II SA/Ke 134/05
WyrokWSA w Kielcach2005-11-24
Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można rozpoznać chorobę zawodową w postaci przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, jeśli badania nie wykazały trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc poniżej 50% wartości należnej, a pomiary czynników szkodliwych nie wykazały przekroczeń normatywów higienicznych w ostatnich 10 latach pracy, mimo narażenia na pyły i gazy drażniące?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo postąpiły, nie stwierdzając choroby zawodowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie braku trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc oraz brak przekroczeń normatywów higienicznych w okresie ostatnich 10 lat pracy, co jest wymogiem do rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli jako choroby zawodowej zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Dodatkowo, upływ czasu od ustania narażenia i brak potwierdzenia objawów w dokumentacji medycznej również przemawiały przeciwko rozpoznaniu choroby zawodowej.Stan faktyczny
Skarżący M.K. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli. Organy sanitarne odmówiły stwierdzenia choroby, wskazując na brak podstaw w orzeczeniach lekarskich oraz brak przekroczeń normatywów higienicznych w okresie zatrudnienia. Skarżący zarzucił organom niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych dotyczących czynników szkodliwych na stanowisku pracy, twierdząc, że warunki pracy były trudniejsze niż wskazują pomiary i że jego choroba ma związek z pracą, a nie z warunkami domowymi. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: II SA/Ke 134/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant: Referent stażysta Katarzyna Mrozicka - Bąbel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. numer [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 4 października 2004r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M.K. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Skarżysku-Kamiennej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nie stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego.
W motywach rozstrzygnięcia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, iż M.K. od [...]. do [...]. był zatrudniony jako brygadzista w hartowni M. w S., od [...]. do [...]. jako hartownik w F. w S.
W orzeczeniach lekarskich: Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] z dnia [...]. i orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego nr [...] z dnia [...] stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego.
Wskazano, iż nie zachowała się dokumentacja medyczna z okresu zatrudnienia M.K., natomiast z dokumentacji leczenia od 1999r. nie wynika, by pacjent cierpiał na przewlekłe zapalenie oskrzeli z utrwaloną niewydolnością oddechową. M.K. do leczenia w Poradni Pulmonologicznej został zarejestrowany dopiero w marcu 2003r., po pierwszej konsultacji w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy. Przeprowadzone badania lekarskie nie ujawniły trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem FEV1 poniżej 50%, stanowiącym warunek konieczny do rozpoznania choroby zawodowej.
Jak wynika z dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w dniach [...]. i [...]. w okresie zatrudnienia w latach 1957 - 1990 ( łącznie 33 lata) M.K. pracując na stanowisku hartownika był narażony na pył przemysłowy, przy czym pomiary zapylenia nie były wykonywane, oraz na tlenek węgla, tlenki azotu i opary węglowodorów - pomiary wykonywane w latach 1970 - 1990 przez Centralne Laboratorium Zakładowe oraz Laboratorium Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej wykazywały ich śladowe ilości. Zatem wyniki pomiarów z ostatnich 10 lat pracy M.K. na stanowisku hartownika nie wykazały przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń par węglowodorów, tlenku węgla i tlenków azotu.
Powyższe okoliczności tj. brak rozpoznania choroby zawodowej, brak przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń czynników szkodliwych na stanowisku pracy oraz przeprowadzenie postępowania zgodnie z wymogami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) legły u podstaw wydania przez organy administracji decyzji o braku podstaw do uznania schorzeń M.K. za chorobę zawodową.
Skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.K. zarzucając decyzji niewyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, w szczególności dotyczących występowania na stanowisku hartownika czynników szkodliwych dla zdrowia w ilości przekraczającej dopuszczalne normatywy higieniczne. Wyjaśnił, iż pracował przy piecach, w temperaturze ok. 900 O C, przy której powstawały trujące związki oparów szkodliwe dla organizmu ludzkiego. Twierdzi, że wyniki pomiarów odnoszą się wyłącznie do Z.M natomiast skarżący przez ostatnie 17 lat pracował w FUT, gdzie warunki pracy były znacznie trudniejsze. Nadto dodaje, że aktualny wykaz chorób zawodowych nie jest precyzyjny, gdyż technologia pracy w hartowniach uległa zmianie i jest cyklem zamkniętym - innym niż warunki, w których pracował.
Reasumując, nie zgadza się ze stanowiskiem organów, w tym służb medycznych, iż jego choroba powstała w "domu" a nie w pracy.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu braku pomiarów z ostatnich 17 lat pracy organ stwierdził, że "ocena narażenia zawodowego" zawiera wyniki pomiarów tlenku węgla i par węglowodorów przeprowadzonych w dniach: [...]., czyli w okresie zatrudnienia M.K. w FUT, które wykazały istnienie śladowych ilości oznaczonych związków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienie o charakterze procesowym. Stosownie do § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazuje się sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z tego względu właściwym do rozpoznania skargi M.K. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanym przypadku kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała.
Organy administracji publicznej zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 kpa, działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że stosują przepisy prawa materialnego i przepisy prawa procesowego obowiązujące w toku rozpoznawania i rozstrzygania sprawy administracyjnej.
W dniu wydania decyzji zarówno przez organ II jak i I instancji obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), które w § 1 ustala wykaz chorób zawodowych, definiuje pojęcie choroby zawodowej ( § 2 ust. 1 ), następnie określa jednoznacznie, jakie jednostki orzecznicze służby zdrowia są właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych ( § 5 ust. 1 - 3 ), wreszcie, kto i na jakiej podstawie wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej ( § 8 ust. 1 ).
Stosownie do § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, za chorobę zawodową uważa się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do niniejszego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym".
Pod pozycją nr 5 w wykazie została wymieniona choroba zawodowa: "przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 50% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczeń odpowiednich normatywów higienicznych", przy czym okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego dla tej choroby wynosi 1 rok.
Zgodnie z § 8 ust. 1 cyt. rozp. decyzję wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika.
Z powołanego przepisu wynika, że organ orzekający w sprawie związany jest orzeczeniem lekarskim w sprawie choroby zawodowej wydanym przez właściwą jednostkę orzeczniczą służby zdrowia i nie może jej kwestionować, zwłaszcza jeżeli orzeczenie w sposób czytelny i nie budzący wątpliwości zostało sporządzone na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego, o jakich mowa w § 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że tryb postępowania w rozpoznawanej sprawie był zgodny z trybem określonym w przepisach rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r.
Wbrew zarzutom skarżącego organy administracyjne przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w pełnym zakresie, w szczególności przeprowadzona ocena narażenia zawodowego obejmowała okresy zatrudnienia skarżącego w FUT i nie wykazała przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń par węglowodorów, tlenku węgla i tlenków azotu. Nie bez znaczenia dla oceny zasadności zaskarżonej decyzji co zostało podniesione w orzeczeniu z dnia 6.11.2003r. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego jest okoliczność, że okres czasu jaki upłynął od ustania narażenia ( 13 lat ) oraz brak potwierdzenia w dokumentacji lekarskiej istnienia objawów trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej do roku od zakończenia pracy, stosownie do kryteriów określonych w pozycji 5 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. nie daje podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii schorzenia.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli jest zgodna z prawem, zaś podnoszone w skardze okoliczności nie mogły doprowadzić do jej wzruszenia.
Z podniesionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 1art. 2art. 3 ustawyart. 6 kpart. 151 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło