II SA/Kr 1522/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Sędziowie : NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r sprawy ze skargi I. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia 5 czerwca 2003 r Nr :[...] w przedmiocie wymeldowania I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ( [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2001 r., II SA/Kr 1635/98 znalazły się w szczególności następujące ustalenia faktyczne: "I. T. jest najemcą mieszkania nr [...] , położonego w oficynie domu nr [...] w [...] w [...] [...] Pismem z dnia [...] maja 1992 r., Nr [...] Kanclerz Kurii zwrócił się do I. T. z następującym pismem: "[...] Administracja na czas remontu zapewnia Pani odpowiednie mieszkanie przy ul. [...] . Innej możliwości nie posiadamy. Ze względu na bezpieczeństwo i obowiązujące przepisy wszyscy lokatorzy oficyny muszą być niestety wykwaterowani. Po remoncie zapewniamy powrót do mieszkania nr [...]" I. T. [...] od początku protestowała przeciwko umieszczeniu jej na ul. [...] , tak, że nigdy nie podpisała umowy najmu na ten lokal. Lokal ten bowiem jest mniejszy od dotąd zajmowanego, nie posiada łazienki, centralnego ogrzewania, ani gazu. Z zobowiązania Kurii wynika, że I. T. powinna mieć zapewniony powrót do miejsca zamieszkania w [...] , którego jest prawnym najemcą, działającym w zaufaniu do Kurii." Pismem z dnia [...] listopada 2002 r., zmodyfikowanym w dniu [...] grudnia 2002 r. Kuria Metropolitalna w [...] wniosła o wymeldowanie I. T. z mieszkania nr 12, położonego w oficynie domu nr [...] w [...] w [...] . I.T. już od 1992 r. mieszka przy ul. [...]. Skoro zameldowanie ma znaczenie jedynie rejestracyjne, więc I.T. powinna być zameldowania w miejscu swego faktycznego zamieszkiwania. I.T. w piśmie z dnia [...] grudnia 2002 r. zaprotestowała wobec ewentualnego wymeldowania jej z mieszkania nr [...] , położonego w oficynie domu nr [...] w [...] w [...] . Mieszkanie przy ul. [...]. nie posiada żadnego go ogrzewania, brak jest kuchni i urządzeń kuchennych, ciepłej wody, łazienki. Strona nie podpisała żadnej umowy najmu tego lokalu, a za centrum swych spraw nadal uważa mieszkanie w [...] w [...]. Takie samo stanowisko przedstawił M. T., syn I. T. w czasie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2003 r. Strona nie jest zameldowana przy ul. [...] i nie podpisała umowy najmu tego lokalu. Płaci jedynie czynsz na ten lokal. Natomiast pełnomocnik Kurii zaakcentowała fakt, że I. T. nie powróciła do lokalu nr [...] , położonego w oficynie domu nr [...] w [...] w [...], po zakończeniu jego remontu. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] wymeldował I. T. lokalu nr [...] , położonego w oficynie domu nr [...] w [...] w [...] . Jednakże decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] . Organ odwoławczy uznał, że nie został wykazany fakt dobrowolnego opuszczenia mieszkania w [...]. Ponownie prowadząc postępowanie, organ administracyjny I instancji w dniu [...] kwietnia 2003 r. przeprowadził rozprawę administracyjną, w czasie której wyjaśnienia złożyli: pełnomocnik I. T. i pełnomocnik Kurii Metropolitalnej w [...] . Strony podtrzymały swe wcześniejsze interpretacje stanu faktycznego. Z jednej strony pełnomocnik I. T. oświadczył, że jego mocodawczym nie miała dotychczas możliwości powrócić do mieszkania w [...] i tylko dlatego tam nie mieszka, ale nigdy nie traktowała mieszkania przy ul. [...] jak swego stałego adresu. Natomiast pełnomocnik Kurii dowodził, że długotrwałe zamieszkiwania przy ul. [...] i opłacanie czynszu uzasadniają wymeldowanie, skoro czynność ta nie ma regulować uprawnień cywilnoprawnych do lokalu, a jedynie odzwierciedlać istniejący stan faktyczny. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] , jak i wydana w II instancji decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] uznały za trafną argumentację Kurii Metropolitalnej, tj. Prezydent Miasta wymeldował I. T. z mieszkania nr [...] , położonego w oficynie domu nr [...] w [...] w [...], a Wojewoda [...] to rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Akcent położony został na rejestracyjnym charakterze meldunków, nie uzależnionych od uprawnienia do zajmowania lokalu. Długotrwały okres zamieszkiwania przy ul. [...] w połączeniu z brakiem zabiegów o powrót do mieszkania w [...] wskazuje, że I. T. uczyniła z obecnie zajmowanego lokalu miejsce swego stałego pobytu. Od roku 1998 r. I. T. wiedziała o zakończeniu remontu oficyny przy [...] , a poprzestała na samej tylko korespondencji z właścicielem budynku. Nie podjęła żadnych kroków prawnych do przywrócenia zamieszkania pomimo że posiada tytuł prawny do tego lokalu. W skardze do sądu administracyjnego i w odpowiedzi strony pozostały przy swych stanowiskach. W czasie rozprawy pełnomocnik Skarżącej przedstawił wypowiedzenie z 1998 r. umowy najmu mieszkania w [...] , dokonane przez Kurię Metropolitalną w [...] oraz pismo Skarżącej wskazujące, że I. T. nadal uważała, że ma prawo oczekiwać na otrzymanie informacji o terminie swego powrotu do mieszkania w [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym organ administracyjny dokonuje wymeldowania, jeżeli osoba opuściła lokal (1) dobrowolnie i (2) w sposób trwały. W ocenie Sądu żadna z tych przesłanek nie została w niniejszej sprawie spełniona. Skarżąca z całą pewnością w 1992 r. nie opuściła lokalu w [...] dobrowolnie. Uczyniła tak, gdyż została kategorycznie poinformowana, że czasowo jest to konieczne ze względu na jej własne bezpieczeństwo i zaplanowany remont. Dodatkowo właściciel wyraźnie zagwarantował Skarżącej powrót do tego lokalu po zakończeniu remontu. W tej sytuacji faktycznej nie może być mowy o dobrowolności opuszczenia lokalu. Dlatego bezprzedmiotowe jest powoływanie się w zaskarżonej decyzji na brak podejmowania przez Skarżącą kroków prawnych celem odzyskania władztwa nad lokalem. Skoro opuszczenie nie było konsekwencją przymusu, niedozwolonej groźby, wiec Skarżąca zasadnie mogła tkwić w przekonaniu, że zostanie jej wyznaczony termin powrotu w trybie identycznym do tego, jaki właściciel zastosował, gdy zobowiązał ją do opuszczenia mieszkania w [...] na czas remontu. W orzecznictwie wielokrotnie podnoszono, że bierność strony wymeldowanej może być dowodem dobrowolności opuszczenia lokalu, do którego strona nie mogła wejść z powodu wymiany zamków, fizycznego przeciwstawiania się innej osoby wejściu strony do mieszkania. Natomiast I. T. opuściła dobrowolnie mieszkanie w tym znaczeniu, że przyjęła do wiadomości nieuchronność opuszczenia lokalu, ale wyłącznie na czas remont. Nie była to jednak zmiana zamierzona przez Skarżącą i dlatego nie można jej zaliczyć do dobrowolnego opuszczenia. Nie ma tez powodu wymagać, aby zwracała się do organów ochrony porządku prawnego czy wymiaru sprawiedliwości, gdyż mając ponad 80 lat, miała prawo oczekiwać od Kurii Metropolitalnej identycznego postępowania-po zakończeniu remontu, jak i przed remontem, gdy w interesie Kurii było opróżnienie mieszkania przez I. T.. Również nie można mówić o trwałym opuszczeniu. Skarżąca konsekwentnie odmawiała podpisania umowy najmu lokalu przy ul. [...] i na piśmie przypomniała o swym oczekiwaniu na powrót. Opłacanie opłat eksploatacyjnych w żadnym wypadku nie można interpretować jako potwierdzenia zamiaru trwałego opuszczenia mieszkania przy [...]. Organy administracyjne nie wyjaśniły czy rzeczywiście mieszkanie przy ul. [...] jest w tak tragiczny stanie jak opisuje to Skarżąca. Gdyby jej słowa pokrywały się z rzeczywistością, to dodatkowo jeszcze wzmocniłoby to znaczenie dowodowe twierdzeń i pisma Skarżącej do Kurii Metropolitalnej, że oczekuje na możliwość powrotu do mieszkania, które musiała opuścić na czas remontu w 1992 r. W tej sytuacji Sąd ocenił, że organy administracyjne całkowicie bezpodstawnie przyjęły zamiar trwałego opuszczenia mieszkania w Rynku Głównym i pozostania w mieszkaniu przy ul. [...] . Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U.: 2004, nr 162, poz. 1692 i 2005, nr 94, poz.788). Skarga w niniejszej sprawie wpłynęła do Sądu przed dniem l stycznia 2004 r. Dlatego o zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art.55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.). O zwrocie kosztów przejazdów do sądu na rozprawę pełnomocnika Skarżącej orzeczono na podstawie art.200 w zw. z art.205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.