II SA/Po 299/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-11-25
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Stanisław Małek, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach, a rozpoczęte na podstawie zgłoszenia, stanowią samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, czy też podlegają procedurze legalizacji na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego błędnie zastosowały przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, uznając, że realizowana budowa nie jest samowolą budowlaną. W ocenie sądu, roboty budowlane wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach, a rozpoczęte bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowią samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji organy powinny stosować tryb przewidziany w art. 48 i 49 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy rozbudowie garażu. Inwestorzy rozpoczęli roboty na podstawie zgłoszenia, ale postanowili powiększyć inwestycję, co stanowiło odstępstwo od zgłoszenia. Następnie uzyskali decyzję o pozwoleniu na budowę, która została uchylona. Skarżący zarzucił, że budowa była samowolą budowlaną, ponieważ powstał obiekt o innych wymiarach niż zgłoszono i uzyskano pozwolenie na budowę obiektu, który został już nielegalnie wybudowany.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005r. przy udziale sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wznowienia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] Nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/E. Podrazik /-/W. Batorowicz /-/St. Małek
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania uczestnika Z.P., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., w której na podstawie art. 51 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, zatwierdzono projekt budowlany i udzielono A. i S.M. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy rozbudowie garażu na działce nr [...] przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, A. i S. M. rozpoczęli realizację inwestycji na podstawie dokonanego zgłoszenia z dnia [...].08.2003 r. Początkowo inwestorzy zamierzali wykonać zadaszenie jako przedłużenie istniejącego garażu. W trakcie realizacji postanowiono powiększyć inwestycję i wykonać rozbudowę istniejącego garażu. Podczas oględzin w dniu [...].11.2003 r. organ nadzoru budowlanego stwierdził odstępstwo od dokonanego zgłoszenia. W dniu [...].11.2003r. inwestorzy uzyskali decyzję Starosty W. o pozwoleniu na budowę, następnie decyzja ta została uchylona przez Starostę w trybie art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W związku z tym, iż inwestorzy rozpoczęli realizację inwestycji w sposób odbiegający od przyjętego zgłoszenia i w sytuacji gdy decyzja o pozwoleniu na budowę nie była ostateczna podjęto postępowanie w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Efektem prowadzonego postępowania było złożenie przez inwestora projektu budowlanego oraz wniosku o pozwolenie na dokończenie rozpoczętej budowy. Rozbudowa przedmiotowego garażu nie odbywała się w warunkach samowoli budowlanej, inwestorzy rozpoczęli prowadzenie robót budowlanych, wykraczając poza ich zakres dokonany w zgłoszeniu. Jednakże zmieniając zamierzenie inwestycyjne inwestorzy uzyskali pozwolenie na rozbudowę garażu. Inwestorzy spełnili określone w przepisach obowiązki do legalizacji inwestycji.
Od powyższej decyzji skargę złożył uczestnik Z.P. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę wszystkich istotnych dla sprawy faktów wynikających z zebranego materiału dowodowego. Wynika z niego jednoznacznie, iż realizowana budowa garażu była samowolą budowlaną. W dniu [...].10.2003 r. skarżący zawiadomił organy administracji o realizowaniu budowy niezgodnie ze zgłoszeniem. W rzeczywistości powstał obiekt o wymiarach 3,50 m na 5,50 m. Inwestorzy uzyskali pozwolenie na budowę dla obiektu, który został już nielegalnie wybudowany.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Rozstrzygając przedmiotową sprawę organy obu instancji błędnie zastosowały tryb postępowania przewidziany w art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 poz. 1126 z 2000 r. z póź. zm.), uznając iż realizowana budowa nie jest samowolą budowlaną z art. 48 ustawy, a zaistniała sytuacja wypełnia przesłanki przewidziane w art. 50 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy, tj. że doszło do wykonywania robót budowlanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy i w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do takiego potraktowania realizowanej przez inwestorów A. i S. M. inwestycji, a organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...].08.2003 r. A. i S.M. zgłosili zamiar wykonania robót budowlanych polegających na przedłużeniu zadaszenia przed garażem o wymiarach 2,50 m na 3,00 m na należącej do nich działce nr [...] przy ul. [...] w W. Następnie inwestorzy rozpoczęli realizację rozbudowy (przedłużenia) istniejącego na powyższej działce garażu i do dnia [...].11.2003 r. wykonali fundamenty, ścianę z suporeksu od strony granicy z działką skarżącego (drugą ścianę stanowi istniejąca ściana budynku mieszkalnego inwestorów), dach zabezpieczony jedną warstwą papy podkładowej. W wyniku tych prac powstał obiekt w stanie surowym otwartym, o wymiarach 3,50 m na 5,60 m i pow. zabudowy powyżej 10 m2. W dniu [...].11.2003 r. inwestorzy przerwali realizację budowy i wystąpili z wnioskiem o pozwolenie na budowę dla rozbudowy garażu. Jak wynika z oświadczenia inwestorów do protokołu oględzin z dnia [...].11.2003 r., po dniu wystąpienia o pozwolenie na budowę (tj. po [...].11.2003 r.) żadne prace budowlane nie były kontynuowane. Decyzją z dnia [...].11.2003 r. Starosta W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę wymienionej inwestycji. Decyzja ta została następnie uchylona przez Starostę w dniu [...].01.2004 r. w trybie art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
W powyższych okolicznościach niewątpliwym jest, iż rozpoczęta przez inwestorów rozbudowa garażu wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a inwestorzy rozpoczęli budowę bez takiego pozwolenia, jeszcze przed złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia, co stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy wymienionej wyżej. Powyższych robót budowlanych nie można zakwalifikować jako robót wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten nie obejmuje bowiem swoją dyspozycją sytuacji, gdy inwestor wykonuje roboty budowlane nie wymienione w zgłoszeniu, a które jednocześnie są budową wymagającą pozwolenia na budowę.
Brak jest również przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy, bowiem po uzyskaniu pozwolenia na budowę z dnia [...].11.2003 r. inwestorzy nie kontynuowali rozbudowy, zaś decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Starostę W. decyzją z dnia [...].01.2004 r. W dacie rozstrzygania sprawy przez organy nadzoru budowlanego obu instancji inwestorzy nie legitymowali się już decyzją o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego winny były stosować tryb przewidziany w art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż organy obu instancji wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] dopuściły się naruszenia wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy uwzględnić całość zgromadzonego materiału dowodowego i prawidłowo zastosować przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...]. Ponieważ skarżący nie poniósł żadnych kosztów postępowania nie orzeczono o ich zwrocie. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
/-/E. Podrazik /-/W. Batorowicz /-/St. Małek
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło