I SA/Wa 1603/04
WyrokWSA w Warszawie2005-11-28
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Gabriela Nowak, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" (PKP) nabyło z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, na której znajduje się wybudowany przez nie budynek, jeśli nieruchomość ta była w zarządzie PKP od 1974 roku, ale budynek widnieje w ewidencji środków trwałych innej jednostki?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" (PKP) nie nabyło z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, jeśli na działce znajduje się budynek wybudowany przez poprzednika prawnego PKP, który jest ujęty w ewidencji środków trwałych innej osoby prawnej, a PKP nie legitymuje się dokumentami potwierdzającymi przekazanie mu gruntu w sposób przewidziany prawem. Fakt wybudowania budynku ze środków własnych przez poprzednika prawnego oraz jego użytkowanie przez jednostkę nie przesądza o posiadaniu gruntu przez PKP w rozumieniu art. 34 ustawy o komercjalizacji PKP.Stan faktyczny
Spółka P. "Polskie Koleje Państwowe" S.A. (PKP S.A.) wniosła o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, na której znajduje się budynek wybudowany przez poprzednika prawnego PKP. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nabycia, wskazując, że nieruchomość była efektywnie wykorzystywana przez inne przedsiębiorstwo państwowe, a budynek widnieje w jego ewidencji środków trwałych. PKP S.A. twierdziła, że posiada nieruchomość w zarządzie nieprzerwanie od 1945 r. i pozostaje ona w jej aktywach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2005 r. sprawy ze skargi P. [...] S.A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwłaszczenia państwowych osób prawnych oddala skargę
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółki "P. [...]" SA w W. (dalej powoływana jako P. [...] SA), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe P. [...] prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej w D., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] obręb Z.
W uzasadnieniu decyzji Minister przedstawił następujący stan faktyczny:
Pismem z dnia [...] października 2001 r. P. [...] SA wystąpiła o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 roku na podstawie art. 34 ustawy z dnia 4 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 89, poz. 948 ze zm.) prawa użytkowania wieczystego powołanej nieruchomości.
Na potwierdzenie faktu posiadania gruntu przedłożono wypis z ewidencji gruntów i budynków, sporządzony według stanu na dzień 5 grudnia 1990 roku, z którego wynika że działka nr [...] znajdowała się w zarządzie [...] Dyrekcji Okręgowej [...] Państwowych.
W trakcie toczącego się postępowania, pismem z dnia [...] października 2002 r. P. P. "[...] " zwróciła się do Wojewody [...] o pomoc w uregulowaniu stanu prawnego działki nr [...], na którym "zlokalizowany jest, wybudowany ze środków własnych przedsiębiorstwa, budynek urzędu [...] P.P. D.". [...] wskazała, że P. P. "[...]" posiada tą nieruchomość w zarządzie od 1974 roku.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 34 powołanej ustawy z dnia 8 września 2000 roku decydującą przesłanką umożliwiającą uwłaszczenie P. [...] w trybie tego przepisu jest posiadanie przez P. [...] uwłaszczanego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 roku.
Natomiast w ustalonym przez organ stanie faktycznym nie można uznać P. [...] za posiadacza działki nr [...] ponieważ działa ta była i jest nadal efektywnie wykorzystywana przez Państwowe Przedsiębiorstwo [...] "[...]" a wcześniej przez jej poprzednika prawnego państwową jednostkę organizacyjną "Polska [...]". Fakt ten potwierdza również oświadczenie złożone przez przedstawicieli spółki P. [...] z dnia [...] marca 2002 r. w którym stwierdzono, iż położony na działce nr [...] budynek [...], wybudowany w 1974 roku stanowi własność P.P. [...] [...].
Organ stwierdził, że powyższej sytuacji nie zmienia przedłożony przez wnioskodawcę wypis z ewidencji gruntów i budynków, ponieważ stanowi on tylko jeden z dopuszczalnych środków dowodowych.
Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że skoro na przedmiotowej działce usytuowany jest budynek urzędu [...], wybudowany w 1974 r., który znajduje się w ewidencji środków trwałych P. P. i nie znajduje się w posiadaniu P. [...] SA, to należy uznać, że nie została spełniona przesłanka posiadania przedmiotowej działki przez P.[...]. W związku z tym brak jest podstaw do wydania decyzji o uwłaszczeniu P. [...] w trybie art. 34 powołanej ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi spółki P. [...] SA do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wskazano, że nie można się zgodzić z twierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu, albowiem organ wydający decyzję w ogóle nie wziął pod uwagę ówczesnego i obecnego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego. Skarżący podnosi, że przedmiotowa nieruchomość była w zarządzie P. [...] w sposób nieprzerwany od 1945 r. i nadal pozostaje w wykazie aktywów strony skarżącej.
P. [...] jest nieprzerwanie od tego okresu samoistnym posiadaczem nieruchomości, a P. P. nie dysponuje żadną dokumentacją potwierdzającą zawarcie z P. [...] S.A. umowy cywilnoprawnej, która w sposób jednoznaczny stwierdziłaby prawo P. P. do przedmiotowego gruntu. Natomiast fakt wybudowania budynku ze środków własnych przez P. P. jak również użytkowanie budynków przez [...] nie potwierdza praw rzeczowych do gruntu i nie oznacza posiadania tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. W sprawie niniejszej nie stwierdzono wskazanych w tym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna są zgodne z prawem materialnym i procesowym. Stanowisko, że w ustalonym stanie faktycznym nie zostały spełnione przesłanki nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego jest prawidłowe. Zgodnie bowiem z treścią art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP.
W przedmiotowej sprawie niespornym pozostaje fakt wybudowania przez poprzednika pradawnego P. P. na przedmiotowym gruncie budynku [...] i funkcjonowanie [...] od 1974 r.. Skarżący wskazał przy tym w skardze, że "nie dysponuje żadną dokumentacją potwierdzająca zawarcie z P. [...] SA umowy cywilnoprawnej, która w sposób jednoznaczny stwierdziłaby prawa P. P. do gruntu".
Wprawdzie zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz U. Nr 4, poz.29) potwierdzenia posiadania przez PKP gruntów dokonuje się na podstawie m.in. wypisu z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości), to jednak podkreślić należy, że wymienione w tym paragrafie środki dowodowe podlegają, stosownie do zasad prowadzenia postępowania dowodowego wyrażonych w Kpa, ocenie organu. Dlatego też przedstawienie przez P. [...] SA wyrysu i wypisu z ewidencji gruntów i budynków wskazującego P. [...] jako władającego gruntem, w związku z ujawnieniem się przeciwnych dowodów jak np. wybudowanie budynku [...] oraz ujęcie budynku w ewidencji środków trwałych innej osoby prawnej, nie mogło wbrew twierdzeniom skarżącego, stanowić podstawy do pominięcia znanych organowi pozostałych dowodów i uznanie danej okoliczności na podstawie wybiórczej oceny dowodów.
Obowiązkiem organów była zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) oraz równej mocy innych środków dowodowych (art. 75 Kpa) ocena czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 34 powyższej ustawy. Takie postępowanie zostało przeprowadzone i w jego wyniku ustalono, że P. [...] nie było posiadaczem przedmiotowej nieruchomości. Ponadto zarzut skargi, że posiadacz budynku był jedynie posiadaczem zależnym nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, który również nie uzasadnia traktowania odrębnie posiadacza budynku od posiadacza gruntu.
Należy zatem uznać, że zarówno Wojewoda [...] jak i Minister Infrastruktury prawidłowo ustalili, iż nie została spełniona przesłanka nabycia posiadania gruntu przez P. [...]. Skoro zatem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, to skarga P. [...] SA nie mogła zostać uwzględniona.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło