IV SA/Wa 1282/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. D. i K. T. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego K. T. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz Skarbu Państwa - kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem nieopłaconego przez skarżącą M. D. wpisu, wobec zwolnienia jej od kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Minister środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., sprostowanej postanowieniem z dnia [...] lutego 2005r., w której stwierdzono z urzędu wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody ze studni głębinowych ujęcia S. I i II udzielonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1995 r. oraz pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków ze stacji uzdatniania wody, udzielonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., jednocześnie udzielając Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w T. nowych pozwoleń wodnoprawnych na pobór wody podziemnej z wyżej wymienionego ujęcia oraz na wprowadzenie ścieków ze stacji uzdatniania wody. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Środowiska wskazał, iż z przedłożonych dokumentów dotyczących zagadnień związanych z udzieleniem Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w T. nowych pozwoleń wodnoprawnych nie wynika, aby odwołujący się byli stronami postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją Wojewody [...], bowiem rozstrzygnięcie organu I instancji nie dotyczyło ani interesu prawnego ani obowiązku odwołujących się. W związku z powyższym brak jest podstaw do przyznania tym osobom statusu strony w postępowaniu o wygaszenie tych decyzji. Jednocześnie zdaniem organu, z załączonego do akt operatu wodnoprawnego, w którym szczegółowo przeanalizowano wpływ poboru wody na tereny położone wokół ujęcia i wyznaczono zasięg jego oddziaływania wynika, że wnoszący odwołanie nie znajdują się w zasięgu tego oddziaływania, ponieważ nie są właścicielami gruntów tam położonych. Biorąc więc pod uwagę, że ustawowe przesłanki rzutujące na kwestię posiadania przymiotu strony nie zostały spełnione w odniesieniu do odwołujących się, w ocenie organu uznać należało, że nie są stronami postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004r. i tym samym nie przysługuje im odwołanie od tej decyzji. Skargi na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. D. i K. T. W uzasadnieniu jednobrzmiących skarg skarżący podali, że Wojewoda [...] stwierdzając z urzędu wygaśnięcie pozwoleń wodnoprawnych, udzielonych przez Wojewodę [...] Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w T. oraz udzielając nowych pozwoleń wodnoprawnych naruszył ich prawo. Jak twierdzą skarżący w toczącym się postępowaniu administracyjnym otrzymali status stron i w takim charakterze brali udział w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę [...]. Zdaniem skarżących jeżeli zostali dopuszczeni do sprawy jako strony postępowania to zgodnie z przepisami K.p.a. organ odwoławczy nie mógł pozbawić ich tego statusu w postępowaniu odwoławczym. Decyzja Ministra Środowiska umarzającą postępowanie w tej sprawie, została zatem podjęta z naruszeniem prawa. Na rozprawie skarżący K. T. dodatkowo oświadczył, że nie wie, czy z decyzji, których wygaśnięcie stwierdził Wojewoda [...] wynikały uprawnienia do bezpłatnego dostarczania wody. W odpowiedzi na powyższe skargi Minister Środowiska wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, iż wbrew prezentowanym w skargach stanowiskom, w postępowaniu przed organem I instancji skarżący nie brali udziału w charakterze strony, bowiem decyzja kończąca to postępowanie została przekazana skarżącym jedynie do wiadomości. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji analizował legitymację strony i ustalił, że decyzja nie dotyczy praw i obowiązków osób odwołujących się. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 127 § 1 K.p.a. prawo do wniesienia odwołania przysługuje wyłącznie stronie. Natomiast przepis art. 28 K.p.a stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z przepisu tego wynika, iż elementem kwalifikującym dany podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że pojęcie strony, jakim posługuje się przepis art. 28 K.p.a. może zostać wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, a więc normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku, przy czym interes prawny strony może wynikać nie tylko z przepisów prawa materialnego administracyjnego, lecz także z prawa cywilnego (por. wyrok NSA z 19.01.1995 I SA 1326/93; Glosa 1996 z. 1 str. 7). Decyzja Wojewody [...]z dnia [...] grudnia 2004 r. składa się z 2 elementów. W pierwszej części powyższej decyzji organ stwierdził z urzędu wygaśnięcie pozwoleń wodnoprawnego na pobór wody, natomiast w drugiej części decyzji udzielił nowych pozwoleń wodnoprawnych Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w T. Trafnie uznał organ orzekający w sprawie, iż decyzja Wojewody [...] w części dotyczącej wygaśnięcia pozwoleń wodnoprawnych nie dotyczyła interesu prawnego ani obowiązków skarżących. Z treści decyzji, których wygaśniecie stwierdzono nie wynikały dla Skarżących żadne uprawnienia. Jeden ze Skarżących przyznał na rozprawie, iż treść tych decyzji nie była mu w ogóle znana. Zarzut podniesiony przez M. D. i K. T. naruszenia prawa w tej części należy więc uznać za nietrafny. Jednak, w ocenie Sądu Minister Środowiska, wydając decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze niedostatecznie wyjaśnił kwestię, czy osoby wnoszące odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. miały interes prawny lub obowiązek w rozumieniu przepisu art. 28 K.p.a. w odniesieniu do drugiej części decyzji, w której organ udzielił nowych pozwoleń wodnoprawnych. Organ odwoławczy powołując się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na fakt, iż osoby wnoszące przedmiotowe odwołanie nie są właścicielami nieruchomości położonych w zasięgu oddziaływania projektowanej inwestycji nie wskazał konkretnie, gdzie usytuowane są działki należące do skarżących i w konsekwencji czy działki te nie znajdują się na terenie oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż ustalenie przez Ministra Środowiska stanu faktycznego dokonane w oparciu o ustalenia zawarte w operacie wodnoprawnym, na podstawie których organ wywiódł brak interesu prawnego stron odwołujących się nie znalazło odzwierciedlenia w treści zaskarżonej decyzji. Brak ustalenia przez organ odwoławczy, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.), iż nieruchomości skarżących nie są położone na terenie oddziaływania inwestycji stanowi przeszkodę do uznania, że podmioty te nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art.28K.p.a. . Należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 7 K.p.a. i 77 K.p.a. zadaniem organów administracji publicznej jest podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, który byłby zgodny z rzeczywistością. W tym celu koniecznym jest dokonanie wszechstronnej analizy materiału dowodowego i uzasadnienie swojego stanowiska w sposób przewidziany przepisami K.p.a. Brak w decyzji wymaganych konkretnych rozstrzygnięć, odnośnie położenia działek skarżących, będących podstawą do stwierdzenia, czy osoby te miały przymiot strony i tym samym były uprawnione do wniesienia odwołania, stanowi naruszanie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie tego naruszenia musiało prowadzić do uchylenia przez Sąd decyzji Ministra Środowiska o umorzeniu postępowania odwoławczego. Ponadto należy wskazać, iż pogląd Ministra Środowiska powołującego się na brak interesu prawnego po strome osób wnoszących odwołanie wobec faktu, iż strony te nie brały udziału w postępowaniu przed organem I instancji, nie znajduje uzasadnienia. Należy bowiem podkreślić, że prawo do wniesienia odwołania służy nie tylko stronie, która brała udział w tym postępowaniu. Oznacza to, że odwołanie może wnieść także podmiot, który mógł być stroną w postępowaniu przed organem I instancji, a więc podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło to postępowanie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 w zw. z art. 242 cytowanej ustawy. Rozpatrując ponownie sprawę Minister Środowiska ustali czy decyzja organu I instancji w zakresie przyznanych uprawnień na pobór wody i odprowadzanie ścieków dotyczy interesu prawnego Skarżących uwzględniając usytuowanie należących do nich nieruchomości.