II SA/Kr 2499/03

WyrokWSA w Krakowie2005-11-28

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Bożenna Blitek, Dorota Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do odzwierciedlenia w ewidencji zmian stanu prawnego wynikających z ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej, nawet jeśli skarżący kwestionuje skuteczność tego wywłaszczenia i stan prawny ujawniony w księdze wieczystej jest inny?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do odnotowania w ewidencji zmian stanu prawnego wynikających z ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej, nawet jeśli skarżący kwestionuje jej skuteczność. Postępowanie ewidencyjne ma na celu odzwierciedlenie aktualnych informacji, a nie rozstrzyganie o tytule własności czy kwestionowanie prawomocnych decyzji administracyjnych. Niezgodność danych ewidencyjnych z księgą wieczystą powinna być usuwana przed sądem powszechnym.
Stan faktyczny
Skarżący R.W. domagał się zmiany w ewidencji gruntów dotyczącej jego działki, aby odzwierciedlić jej pierwotny kształt i powierzchnię sprzed zakupu w 1986 roku, kwestionując skuteczność wywłaszczenia części tej działki w 1980 roku. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję odmawiającą wprowadzenia zmian, wskazując, że ostateczna decyzja wywłaszczeniowa z 1980 roku zmieniła stan prawny i ewidencyjny nieruchomości, a niezgodność z księgą wieczystą powinna być rozstrzygana przez sąd powszechny.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek AWSA Dorota Dąbek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2005 r sprawy ze skargi R. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 17 września 2003 r Nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków skargę oddala Decyzją z dnia 17 września 2003r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania R. W. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2003r. znak [...] orzekającą o odmowie wprowadzenia zmian przedmiotowych ewidencji gruntów w odniesieniu do działki [...] w obrębie 019 w zakresie jej powierzchni i przebiegu granic wyznaczonego punktami granicznymi o numerach: [...] –[...] -[...] -[...] -[...] -[...] [...] -[...] -[...]. W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7 "b" ust. 2 pkt 2 i art. 22 i 22 ustawy z 17 maja 1989r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn.zm.). W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia: R. W. jako właściciel nieruchomości objętej KW [...] -Zalesie stanowiącej działkę hip. [...] o pow. 700 m² wystąpił o doprowadzenie stanu ewidencji gruntów do zgodności ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej. Według stanu ewidencji gruntów ujawnionego w rejestrze gruntów wnioskodawca wraz z żoną wykazani są jako właściciele dz.ewid. [...] pow. 0.0709 ha (709 m²) objętej KW [...] . Skarżący podnosił, że wpisana do księgi wieczystej nieruchomość stanowiąca działkę [...] ma kształt prostokąta, a ujawniona w ewidencji ma inny kształt ( ucięty "róg" przyłączony do działki [...] ), a co za tym idzie inny przebieg granicy. Odmawiająca wprowadzenia zmiany pierwsza decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2002r., w uwzględnieniu odwołania R. W. została uchylona z powodu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, decyzją [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2003r. sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. odmówił zmiany dotychczasowego stanu ewidencyjnego, dotyczącego powierzchni działki oznaczonej numerem [...] w obrębie 019 oraz jej granic wyznaczonych przez punkty graniczne o numerach: [...]-[...] -[...] -[...] -[...] -[...]-[...] -[...] . Organ I instancji ustalił, że R. i Z. małż. W. aktem notarialnym Nr rep. [...] z dnia [...] września 1986r. nabyli objętą KW [...] -Zalesie działkę hipoteczną Nr [...] o pow. 0.0700 od J. i H. małż. S.. Według mapy Nr [...] stanowiącej opis tej nieruchomości ma ona kształt prostokąta. W dacie sporządzania umowy notarialnej z dnia [...] września 1986r. istniała ostateczna decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 1980r. znak [...] w przedmiocie wywłaszczenia szeregu nieruchomości pod budowę drogi państwowej [...] -[...] . Wśród wywłaszczonych nieruchomości figuruje działka hipoteczna [...] o pow. 0.0009 ha ( 9 mkw) będąca własnością J. i H. małż. S.. Działka ta powstała z podziału działki [...] o pow. 0.0700 ha na działki [...] o pow. 0.0009 ha i [...] o pow. 0.0691 ha. Geodezyjny plan podziału sporządzony przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w [...] przyjęty został do składnicy geodezyjnej ( państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego) w dniu [...].07.1980 za Nr [...] . Na planie tym, nieobjęta wywłaszczeniem działka [...] , powstała z podziału działki [...] ma kształt pięciokąta. Podział działki [...] oraz plan tego podziału nie zostały ujawnione dziale I księgi wieczystej [...] -Zalesie w dacie sporządzania umowy notarialnej z [...] września 1986r., ani po tej dacie. W toku postępowania wywołanego wnioskiem R. W. opracowano mapę sytuacyjną z dnia [...] .07.2002r. przez geodetę uprawnionego mgr inż. T. Ś., przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] .07.2002r. za Nr [...] . Ustalił organ, że według wykazu zmian z tego opracowania obecna działka ewidencyjna [...] o pow. 0.0709, odpowiada działce hipotecznej [...] o pow. 0.0691 ha. Natomiast objęta wywłaszczeniem działka [...] o pow. 9 m², na mapie sytuacyjnej stanowi działkę hip. [...], która weszła w skład działki ewidencyjnej Nr [...] o pow. 23 m², wywodzącej się z dz. ewid. [...] . Zdaniem organu I instancji, w chwili zbywania nieruchomości w 1986r. J. i H. małż. S. byli właścicielami nieruchomości odpowiadającej działce [...] o pow. 0.0691 ha, a wywłaszczony w 1980 klin odpowiadający działce [...] nie stał się własnością R. W.. Istniejący stan ewidencyjny, co do kształtu i powierzchni działki ewid. [...] odpowiada działce hip. [...] , a jej granicę z wywłaszczoną b.działkę hip. [...] , określają na mapie sytuacyjnej z [...] .07.2002r. punkty odpowiadające granicy przyjętej operatem wywłaszczeniowym z [...].07.1980 Nr [...], oraz operatem opracowanym na potrzeby postępowania w przedmiocie zwrotu na podstawie decyzji kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] .04.1994r. znak [...] , na rzecz małż. [...] wywłaszczonych nieruchomości stanowiących działki ewid. [...] i [...] , przylegające od północy do działki R. W. ozn. Nr ewid. [...] . Podejmując decyzję odmawiającą zmiany w ewidencji kształtu i przebiegu granic ewidencyjnych działki ewid. [...] organ I instancji, podkreślił, że czyniąc ustalenia uwzględnił m.in. decyzję Wojewody [...] z dnia 2003.02. [...] znak [...] , w przedmiocie umorzenia - wszczętego na wniosek R. W. - postępowania o stwierdzenie nieważności wspomnianej wyżej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] .04.1994r. o zwrocie na rzecz małż. K. wywłaszczonych działek ewid. [...] i [...] . Wskazano także, iż R.W., kwestionował kształt swej działki w zakresie granic wydzielających z niej klin (róg) przyłączony do działki [...] . W odwołaniu od tej decyzji R. W., skupił się na zarzucie bezpodstawnego przyjęcia, że kształt jego nieruchomości uległ zmianie, kwestionując skuteczność wywłaszczenia. Podnosił, że przed umową kupna nieruchomości nie zmieniono w księdze wieczystej [...] jej opisu, a odszkodowanie za wywłaszczony "róg" nie zostało zapłacone. Zajmował także stanowisko, że nieskorzystanie przez Skarb Państwa z prawa pierwokupu nieruchomości objętej aktem notarialnym z 1986r., jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że działka hip. [...] nie była objęta wywłaszczeniem. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzje [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru geodezyjnego i Kartograficznego w [...] , przyjął za własne ustalenia organu I instancji, uzupełniając je ustaleniami dalszymi nawiązującymi do zarzutów odwołania. Wskazano, że przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] .07.1980r. za Nr [...] geodezyjnego opracowania stanowiącego podstawę do wykonania mapy sytuacyjno własnościowej pod projektowaną drogę [...] -[...] , poprzedzone było decyzją z dnia [...] .05.1980r. znak [...] zatwierdzającą projekt techniczny pasa wywłaszczenia. W wyniku prac geodezyjnych nieruchomość oznaczona Nr działki [...] o pow. 0.07 ha podzielona została na działki [...] o pow. 9m² (klin)- do wywłaszczenia i na działki [...] o pow. 0.0691 ha pozostająca przy właścicielach. Ustalił organ odwoławczy, że o czynnościach tych informowani byli ówcześni właściciele mał. S., a J. S. podpisał nawet oświadczenie o wyrażeniu zgody na zajęcie wydzielonej działki [...] pod roboty. Ustalono także kwotę odszkodowania za tę działkę (9m²), a umowa sprzedaży miała być zawarta w sierpniu 1980r. Ustalono, że wobec niezawarcia umowy sprzedaży działki [...] o pow. 9 m² została wywłaszczona już wyżej wymienioną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 1980r. Po uprawomocnieniu się tej decyzji, nieruchomość pozostająca jako własność J. i H. małż. S., została w ewidencji gruntów oznaczona jako działka [...] o pow. 0.0691 ha. Jednakże podział działki hip. [...] nie został ujawniony w dziale I KW [...]-[...] , zawierającym opis nieruchomości. W 1984r. w związku z włączeniem obrębu [...] do granic miasta [...] , przyjęty został do zasobu geodezyjno-kartograficznego za Nr [...] operat zawierający dane ewidencyjne przyjętego obrębu 019. Zgodnie z tymi danymi w ewidencji H. i J. małż. S. figurowali jako współwłaściciele działki [...] o pow. 0.0709 ha. Działka ta odpowiada działce [...] na planie podziału działki [...] , a różnica powierzchni pomiędzy działką [...] ( 692m²), a działka [...] /709m² nie jest następstwem zmiany granic ewidencyjnych lecz wynikiem dokładności pomiarów w tych samych granicach tej działki. Dla działki hip. [...] powierzchnię przyjmowano ( jako dla terenu wiejskiego) wg. tzw. metody analityczno-graficznej, a dla działki ewid. [...] (jako położonej już w terenie miejskim) według metody analitycznej -t.j.- wyliczenia ze współrzędnych. Również i ten stan ewidencyjny,, polegający na zmianie oznaczenia działki hip. [...] na działkę ewid. [...] o pow. 709 m² nie został ujawniony w opisie nieruchomości w księdze wieczystej [...] . Podkreślono, że będąca następstwem umowy sprzedaży z dnia [...] września 1986r. zmiana właściciela nieruchomości, odzwierciedlona w tym zakresie wpisem w dziale II KW [...] , nie łączyła się ze zaktualizowaniem opisu tej nieruchomości w dziale I KW. Jednakże zdaniem organu odwoławczego niezgodność wpisu w dziale I KW [...] z danymi ewidencyjnymi, nie jest elementem niezgodności ze stanem prawnym będącym następstwem nabycia własności aktem notarialnym. Wskazano, że zgodnie z art. 26 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r o księgach wieczystych i hipotece, podstawą oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych są dane z ewidencji gruntów, a treść działu I KW nie rozstrzyga o obszarze nabytego gruntu. Te okoliczności uzasadniały zdaniem organu odwoławczego utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej żądaniu zmian w ewidencji, przez przywrócenie działce ewid. [...] kształtu odpowiadającego działce hip. [...] w Zalesiu przed jej podziałem. Zarazem podkreślił organ, że odnotowany w akcie notarialnym fakt nieskorzystania przez Skarb Państwa z prawa pierwokupu dotyczył sprzedawanej tym aktem nieruchomości, a nie nieruchomości już wywłaszczonej. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję złożył R. W. z wnioskiem o jej uchylenie. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa, skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji niezgodność z prawem, ponieważ sporna nieruchomość nie została nigdy wywłaszczona. Uzasadniając skargę, skarżący powtórzył argumentację odwołania, że nabywał działkę hip. [...] o pow. 0.0700 ha, mającą na mapie kształt prostokąta i niepodzieloną. Skarżący podnosił, że J. S. nie otrzymał za grunt zapłaty, a tylko te działki za które zapłacono zostały odłączone z ksiąg wieczystych. Podnosił, że z mapy przyjętej do zasobu [...] lipca 2002r., do której odwołują się organy wynika, że granica wywłaszczenia nie odcinała klina od działki [...] . W uzupełniającym skargę piśmie z dnia [...] listopada 2005r. skarżący podtrzymał stanowisko, że stał się właścicielem nieruchomości położonej w [...] w takiej postaci jaką obrazuje "mapa sytuacyjna KW [...] " t.j. w domyśle- mapa sytuacyjna z dnia [...].10.1978, przyjęta do zasobu dnia [...] .12.1978r. za Nr [...] , obrazująca działkę [...] . Wskazując na przepisy art. 17 pkt 4 i art. 16 ust. 3, pkt 2 i 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974r.), oraz § 1 i §3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 września 1974r. w sprawie wszczynania postępowania wywłaszczeniowego, skarżący podnosił, że do księgi nie złożono zawiadomień wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Nadto podnosił, że sporny klin nadal mieści się w obrębie granic działki skarżącego, gdyż celu wywłaszczenia nie zrealizowano, a sąsiad samowolnie zabudował go częścią garaży. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując dotychczasowe ustalenia, zdaniem organu odwoławczego zbywcy działki [...] byli jej właścicielami w zakresie w jakim jej powierzchnia i granice odpowiadały działce ewid. [...] , gdyż dalsza część b. działki [...] ( jako działki [...] ) została przed sprzedażą wywłaszczona. Odnosząc się do zarzutu, że przedstawione na przyjętym do zasobu w dniu [...] .07.02 operacie - mapie sytuacyjnej- granice wywłaszczenia nie odcinają klina z działki [...] , wyjaśniono, że mapa (różnymi kolorami) oznacza przebieg granic przed jak i po wywłaszczeniu, a wywłaszczona powierzchnia oznaczona jest na mapie jako obszar ograniczony punktami [...] -[...] -[...] -[...] -[...] , który w połączeniu z oznaczoną kolorem żółtym dz. ewid. [...] stanowi odpowiednik pierwotnej działki [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z przepisem art. 97 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz. 1271 z póź. zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.Nr 153, poz. 1270), stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § w ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz.U.Nr 153, poz.1269). Sprawując tę kontrolę, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dalej ustawa o p.s.a) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem wskazuje, iż skarga nie jest uzasadniona. Nie zachodzą bowiem opisane przepisem art. 145 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanki do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, dostrzeżone zaś przez Sąd uchybienia nie miały wpływu na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie odmówiono żądaniu skarżącego by objęta KW [...] [...] a stanowiąca jego własność nieruchomość oznaczona jako działka hipoteczna Nr [...] i opisana na mapie z 1978r. jako prostokąt o pow. 709, została odzwierciedlona w obowiązującej ewidencji gruntów w miejsce działki [...] , innej co do swej powierzchni i konfiguracji granic. Podniesione zarzuty skargi wymagają przybliżenia istoty postępowania ewidencyjnego, w którym zapadła zaskarżona decyzja. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz.U. z 2000 r Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) przepisem art. 2 pkt 8 definiuje ewidencję gruntów i budynków ( kataster nieruchomości) - jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Nośnikiem tych informacji, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy jest operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Stosownie do przepisów art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, tzw. przedmiotowy zakres informacji w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie reguluje szczegółowo trybu i zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...], obowiązywało już ( od dnia 3 czerwca 2001) Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U Nr 38, poz. 454) zwane dalej Rozporządzeniem. Rozporządzenie to nakłada na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ( art. 22 ust. 1 ustawy) m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi ( § 44 pkt 2). Dla zapewnienia ewidencji gruntów, aktualnego charakteru zawartych w niej informacji, przepis art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nakłada na właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne obowiązek przesyłania staroście odpisów prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. W świetle postanowień przepisów powołanego wyżej Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków- dalej Rozporządzenia z 29.03.2001- podstawową jednostkę powierzchniową podziału kraju dla celów ewidencji stanowi działka ewidencyjna (§5) definiowana ( § 9 ust. 1) jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Taka regulacja wskazuje, że utrata przez działkę ewidencyjną jej jednorodności prawnej, a zatem przynależności do tego samego właściciela musi prowadzić do aktualizacji ewidencji przez wydzielenie z niej działek ewidencyjnych, odpowiadających nowemu stanowi prawnemu z punktu widzenia kryterium jednorodności prawnej. W tym miejscu należy wskazać na relację między informacjami zawartymi w operacie ewidencji gruntów dotyczącymi m.in. obszaru i granic działek ewidencyjnych, a danymi zawartymi w księdze wieczystej założonej dla nieruchomości składającej się z działki ( działek) ewidencyjnych. Oznaczenie nieruchomości, w tym jej obszar i granice oznaczone na mapie i opisie nieruchomości, są elementem oznaczenia nieruchomości zawartym w dziale I-O księgi wieczystej, stosownie do przepisu art. 25 ust. pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 1214, poz. 1361z późn.zm.) oraz paragrafu 28 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1122). Identyczną regulację zawierają postanowienia § § 15,16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 20 sierpnia 2003r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym( Dz.U.Nr 162, poz. 1575). Powszechnie jest przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( por.np. wyrok SN z 24.11.1997 II CKU 110/97 Prok.I.Pr.1998/28 jak i w piśmiennictwie ( por. St. Rudzicki, Komentarz do ustawy księgach wieczystych i hipotece, Wyd. III 2000 r. str. 36 wraz z powołanym orzecznictwem ), że elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art.3), ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych ( art. 5) statuowanymi tą ustawą. Przeciwnie podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej zgodnie z art. 26 ust. 1 powołanej ustawy są dane z ewidencji gruntów i budynków katastru nieruchomości. Przepis art. 27 tej ustawy przewiduje tryb postępowania w przedmiocie sprostowania oznaczenia nieruchomości przed sądem prowadzącym księgę wieczystą, w wypadku stwierdzenia niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, na wniosek właściciela, wieczystego użytkownika lub z urzędu - na skutek zawiadomienia właściwej państwowej jednostki organizacyjnej prowadzącej ewidencję gruntów i budynków. Jak z powyższego wynika znajdujące się w ewidencji gruntów mapa i opis nieruchomości stanowią podstawę jej oznaczenia w księdze wieczystej . Skoro elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa, ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, opis tej samej nieruchomości może ulegać zmianom w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Stan sprawy wskazuje, iż istnieje obecnie niezgodność pomiędzy danymi ewidencji gruntów, a oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej KW [...] . W świetle powołanego przepisu art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece usunięcie tej niezgodności należy do sądu powszechnego- sądu rejonowego prowadzącego księgi wieczyste, a organowi prowadzącemu ewidencję gruntów służy tylko uprawnienie do zawiadomienia sądu o dostrzeżonej niezgodności, jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 1997.04.15 I CKN 26/97 ( OSNIC 11/97 poz. 167). W następstwie zgłoszonego przez skarżącego żądania ujawnione zostało w postępowaniu ewidencyjnym, że nieruchomość skarżącego w księdze wieczystej KW [...] nadal nie jest opisana danymi z ewidencji gruntów, wprowadzonym do tej ewidencji na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 września 1980r. [...] w przedmiocie wywłaszczenia części działki hipotecznej [...] , odpowiadającej działce [...] o pow. 9m² oznaczonej na przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] .07.1980 za Nr [...] planie geodezyjnym. Istotę zatem niniejszej sprawy stanowi spór o to, jak w ewidencji gruntów winna być opisana danymi ewidencyjnymi ( a nie katastralnym- hipotecznymi) nieruchomość skarżącego, a w konsekwencji o to , czy istnieje podstawa prawna do zmiany w ewidencji gruntów nie tylko oznaczenia działki stanowiącej nieruchomość obj. KW [...] , ale także do zmiany opisu tej nieruchomości co do konfiguracji granic tej działki. Powierzchnia działki jest tylko funkcja przebiegu jej granic. Zmiana powierzchni może być następstwem dokładniejszego pomiaru w tych samych granicach lub też wynikać ze zmiany przebiegu granic. Kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż ustalenia organów ewidencji, że istniała podstawa prawna do wprowadzenia do ewidencji zmian co do konfiguracji działki [...] , której po częściowym wywłaszczeniu odpowiada dz.ewid. [...] o innym przebiegu granic ewidencyjnych ma pokrycie w materiale zebranym w sprawie. Decyzja wywłaszczeniowa Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 1980r., ma charakter ostateczny co wynika z poświadczenia jej prawomocności w dniu 14.11.1980r. Podstawę prawną tej decyzji stanowiły przepisy obowiązującej wówczas ustawy z dnia 12 marca 1968r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( t.j. Dz.U. z 1974r Nr10, poz.64 z późn.zm.). Zgodnie z art. 30 ust. 1 tej ustawy przejście prawa własności (wywłaszczonej nieruchomości lub jej części) następuje z dniem, w którym decyzja staje się ostateczna. Oznacza to, że przejście prawa własności następuje z mocy prawa, z dniem nabycia przez decyzję o wywłaszczeniu przymiotu decyzji ostatecznej, a więc takiej od której nie służą już w toku instancji środki odwoławcze. Ostateczna decyzja stanowiła podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności (art.31). Jest to zatem decyzja, z której wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów w rozumieniu art. 23 powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, tak w zakresie tzw. danych podmiotowych, jak i danych przedmiotowych, do których zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy m.in. należą informacje o położeniu, granicach i powierzchni działek ewidencyjnych. Wszelkie podniesione na poparcie skargi zarzuty dotyczące postępowania wywłaszczeniowego czy też zdarzeń, które poprzedzały wszczęcie tego postępowania, nie mają dla niniejszego postępowania doniosłości prawnej. Jak długo funkcjonuje w obrocie prawnym ostateczna decyzja, z której wynika, iż część działki [...] , odpowiadająca dz.kat.[...] została wywłaszczona, tak długo organy prowadzące ewidencję obowiązane są odnotować w ewidencji informacje wynikające z takiego stanu prawnego. Skutkiem prawnym decyzji wywłaszczeniowej jest, iż działka hip. [...] , zmieniła konfigurację na dz. hip. [...] opisaną planem geodezyjnym Nr [...]. Odpowiednikiem zaś działki hip. [...] jest według przyjętego w dniu [...] .07.2002 za Nr [...] opracowania geodezyjno- kartograficznego - mapy sytuacyjnej działka ewid. [...] . Stanowisko organów znajduje zatem oparcie w zebranych dowodach, a stan ewidencji zgodny jest ze stanem prawnym. Jak już podkreślono postępowanie ewidencyjne zmierza do wprowadzenia do ewidencji gruntów aktualnych informacji objętych ewidencją. Nie jest zatem dopuszczalne w postępowaniu ewidencyjnym prowadzenie dowodów przeciwko stanowi prawnemu wynikającemu z ostatecznych decyzji, orzeczeń sądów czy aktów notarialnych, a w szczególności samodzielne rozstrzyganie o tytule własności do gruntu. Stanowisko to ugruntowane zostało w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok z 6.11.2001 II SA 2099/00-Lex 82005 czy z 7.04.1999 II SA 119/99-Lex Nr 46215) i jest nadal aktualne. Z tego względu, przytoczona w uzasadnieniu decyzji organów I i II instancji, argumentacja odwołująca się do oceny cywilnoprawnych skutków wywłaszczenia części działki [...] w 1980 dla zakresu prawa własności nabytego przez skarżącego R. W. wraz z małżonką aktem notarialnym z [...] września 1986r., była niedopuszczalna. Jednakże to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Odwołując się bowiem do samej treści dokumentów w chronologii zdarzeń, organy ewidencyjne były umocowane przepisami, do odnotowania w ewidencji gruntów skutków zmian stanu prawnego wynikających z ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej, a mających wpływ na ewidencyjny opis byłej dz. hip. [...] . Żądania skarżącego idące w kierunku odwrotnym dopasowania ewidencji do działki [...] , bez uwzględnienia zdarzeń prawnych, nie miało oparcia w przepisach prawa. Z tych przyczyn skarga jako nieuzasadniona uległa oddaleniu na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 152, poz. 1270 z późn.zm.).

Powołane przepisy

art. 138 § 1 pkt 1 kpart. 7art. 22art. 26 ust.1 ustawyart. 17 pkt 4art. 16 ust. 3art. 97 § 1ustawyart. 3 § 1 ustawyart. 1art. 134 § 1 ustawyart. 145 § 1art. 2 pkt 8

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło