II FSK 265/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia del. WSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Protokolant Krzysztof Kołtan, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Izby Notarialnej w P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Po 1224/05 w sprawie ze skargi Izby Notarialnej w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 2 sierpnia 2005 r. (...) w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności płatnika i określenia wysokości należności z tytułu niepobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, od wypłaconych przychodów członkom Rady Izby Notarialnej za okres od czerwca do grudnia 2001 r. oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 listopada 2005 r., I SA/Po 1224/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Izby Notarialnej w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 2 sierpnia 2005 r., w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności płatnika i określenia wysokości należności z tytułu niepobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, za okres od czerwca do grudnia 2001 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż pismem z dnia 4 października 2005 r. pełnomocnik skarżącej Izby Notarialnej został wezwany do złożenia dokumentów, z których wynikałoby uprawnienie osób podpisanych pod pełnomocnictwem do reprezentowania skarżącego i do uiszczenia wpisu od złożonej skargi w kwocie 551 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia braków skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 7 października 2005 r. W zakreślonym terminie nie uzupełniono braków. W tych okolicznościach na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3, w związku z art. 230 par. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd miał obowiązek odrzucić skargę. W skardze kasacyjnej Izba Notarialna wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: 1. naruszenie przepisu art. 29 w związku z przepisami art. 46 oraz art. 57 par. 1 in princ. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwanej również p.p.s.a. lub ustawą/ polegające na: - błędnym przyjęciu, że wymóg przedstawienia przez organ osoby prawnej dokumentu wykazującego umocowanie tego organu do działania za tę osobę prawną stanowi wymóg formalny skargi, o którym mowa w przepisach art. 46 art. 57 par. 1 p.p.s.a., - błędnym przyjęciu, że wymóg przedstawienia przez organ osoby prawnej dokumentu wykazującego umocowanie tego organu do działania za tę osobę prawną dotyczy organów wszelkich osób prawnych, w tym także organów będących organami administracji publicznej, 2. naruszenie przepisu art. 31 p.p.s.a. polegające na nieprzeprowadzeniu przez Sąd I instancji postępowania przewidzianego w przypadku nieprzedstawienia przez organ osoby prawnej dokumentu wykazującego umocowanie tego organu do działania za tę osobę prawną, 3. naruszenie przepisu art. 49 par. 1 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, że nieprzedstawienie przez organ osoby prawnej przy wniesieniu skargi dokumentu wykazującego umocowanie tego organu do działania za tę osobę prawną stanowi brak podlegający usunięciu w trybie przewidzianym do usuwania braków formalnych skargi i - w konsekwencji - na błędnym zastosowaniu tego trybu w stosunku do skarżącej w warunkach niewystąpienie braków formalnych skargi, 4. naruszenie przepisu art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, że skarga złożona przez skarżącą dotknięta była brakiem formalnym, który nie został usunięty w wyznaczonym przez Sąd I instancji terminie i - w konsekwencji - na błędnym przyjęciu, że zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec nieuzupełnienia w terminie jej braków formalnych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji dokonał rażąco wadliwej oceny faktu nieprzedstawienia przez skarżącą przy wniesieniu skargi dokumentu, o którym mowa w art. 29 ustawy. Dokonując tej wadliwej oceny i naruszając tym samym przepis art. 29 ustawy w związku z jej przepisami art. 46 oraz art. 57 par. 1 in princ., podjął dalsze czynności, tak jakby w sprawie zachodził "brak formalny" skargi, czym dopuścił się naruszenia dalszych przepisów ustawy, tj. przepisów art. 49 par. 1 art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. Zarazem, wskutek tej błędnej oceny charakteru braku, Sąd I instancji zaniechał zastosowania właściwych przepisów procesowych, czym także dopuścił się prawnie relewantnego dla niniejszej skargi naruszenia przepisów art. 31 ustawy. Ponadto autor skargi kasacyjnej podnosił, że naruszenie przez Sąd I instancji powyższych przepisów postępowania nie tylko miało istotny wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcie objęte niniejszą skargą, ale wprost stanowiło jedyną i wyłączną przyczynę tego rozstrzygnięcia. Gdyby bowiem Sąd prawidłowo i zgodnie z powołanymi w petitum przepisami, zidentyfikował charakter braku, nie zastosowałby przecież wadliwie procedury przewidzianej dla usuwania braków formalnych, a w konsekwencji - nie wydałby orzeczenia o zaskarżonej treści. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do przepisu art. 28 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osoby prawne (...) dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organy albo osoba uprawniona do działania w imieniu osoby prawnej, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu /art. 29 ustawy/. Oznacza to, że podmioty umocowane do podejmowania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w imieniu strony tego postępowania muszą udowodnić, że mają prawo działania za stronę. Przywołany przepis nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu, złożonego lub okazanego przy pierwszej czynności w postępowaniu. Zgodnie z art. 26 par. 3 ustawy Prawo o notariacie, izby notarialne posiadają osobowość prawną. Organami izby notarialnej są walne zgromadzenia notariuszy izby i rada izby notarialnej. Radę izby notarialnej reprezentuje prezes rady /art. 34 par. 1 ustawy/, który kieruje jej pracami, przewodniczy na posiedzeniu i wykonuje uchwały rady. Natomiast do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych wymagane jest współdziałanie dwóch członków rady, w tym prezesa lub wiceprezesa /art. 34 par. 2 ustawy/. Wobec tego uchybieniem prawnym było nieprzedstawienie przy pierwszej czynności przez podmiot umocowany do podejmowania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w imieniu strony tego postępowania - tj. Izby Notarialnej, dokumentu wykazującego, że osoby podpisane pod pełnomocnictwem do reprezentowania skarżącego są faktycznie umocowane do tych czynności. Takim dokumentem jest niewątpliwie uchwała walnego zgromadzenia notariuszy izby notarialnej o wyborze prezesa i wiceprezesa oraz pozostałych członków rady izby notarialnej, a także uchwalony przez radę izby notarialnej regulamin wewnętrzny urzędowania rady z podziałem czynności między swych członków. Brak powyższego dokumentu stanowi brak formalny, którego usunięcie następuje w trybie art. 49 par. 1 p.p.s.a. /patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., GSK 1337/04 - ONSAiWSA 2005 nr 5 poz. 91/. Niewykonanie w terminie nałożonego przez Sąd obowiązku przedstawienia dokumentu, o którym mowa w art. 29 p.p.s.a., powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. Reasumując, należy stwierdzić, iż wyżej przedstawione przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i ustawy o notariacie w sposób nie budzący wątpliwości stanowią, iż zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.