V SA/Wa 1063/05
WyrokWSA w Warszawie2005-11-25
Skład orzekający: Ewa Jóźków, Joanna Zabłocka, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo odmówił uchylenia decyzji wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe w trybie art. 265¹ Kodeksu Celnego, uznając, że strona nie wykazała istnienia ważnego interesu w uchyleniu tych decyzji?Ratio decidendi
Organ celny prawidłowo odmówił uchylenia decyzji wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe w trybie art. 265¹ Kodeksu Celnego, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istnienia ważnego interesu, który uzasadniałby wzruszenie ostatecznych decyzji. Tryb nadzwyczajny z art. 265¹ Kodeksu Celnego ma charakter uznaniowy, a badanie przesłanki "ważnego interesu strony" nie może polegać na ocenie merytorycznej poprawności decyzji ostatecznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzje organu I instancji odmawiające uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z 1999 r. wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe. Strona skarżąca wniosła o uchylenie tych decyzji w trybie art. 265¹ Kodeksu Celnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak możliwości wypowiedzenia się w sprawie oraz błędną interpretację przepisów dotyczących opłat. Organ odwoławczy uznał, że strona nie wykazała istnienia ważnego interesu w uchyleniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Anna Dawidowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005 r. sprawy ze skargi "D" K. C. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej skargę oddala
Decyzjami z dnia [...] , [...] ,[...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] grudnia 1999 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. wymierzył Agencji Celnej "D." w B. opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności służbowe wykonywane poza siedzibą Urzędu Celnego, w kwotach wymienionych w tych decyzjach.
W dniu [...] stycznia 2003r. /data wniosku - [...] grudnia 2002 r./ K. C. - "A. "D.", złożył do Naczelnika Urzędu Celnego w P. wnioski, w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu Celnego, o uchylenie decyzji Urzędu Celnego w W. wymierzających opłaty dodatkowe manipulacyjne oraz o zwrot nienależnie pobranych opłat w sprawach będących przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu.
W uzasadnieniu powyższych wniosków Strona wskazała na naruszenie przez organ celny :
art. 123 § 1, 192 oraz 200 § 1 Ordynacji Podatkowej poprzez uniemożliwienie jej, przed wydaniem tych decyzji, wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego a przez to wydanie decyzji w oparciu o nie udowodniony stan faktyczny,
art. 165 § 2 Ordynacji Podatkowej poprzez nie wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu,
art.275 §4 pkt 5 Kodeksu celnego poprzez błędną interpretację wyrażonej tam normy,
art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez dyskryminacyjne traktowanie miejsc uznanych.
K. C. podniósł, iż w sprawie nie zostało wydane postanowienie o wszczęciu postępowania, gdyż jako taki nie może być traktowany wniosek kierowany do urzędu celnego, który ograniczał się jedynie do prośby o oddelegowanie funkcjonariuszy celnych. Konsekwencją braku wszczęcia i prowadzenia postępowania przed wydaniem decyzji stał się brak możliwości wypowiedzenia się w sprawie i na temat zgromadzonych materiałów i dowodów.
Decyzjami z dnia [...] maja 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...] , [...] ,[...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] grudnia 1999 r. wymierzających Stronie opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności służbowe wykonane, na jej wniosek, przez funkcjonariuszy celnych poza siedzibą urzędu celnego.
Po połączeniu wyżej wymienionych spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia /postanowienie z dnia [...] lipca 2004 r./ Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. o numerze [...] do [...] , utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż decyzje wydawane w trybie art. 265 1 Kodeksu celnego mają charakter uznaniowy. Nadto, po przeanalizowaniu przesłanek z art. 265 1 , stanął na stanowisku, że Strona nie wykazała okoliczności faktycznych uzasadniających przyjęcie istnienia jej ważnego interesu w uchyleniu przedmiotowych decyzji ostatecznych. Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał dalej między innymi, iż stosownie do art. 246 § 2 Kodeksu celnego należności celne są zwracane, jeżeli w chwili uiszczenia kwota tych należności nie wynikała z obowiązujących przepisów lub gdy kwota ta została zarejestrowana niezgodnie z art. 229 § 3 Kc. W sprawie niniejszej natomiast zaistniały prawem określone przesłanki do poboru opłat manipulacyjnych dodatkowych na podstawie art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, bowiem W. k/B. nie znajduje się na terenie siedziby Urzędu Celnego w W., tj w W.
W skardze z dnia [...] lutego 2005 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie kwestionowanych decyzji organów obydwu instancji zarzucając, że zostały one wydane z naruszeniem:
- art. 265 1 Kodeksu celnego poprzez niewłaściwe zastosowanie oparte o nierzetelną analizę przesłanek uchylenia decyzji,
- art. 275§4 pkt 5 Kodeksu celnego poprzez błędną i pozbawioną wnikliwości interpretację,
-art. 165§1,2,3, art.192, art.200 Ordynacji podatkowej poprzez zaakceptowanie rozstrzygnięcia Dyrektora Urzędu Celnego w W., wydanego z rażącym naruszeniem procedury,
- art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej;
Rozwijając w motywach skargi zarzuty o charakterze merytorycznym Skarżący podniósł, iż nie było podstaw prawnych do wymierzenia i poboru opłat manipulacyjnych dodatkowych. Wyjaśnił, że dla firmy prowadzącej działalność gospodarczą ponoszenie niesłusznych opłat godzi w jej podstawowe interesy, a odzyskanie niesłusznie pobranych kwot, np. w drodze uchylenia wadliwych decyzji leży w jej ważnym interesie.
W ocenie K. C. organy celne bezpodstawnie przyjęły, iż wszczęcie postępowania w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej nastąpiło na wniosek strony, w chwili złożenia przez nią wniosku o oddelegowanie funkcjonariuszy celnych do miejsca uznanego. Brak formalnego wszczęcia postępowania pozbawił stronę możliwości uczestniczenia w postępowaniu. Zdaniem Skarżącego opłaty manipulacyjne dodatkowe powinny odpowiadać wykonywanym czynnościom i nie przekraczać 40% wartości towaru /art. 276 § 1 kod.cel./, czego organy celne nie rozważyły.
Podniósł również, że używane w Kodeksie celnym pojęcia "kontrola celna" i "czynności służbowe" nie są pojęciami tożsamymi; art. 275§4pkt 5 Kodeksu celnego dawał podstawę do pobierania opłaty manipulacyjnej dodatkowej w związku z wykonywaniem czynności służbowych poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego. W miejscu uznanym D. wykonywane były czynności należące do zakresu "kontroli celnej", natomiast nie były tam wykonywane przez funkcjonariuszy celnych żadne "czynności służbowe" .
Strona wskazywała nadto , że wymierzanie opłat manipulacyjnych w miejscach uznanych, a nie czynienie tego w posterunkach i oddziałach celnych jest praktyką dyskryminującą miejsca uznane.
Strona zarzuciła również , że w sprawie nie została zachowana zasada dwuinstancyjności postępowania, ponieważ podejmowanie decyzji w zakresie zwrotu należności należy do Dyrektora Izby Celnej ,a nie Naczelnika Urzędu Celnego. W tej sprawie utrzymanie w mocy przez Dyrektora Izby Celnej decyzji organu I instancji i jednoczesne rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu spowodowało ograniczenie możliwości odwołania się od tej części rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze organ powtórzył, iż zarówno w ocenie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. jak i Dyrektora Izby Celnej w W. Strona nie wykazała istnienia okoliczności faktycznych uzasadniających jej ważny interes w uchyleniu przedmiotowych decyzji ostatecznych , a za taki nie może być uznane usiłowanie uniknięcia konsekwencji finansowych. W odpowiedzi podniesiono także, iż zarówno Naczelny Sąd Administracyjny, jak i Sąd Najwyższy nie zakwestionował prawa organów celnych do poboru opłaty manipulacyjnej dodatkowej, o której mowa w art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, a jedynie wyjaśnił, co należy rozumieć pod pojęciem "czynności dokonywane poza siedzibą urzędu". Organ był zatem umocowany do pobrania opłaty. Ewentualny zwrot pobranych opłat manipulacyjnych dodatkowych mógłby nastąpić dopiero po wzruszeniu decyzji ostatecznych o ich wymiarze a jedynym dopuszczalnym trybem wzruszenia decyzji jest tryb przewidziany w art. 2651 Kodeksu celnego, który wymaga wniosku lub zgody strony. Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił równocześnie, iż miejsca uznane korzystały z usług ponad standartowych co uzasadniało wymierzanie opłat dodatkowych podczas gdy funkcjonariusze w posterunkach i oddziałach celnych dokonywali czynności służbowych w sposób stały.
Za niezasadne organ uznał również zarzuty natury procesowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, którego zakres działania został określony w art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych ( ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Dz.U. Nr 153, poz. 1270) i sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, zważył co następuje:
Postępowanie przed Sądem w sprawie niniejszej dotyczyło decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 2651 Kodeksu celnego, a więc w trybie nadzwyczajnym. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić w każdym czasie, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przedmiotem oceny w takim postępowaniu jest zatem wyłącznie zaistnienie przesłanek związanych z występowaniem tych dwu okoliczności, ewentualnie rozważenie wystąpienia przesłanki negatywnej przewidzianej w tym przepisie, a nie kwestia merytorycznego badania słuszności decyzji ostatecznej i powstałej w wyniku jej wydania sytuacji prawnej.
Decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w W. wymierzające A. C. "D." w W. opłaty manipulacyjne dodatkowe stały się ostateczne wobec nieskorzystania przez zainteresowaną ze środków odwoławczych, o których A. została pouczona. W dniu [...] stycznia 2003 r. /data pism - [...] grudnia 2002 r./ Strona wystąpiła z wnioskami o uchylenie ostatecznych decyzji wymiarowych w trybie art. 2651 Kodeksu celnego oraz o zwrot nienależnie pobranych opłat, nie wskazując podstawy prawnej, w oparciu o którą żąda zwrotu należności.
Możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 265 1 Kodeksu celnego uzależniona jest od wykazania, iż za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej z obrotu prawnego przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, a więc przesłanki niezależne od prawnej poprawności decyzji ostatecznej, której wniosek dotyczy. Negatywną przesłanką jest zakaz uchylenia lub zmiany decyzji wynikający z przepisów szczególnych. Przepisy szczególne, które mogłyby stanowić przesłankę negatywną z art. 265 1 Kodeksu celnego winny w swej treści wprost odnosić się do niemożliwości uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Pojęcie "przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej" nie może być interpretowane rozszerzająco, zwłaszcza, gdy uwzględni się, że przepisy te stanowić mają przesłankę negatywną, niweczącą przyznane stronie przepisami prawa uprawnienie do ubiegania się o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Pogląd ten zgodny jest z przyjętym w teorii prawa administracyjnego stanowiskiem /Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2004, str 686, 699/, iż przepisy szczególne w rozumieniu art. 155 kpa ( którego odpowiednikiem jest przepis 265 1 Kodeksu celnego), powinny w swej treści jednoznacznie wyłączać stosowanie trybów nadzwyczajnych do wzruszania ostatecznych decyzji w określonych kategoriach spraw.
W rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Celnej w W. , nie powołując się na przesłanki negatywne, zasadnie przeprowadził analizę istnienia przesłanek pozytywnych sprecyzowanych w art. 265 1 Kodeksu celnego i prawidłowo ustalił brak ich występowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela to stanowisko organu. Strona nie wykazała bowiem, w obiektywnym rozumieniu i zgodnie z ugruntowaną wykładnią, istnienia okoliczności faktycznych przemawiających za przyjęciem, iż ma "ważny interes" w uchyleniu ostatecznych decyzji wymiarowych.
Przesłanka "ważnego interesu strony", do której odwołuje się Strona skarżąca składając wniosek o uchylenie decyzji wymiarowej w trybie art. 2651 K.cel., nie została wprawdzie prawnie zdefiniowana /podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu publicznego"/ biorąc jednak pod uwagę, że jest to tryb nadzwyczajny, i że - w przeciwieństwie do "zwykłego" postępowania odwoławczego - w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie, należy przyjąć, że badanie przesłanki "ważnego interesu strony" /jak i "interesu publicznego"/ nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Przepisy nie ustanawiają żadnej gradacji ocen "ważnego interesu strony" i nie wskazują na ile musi być on dla strony ważny, aby uzasadniał wzruszenie decyzji, niemniej biorąc pod uwagę, że przewidziany w art. 2651 tryb jest trybem nadzwyczajnym i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej, należy przyjąć, że ten "ważny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle ważny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od podstawowych zasad postępowania administracyjnego i uzasadniał zastosowanie trybu nadzwyczajnego.
Fakt, iż wnioski o uchylenie decyzji wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe Strona złożyła dopiero po trzech latach od wydania tych decyzji /decyzje z grudnia 1999 r., wnioski o ich uchylenie w trybie art. . 2651 Kodeksu celnego datowane [...] grudnia 2002 r. wpłynęły do Urzędu Celnego w P. w dniu [...] stycznia 2003 r./ podlegał ocenie organu w toku badania "ważnego interesu strony". Podnieść należy, że Strona w uzasadnieniu wniosków nie wskazywała , że za uchyleniem decyzji ostatecznych przemawia jej interes, który można by uznać za "ważny" w rozumieniu art. 2651 Kodeksu celnego. Nie wykazała też, aby ten ważny interes powstał w dacie złożenia w tym trybie wniosku lub aby w tej dacie stał się ważny.
Nadto kluczowe znaczenie ma fakt, iż decyzja wydawana na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego jest decyzją o charakterze uznaniowym, bowiem ustawodawca stanowi, że przy spełnieniu określonych w tym przepisie przesłanek decyzja ostateczna "m o ż e" być uchylona lub zmieniona.
Z uwagi na ten uznaniowy charakter decyzji, tak w judykaturze jak i w doktrynie przyjmuje się, iż nawet w sytuacji, gdy przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony, organ może - ale nie musi - wzruszyć decyzję ostateczną. Nie bez znaczenia jest fakt, że na tle analogicznych uregulowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznej zawartych w Ordynacji podatkowej, której przepisy stosuje się odpowiednio w sprawach celnych /art. 262 K.cel./, wyprowadza się wniosek, iż "tak szeroko zakreślona sfera możności postępowania organu... sprawia, że sądowa kontrola wspomnianej decyzji jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy w sprawie orzekał organ właściwy, czy zastosowano odpowiednie przepisy prawa oraz czy nie miały miejsca tego rodzaju naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogły istotnie wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Naruszenie przepisów postępowania ma miejsce m.in. wówczas, gdy organ podatkowy nie ustalił faktów, na które powoływała się strona, albo, gdy wyprowadził z nich błędne, nielogiczne wnioski" - /B. Gruszczyński w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, t. 8, s.647/.
W ocenie Sądu takich uchybień w zaskarżonej decyzji nie stwierdzono zaś organ nie przekroczył granic swobody uznania zakreślonych w art. 2651 Kodeksu celnego.
Odnosząc się do kwestii "interesu publicznego", tj. alternatywnej do "ważnego interesu strony" przesłanki "pozytywnej", umożliwiającej wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego należy stwierdzić, iż pojęcie "interesu publicznego" jest wielowymiarowe i niewątpliwie szersze niż pojęcie "interesu społecznego", o którym mowa w art. 155 kpa. Oprócz aspektu społecznego, obejmuje ono bowiem również kwestie z szeroko rozumianej sfery funkcjonowania instytucji publicznych, w tym instytucji państwa. Niewątpliwie w interesie publicznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też w interesie publicznym leży interes państwa, pewność obrotu prawnego i gospodarczego oraz stabilność stosunków w sferze finansów, w tym finansów publicznych. O takim rozumieniu pojęcia interesu publicznego świadczy cały szereg uregulowań zawartych tak w Ordynacji podatkowej jak i w Kodeksie celnym, ściśle reglamentujących lub zgoła wykluczających po upływie określonego okresu możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej - nawet wadliwej /por. np. art. 241 § 2, art. 243 § 1a, art. 245 § 1 pkt 3, art. 247 § 2, art. 249 § 1, art. 256 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 2652 Kodeksu celnego/.
Kwestia czy w wyniku ewentualnego uchylenia decyzji wymiarowych byłaby możliwość wydania decyzji orzekającej o zwrocie pobranych kwot na zasadach przewidzianych dla zwrotu należności celnych jest zagadnieniem wtórnym w niniejszej sprawie.
Podstawę prawną ww.decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z grudnia 1999 r. wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe, o uchylenie których występuje w niniejszej sprawie skarżąca Agencja stanowił art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego w brzmieniu obowiązującym do 19 marca 2001 r., tj. upoważniającym organ do pobrania opłaty za przeprowadzenie, na wniosek strony, czynności służbowych poza siedzibą urzędu celnego. Przyjęta w w/w decyzji przez organ celny interpretacja zawartego w art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego określenia "siedziba urzędu celnego" jako " miejsca innego niż urząd celny" została zakwestionowana w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. V SA 2690/99 w sprawie o zwrot nienależnie pobranych opłat manipulacyjnych dodatkowych. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielił badający sprawę na skutek rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy w wyroku z dnia [...] stycznia 2002 r., sygn. [...] . Naczelny Sąd Administracyjny i Sąd Najwyższy w powołanych wyżej wyrokach wyraziły pogląd, iż pojęcie "poza siedzibą urzędu celnego" interpretowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, także rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie utworzenia urzędów celnych oraz określenia ich siedzib /Dz. U. Nr 162, poz. 1122/ oznacza miejsce poza granicami administracyjnymi miasta, w którym znajduje się urząd celny a nie miejsce pod innym adresem w tej samej miejscowości. Orzeczenia te wytyczyły drogę do zmiany treści art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, w którym od nowelizacji obowiązującej od dnia 19 marca 2001 r. /ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny... , Dz. U. z 2001 r. Nr 12, poz. 92/ wprost jest mowa o "miejscu innym niż urząd celny".
W sprawie niniejszej problem powyższy jest poza dyskusją, bowiem skarżone decyzje dotyczyły wymierzenia opłat manipulacyjnych dodatkowych za czynności służbowe podejmowane w innej miejscowości - t.j. w W. koło B. Jako nieuzasadniony sąd uznał zarzut , że w miejscu uznanym "D" funkcjonariusze celni podejmowali czynności "kontroli celnej", nie wykonywali natomiast "czynności służbowych", sąd uznał, bowiem, że wszystkie czynności wykonywane przez funkcjonariuszy celnych w celu realizacji zadań przypisanych organom celnym przez kodeks celny, np. wykonywanie zadań z zakresu kontroli celnej, stanowią czynności służbowe funkcjonariuszy celnych.
Równocześnie należy podnieść, iż nietrafny jest zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji, bowiem istotą miejsca uznanego jest uzyskanie przez podmiot zainteresowany korzyści w postaci ułatwienia w dokonywaniu odprawy towarów, a w konsekwencji przewagi rynkowej nad podmiotami pozbawionymi udogodnień związanych z prowadzeniem miejsc uznanych, co jednoznacznie wskazuje na niezasadność zarzutu dyskryminacji w sytuacji gdy to Strona decydowała o miejscu dokonania odprawy towarów. Poza rozważaniami Sądu w niniejszej sprawie pozostaje podnoszone przez Stronę zagadnienie ogólnej praktyki stosowanej przez organy celne co do wymierzania opłat manipulacyjnych dodatkowych.
Wbrew stanowisku Strony organ celny prawidłowo wyliczył wysokość opłaty manipulacyjnej dodatkowej za czynności podejmowane na wniosek Strony poza siedzibą urzędu celnego w oparciu o ustanawiający stawkę godzinową § 7 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 listopada 1997 r. Powyższym przepisem ustanowiona została stawka celna godzinowa zależna od jednostki czasu, w jakiej funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe, w tym m.in. czas niezbędny na dojazdy. Opłata pobierana jest za każdą jednostkę czasu, w której funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe niezależnie od tego, czy dotyczyły one konkretnego towaru. Taki sposób ustanowienia stawki opłaty przesądza, że w przypadku powyższej opłaty nie ma zastosowania przepis art. 276 § 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym opłaty manipulacyjne dodatkowe powinny być określone w kwocie odpowiadającej podejmowanym czynnościom i nie mogą być wymierzone w kwocie wyższej niż 40 % wartości celnej towaru. Niezależnie od powyższego stanowiska należy stwierdzić, iż Skarżący nie wykazał, że opłaty pobrane w niniejszej sprawie ten 40 % próg przekroczyły.
Niezasadny jest też zarzut braku wszczęcia postępowania w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej. W ocenie Sądu, organy celne mogły przyjąć, iż wniosek o skierowanie celników do pracy w miejscu uznanym wszczyna postępowanie w sprawie wymierzenia opłat manipulacyjnych dodatkowych na podstawie przepisu art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego. Zgodnie z tym przepisem, organ celny pobiera opłatę manipulacyjną dodatkową za wykonywanie, na wniosek osoby zainteresowanej, czynności służbowych poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego. Skoro więc Skarżąca Agencja takie wnioski składała, a potwierdza to w skardze do Sądu, to musiała liczyć się z tym, że organy celne taką opłatę pobiorą.
Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. W sprawie decyzje w I instancji zostały wydane przez Naczelnika Urzędu Celnego, a w wyniku złożenia przez stronę odwołania od tych decyzji jako organ II instancji orzekał Dyrektor Izby Celnej. Orzeczenia dotyczyły odmowy uchylenia w trybie nadzwyczajnym - art. 2651 Kodeksu celnego decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w sprawie wymierzenia opłat manipulacyjnych dodatkowych. Wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu pobranych opłat manipulacyjnych dodatkowych, mogłoby nastąpić dopiero po wzruszeniu decyzji ostatecznych o ich wymiarze, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
Odnosząc się do zarzutów natury procesowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy a zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 pkt c popsa tylko takie naruszenie skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło