ze środków polityki handlowej. Organ wskazał, że pomimo błędnego pouczenia strony o terminie wniesienia wezwania - 30 dni zamiast 14 – pouczenie to nie może stronie szkodzić stosownie do treści art. 214 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza w sytuacji gdy strona dostosowała się do pouczenia i wniosła wezwanie w terminie po upływie 27 dni od dnia, w którym dowiedziała się o wydaniu aktu.
W skardze złożonej w Urzędzie Celnym w Katowicach z 16 kwietnia 2004 r. na powyższy akt pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zarządzenia Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach z dnia 29 stycznia 2004 r., znak [...] o sprzedaży samochodu Mazda 626. Skarżący zarzucił aktowi obrazę przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 58, 59, 77 pkt 1 lit d, 145 § 1 oraz 147 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, że skarżący naruszył zakaz przywozu na polski obszar celny samochodu, co do którego upłynęło co najmniej 10 lat od roku następnego po produkcji. Zarzucił niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał ogólnie na uchwałę Sądu Najwyższego (sygn. akt III CZP 44/02), z której wynika, że podstawę orzeczenia przepadku rzeczy na rzecz Skarbu Państwa towaru objętego zakazem wynikającym ze środków polityki handlowej stanowi przepis art. 77 § 2 Kodeksu celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę, na wstępie rozważył jakie przepisy w sprawie miały zastosowanie i będą mieć zastosowanie po uchyleniu ze względu na wejście z dniem 1 maja 2004 r. ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne oraz Rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż zgodnie z treścią art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623), przepisy dotychczasowe należy stosować w sprawach dotyczących długu celnego. Zakres tak wskazanych spraw jest szerszy i nie zawęża się tylko do spraw o określenie kwoty długu celnego. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że pod pojęciem sprawy dotyczącej długu celnego będzie mieściła się sprawa o podjęcie niezbędnych działań w trybie art. 77 § 1 Kodeksu celnego w celu uregulowania sytuacji towaru, w szczególności gdy towar ten jest przedmiotem zakazów i ograniczeń wynikających ze środków polityki handlowej. Zdaniem Sądu nie można orzekać w sprawie długu celnego, gdy występują takie ograniczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w niniejszej sprawie zastosowano art. 77 § 1 pkt 1 lit d Kodeksu celnego i § 1 pkt 1 Rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997 r. ustanawiający zakaz przywozu obowiązujący na dzień ujawnienia przedmiotowego samochodu w dniu 16 lutego 2001 r. z uwagi na fakt, iż są to przepisy prawa materialnego, dlatego zdaniem Sądu pierwszej instancji będą miały zastosowanie w sprawie, na mocy przepisu przejściowego art. 26 powyższej ustawy.
Wojewódzki Sąd wskazał, że art. 77 § 1 w swej treści odsyła do art. 59 Kodeksu celnego, który jak się wydaje jest rozwinięciem powyższego przepisu w zakresie niezbędnych działań. W przypadku sprzedaży towarów przepisy regulujące samą sprzedaż zawarte były w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosownie do art. 2741 § 1 Kodeksu celnego. W myśl tych przepisów sprzedaż towaru była równoznaczna z dopuszczeniem towaru do obrotu, chyba że towar został sprzedany pod warunkiem dokonania powrotnego wywozu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że podobne regulacje znajdują się w art. 31 i 33 Prawa celnego oraz art. 53, 56 i 75 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z powyższych przepisów obowiązujących na gruncie Kodeksu celnego wynika, że aby organ celny mógł dokonać uregulowania sytuacji towarów poprzez sprzedaż towarów niekrajowych objętych zakazem musi najpierw podjąć niezbędne działania w postaci np.: cofnięcia towaru za granicę, a jeśli jest to niemożliwe lub niedopuszczalne, nakazania dokonania powrotnego wywozu towaru poza polski obszar celny, czyli nadania towarowi nowego przeznaczenia celnego. Nawet przy sprzedaży nabywca może być zobowiązany do dokonania jego powrotnego wywozu na podstawie warunku narzuconego przez organ celny.
W sytuacji gdy organ celny ma podjąć niezbędne działania w trybie art. 77 § 1 Kodeksu celnego w celu uregulowania sytuacji towarów objętych zakazem, powinien w pierwszym rzędzie wszcząć postępowanie w tej sprawie i wezwać osobę, która przywiozła towar lub stała się jego posiadaczem do dokonania w określonym terminie powrotnego wywozu tego towaru lub nadania mu nowego przeznaczenia celnego, jeśli jest to dopuszczalne, z zachowaniem warunków przewidzianych prawem. W wezwaniu strona powinna być także pouczona o skutku niezastosowania się do wezwania, a mianowicie o możliwości dokonania sprzedaży w celu uregulowania sytuacji towaru. Wszczęcie postępowania w tej sprawie powinno było nastąpić na podstawie art. 165 Ordynacji podatkowej w formie postanowienia. Dopiero po bezskutecznym upływie tak wyznaczonego terminu i przed faktyczną sprzedażą w postępowaniu egzekucyjnym, jako środka najdalej idącego w ramach postępowania administracyjnego zastosowanego w celu przymusowej realizacji określonego obowiązku, organ powinien wydać jeszcze decyzję nakazującą sprzedaż tego towaru. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił poglądy doktryny, iż przed sprzedażą działanie organu powinno przybrać formę decyzji. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że taka forma rozstrzygnięcia na tym etapie postępowania i jej kontrola instancyjna, a następnie sądowa jest gwarancją ochrony konstytucyjnego prawa własności wyrażonego w art. 21 ust 1 i art. 64 Konstytucji. Wojewódzki Sąd wskazał, iż w zakresie przepisów postępowania podstawą prawną do wydania decyzji nakazującej sprzedaż jest art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej, a wcześniej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, zaś obecnie w związku z art. 73 ust 1 Prawa celnego. Rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, o którym stanowi art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej opierałoby się na ocenie spełnienia przesłanek z art. 77 § 1 Kodeksu celnego. Ostateczni, jeśli i to postępowanie nie doprowadziłoby do uregulowania sytuacji towaru poprzez to, że nie znajdzie się nabywca towaru, to wówczas pozostaje ostateczna możliwość orzeczenia w postępowaniu przed sądem powszechnym przepadku towaru na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z art. 46 Konstytucji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zaskarżony akt nazywany początkowo przez pełnomocnika skarżącego, a następnie również przez organ celny, zarządzeniem nie może być uznany za decyzję nakazującą sprzedaż towaru, co wynika wyraźnie z jej treści. Zdaniem Sądu pierwszej instancji był to akt dotyczący obowiązków wynikających z przepisów prawa, który podlegał kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd wskazał, że w sprawie tej organ nie wszczął również postępowania w trybie art. 77 § 1 Kodeksu celnego w celu uregulowania sytuacji towaru i nie wezwał skarżącego do wypełnienia określonych obowiązków. Sąd wskazał również, iż samochód był w dyspozycji organu celnego po przekazaniu mu go przez Prokuraturę Rejonową w Mysłowicach, tym samym po spełnieniu wezwania przez skarżącego mógł być mu wydany w określonym celu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ celny wydając zaskarżony akt administracyjny inny niż decyzja i postanowienie, naruszył wymienione przepisy postępowania poprzez niewszczęcie postępowania w sprawie i niedokonanie określonych czynności w postaci wezwania strony do dokonania określonych obowiązków. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego takie wezwanie i wydanie samochodu, biorąc pod uwagę oświadczenie skarżącego, mogło doprowadzić do powrotnego wywozu samochodu. Zatem naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci wydania decyzji o nakazie sprzedaży samochodu. Uchylenie aktu ze względu na naruszenie prawa procesowego uniemożliwiło Sądowi pierwszej instancji dokonania na tym etapie postępowania oceny sprawy pod kątem istnienia naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności spełnienia przesłanki z art. 77 § 1 pkt 1 lit d Kodeksu celnego oraz § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 Rozporządzenia z 19 lutego 1997 r.
Skargą kasacyjną Naczelnik Urzędu Celnego w Katowicach zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie skargi, bądź uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz o orzeczenie o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne oraz postanowień art. 53 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie – co stanowi podstawę kasacji określoną w art. 174 pkt 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący organ podniósł, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd dokonał błędnej i wzajemnie sprzecznej wykładni art. 26 ustawy wprowadzającej. Skarżący organ wywiódł, iż skoro na podstawie powyższego artykułu, przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, to a contrario są to wszystkie przepisy, a więc zarówno procesowe, jaki i ustrojowe oraz materialne. Skarżący podniósł również, iż w jego ocenie w zaskarżonym wyroku Sąd pominął kwestię regulacji w Traktacie Akcesyjnym – w części dotyczącej unii celnej – szczegółowej regulacji przepisów przejściowych w zakresie prawa celnego materialnego. Skarżący stwierdził, że można sformułować tezę, iż postanowienia art. 26 ustawy wprowadzającej dotyczą prawa materialnego w części nieuregulowanej przepisami przejściowymi Traktatu oraz przepisów ustrojowych i procesowych.
Skarżący organ nie zgodził się również ze stanowiskiem Sądu, że organ celny przed uregulowaniem sytuacji towaru poprzez jego sprzedaż powinien podjąć działania w postaci cofnięcia towaru za granicę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W postępowaniu kasacyjnym, uregulowanym przepisami działu IV rozdziału 1 ppsa, obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta, wynikająca z treści art. 183 § 1 ppsa, oznacza pełne związania Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. To zatem wskazane w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, tylko zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 ppsa, które w tej sprawie nie występują.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 ppsa. Stosownie do punktu 1 tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Natomiast w myśl punktu 2 komentowanego przepisu podstawą skargi kasacyjnej może być także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przywołany pkt 1 art. 174 ppsa przewiduje dwie formy naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię, przez którą należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, jak i niewłaściwe zastosowanie, oznaczające dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa, na którą można się powołać w skardze kasacyjnej, może przejawiać się w tych samych postaciach co naruszenie prawa materialnego, przy czym w sytuacji oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia przepisów postępowania należy ponadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. A zatem obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną opartą na art. 174 pkt 2 ustawy procesowej jest uprawdopodobnienie istnienia potencjalnego związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego.
Przystępując do oceny zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą, uznać należy, że nie są one zasadne.
Po pierwsze skarżący zarzuca naruszenie art. 26 ustawy wprowadzającej ustawę Prawo celne. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że zawarta we wskazanym przepisie zasada stosowania przepisów dotychczasowych do spraw dotyczących długu celnego powinna być rozumiana szerzej, niż to ustalił Sąd I instancji, bowiem nie powinna dotyczyć jedynie prawa materialnego, lecz również przepisów procesowych i ustrojowych. Zdaniem skarżącego dostosowanie się do rozumienia przepisu przez Sąd powodowałoby zmianę właściwości organów celnych orzekających w sprawie.
Zarzut ten jest niezasadny. Zgodnie z art. 153 ppsa - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Tymczasem ocena Sądu I instancji nie dotyczy kwestii ustrojowych regulowanych odrębną ustawą, w tym właściwości organów celnych, które będą orzekały w sprawie. Dodatkowo podniesione przez skarżącego wątpliwości co do dalszej właściwości organów celnych dotyczą regulacji nie mającej zastosowania w sprawie (art. 2521 Kodeksu celnego - właściwość organu celnego w sprawie zwrotu uiszczonej lub umorzenia zarejestrowanej należności celnej).
W sprawie niniejszej organy celne obowiązane były stosować przepisy prawne – zarówno prawa materialnego, jak i proceduralne – obowiązujące na dzień zgłoszenia celnego. Zgodnie bowiem z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz.Urz. Nr 68, poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkowstwa w Unii Europejskiej. Ogólne sformułowanie "przepisy dotychczasowe" należy interpretować poprzez zakres regulacji zawartej w kodeksie celny. Zgodnie z art. 1 tej ustawy przedmiotem regulacji tego aktu prawnego są zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny i wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych. Wynika z tego, że kodeks celny zawiera zarówno przepisy prawa materialnego, jak i proceduralnego. Podkreślić należy, że co do zasady od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej obowiązuje prawo pierwotne, jednakże w art. 2 Aktu Przystąpienia (Dz.U. EL z 2003 r. Nr 236 z 23 września 2003 r.) zastrzeżono szereg przepisów intertemporalnych dotyczących także prawa celnego. Zawiera je załącznik IV nr 5 do Aktu Przystąpienia w tytule "Unia celna", który w ustępie 13 stanowi, że odzyskiwanie należności jest przeprowadzane na warunkach określonych w ustawodawstwie wspólnotowym. Jednakże w przypadku gdy dług powstał przed dniem przystąpienia, odzyskiwanie należności zostanie przeprowadzone zgodnie z warunkami obowiązującymi w nowym Państwie członkowskim, przez to Państwo na jego rzecz.
Jak zaś wyżej wskazano, obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną opartą na art. 174 pkt 1 ustawy procesowej jest uprawdopodobnienie istnienia potencjalnego związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem prawa materialnego a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący nie wskazuje zatem w sposób zrozumiały, jaki jest wpływ zbyt wąskiego w jego rozumieniu ujęcia zasady retroakcji na treść wyroku uchylającego zaskarżoną czynność. Bez wykazania takiego wpływu Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 183 § 1 ppsa nie jest upoważniony do korekty rozstrzygnięcia.
Nietrafny jest również zarzut naruszenia przepisu materialnego zawartego w art. 53 Kodeksu celnego.
Przepis ten dotyczy niezwłocznego podjęcia przez organ celny niezbędnych działań w celu uregulowania sytuacji towarów składowanych czasowo, w wypadku gdy osoba nie dokonała czynności lub nie dostarczyła organowi celnemu dokumentów niezbędnych do nadania przeznaczenia celnego w określonym terminie.
Sąd I instancji w ogóle nie oparł się na tym przepisie prawa materialnego dokonując rozstrzygnięcia, gdyż nie miał on w sprawie zastosowania. Nie jest więc zasadny ani zarzut błędnej wykładni przepisu, skoro nie był on wykładany przez Sąd I instancji, ani zarzut jego niewłaściwego zastosowania, skoro nie był w sprawie stosowany.
Przedmiotowy pojazd nie był składowany czasowo, a więc musiał uzyskać właściwe przeznaczenie celne (art. 49 i art. 50 § 1 Kodeksu celnego), jednak jego sytuacja nie była należycie uregulowana, co stało się podstawą podjęcia czynności zmierzających do jej uregulowania na mocy art. 77 Kodeksu celnego. Naruszenie regulacji zawartej w tym właśnie przepisie, a więc konieczność wydania rozstrzygnięcia w odmiennej formie, które w dodatku nie zostało poprzedzone wszczęciem postępowania, dokonaniem stosownych wyjaśnień i rozważeniem zastosowania innych, alternatywnych środków związanych z wywozem towaru, było powodem uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej czynności.
Oceniany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego (art. 77 § 1 pkt 1 lit. d) nie został objęty skargą kasacyjną, a zatem prawidłowość jego zastosowania nie była również przedmiotem badania w postępowaniu kasacyjnym.
Tym samym powołane przez skarżącego podstawy skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.
Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniał art. 204 ppsa.
Powołane przepisy
art. 88 § 1art. 77 § 1 ustawyart. 77 § 1 pkt 1art. 214art. 58art. 77 § 2art. 26 ustawyart. 77 § 1art. 26art. 59art. 2741 § 1art. 31
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło