II SA/Bd 591/05

1 marca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 marca 2006r. sprawy ze skargi Józefa M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę. Józef M. czynił starania o przyznanie mu świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395; z późn. zm.). Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 1997 r. odmówił przyznania tegoż świadczenia, a następnie - wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - decyzją z dnia [...] 1998 r. utrzymał to orzeczenie w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 12 listopada 1998 r. (sygn. akt II SA/Bd 728/98) oddalił skargę Józefa M. na ww. decyzję z dnia [...] 1998 r. Z kolei postanowieniem z dnia [...] 2001 r. Sąd ten odrzucił skargę, który skarżący wniósł ponownie na tą samą decyzję (postanowienie z dnia [...] 2001r.; sygn. akt II SA/Gd 2348/01). W dniu [...] 2004 r. Józef M. ponownie wniósł do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie mu ww. świadczenia pieniężnego. Wobec faktu, iż we wniosku skarżący nie powołał się ani na ustawowe przyczyny wznowienia postępowania, ani też na podstawy stwierdzenia nieważności poprzedniej decyzji, Kierownik zakwalifikował pismo skarżącego jako wniosek o zmianę poprzednio wydanej decyzji w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej dalej "kpa"). Po rozpatrzeniu tak sprecyzowanego wniosku decyzją z dnia [...] 2004 r. (nr [...]) odmówił zmiany swojej decyzji z dnia [...] 1998 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] 1997 r. W wyniku złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] Kierownik utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] 2004 r. W uzasadnieniu organ przytoczył dokonaną przez siebie przy rozstrzyganiu w dniu [...] 2004 r. ocenę, iż wnioskodawca nie wskazał, aby za uchyleniem odmownej decyzji z dnia [...] 1998 r. przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony, a "słuszny interes strony" nie może się sprowadzać do obchodzenia przepisów prawa. Kierownik wskazał, że w przypadku skarżącego nie miał miejsca fakt deportacji w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit a) ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej (...). Matka skarżącego w czasie II wojny światowej przebywała wprawdzie na terytorium III Rzeszy (w Schowie, pow. Pyrzowice), jednakże pobyt na deportacji w tej miejscowości zakończył się przed narodzinami skarżącego. Józef M. urodził się już w Rębiechowie tj. na terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. Kierownik podkreślił, że okoliczność tę potwierdził sam skarżący w swoim pismach z dnia 30 marca 2005 r. i 31 marca 2005r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, iż jego matka została deportowana z Wielunia k/Łodzi do Gdańska, gdy była w dziewiątym miesiącu ciąży ze skarżącym, zaś skarżący urodził się w dziewiątym dniu po deportacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 154 § 1 kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie można jednak uznać, że zaspokojenie "słusznego interesu strony" - w tym przypadku uzyskania świadczenia - może nastąpić poprzez taką zmianę poprzedniej decyzji, która byłaby sprzeczna z przepisami prawa mającymi zastosowanie w sprawie (por. analogiczne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 9 maja 2005r., sygn. akt OSK 1746/04, opubl. w elektronicznym Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 172172). Zgodnie art. 1 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które podlegały represjom określonym w ustawie. Stosownie do art. 2 tej ustawy represją jest: 1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych, 2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium: a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945, b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach. W toku postępowania skarżący wskazywał, że podlegał represji w formie deportacji z terytorium Polski do Rębiechowa. Organ administracji, posługując się dokumentami w formie map wskazujących granicę pomiędzy terytorium państwa polskiego w granicach sprzed 1 września 1939 r. a terytorium Wolnego Miasta Gdańska wykazał, iż miejscowość Rębiechowo pozostawała wówczas w granicach państwa polskiego. Nie był zatem spełniony warunek określony w art. 2 pkt 2 lit. a) cytowanej ustawy. W świetle takich ustaleń niemożliwa była - bez naruszenia przepisów prawa - zmiana decyzji w sposób wnioskowany przez skarżącego. Należy przy tym zauważyć, że posługiwanie się przez skarżącego nazwą "Gdańsk Rębiechowo" (w piśmie z dnia 31 marca 2005r.) na oznaczenie miejsca urodzenia nie uwzględnia stanu faktycznego istniejącego w okresie II wojny światowej. Miejscowość Rębięchowo była wsią, która dopiero w dniu 1 stycznia 1973r. została wyłączona w obręb granic administracyjnych miasta Gdańsk - co jest okolicznością powszechnie znaną (por. informacja na stronie internetowej http://www.gdansk.pl/misc/gdamorf/jednmorf/jednostk/jm611. htm oraz "Wielka Encyklopedia PWN", Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., Warszawa 2004, tom 23, str. 338). Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.