IV SA/Wa 1220/05
WyrokWSA w Warszawie2005-11-02
Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Wanda Zielińska-Baran, Aneta Opyrchał
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zatwierdzająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego narusza prawo, jeśli nie zawiadomiono pisemnie właściciela nieruchomości o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, mimo że ustalenia planu naruszają jego interes prawny, nawet jeśli są one tożsame z ustaleniami poprzednio obowiązującego planu?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy zatwierdzająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może zostać uznana za nieważną w części dotyczącej ustaleń naruszających interes prawny właściciela nieruchomości, jeśli nie dopełniono wymogów proceduralnych, w tym pisemnego zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu. Obowiązek ten wynika z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i nie jest wyłączony przez fakt, że ustalenia nowego planu są tożsame z ustaleniami poprzedniego planu, który również naruszał interes prawny właściciela.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył skargę na uchwałę Rady Gminy I. zatwierdzającą Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego wsi H., zarzucając naruszenie procedury planistycznej, w szczególności brak pisemnego zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu. Skarżący podniósł, że ustalenia planu dotyczące poszerzenia ulicy naruszają jego interes prawny jako właściciela działki. Rada Gminy I. wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że ustalenia nowego planu są tożsame z poprzednim planem z 1992 r. i nie naruszają interesu prawnego skarżącego, a także że nie zaszły przesłanki do pisemnego zawiadomienia zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej ustaleń planu odnoszących się do drogi [...] - ul. [...] - na odcinku działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], obręb H. 2. Orzeczono, że zaskarżona uchwała w części, w której stwierdzono jej nieważność, nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał,, Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na uchwałę Rady Gminy I. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego terenu wsi H., Gmina I. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej ustaleń planu odnoszących się do drogi [...] - ul. [...] - na odcinku działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], obręb H. 2. orzeka, że zaskarżona uchwała w części, w której stwierdzono jej nieważność nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
W dniu 6 maja 2005 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga A. K. na uchwałę Nr [...] Rady Gminy I. z dnia [...] lutego 2003 r. w sprawie zatwierdzenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi H. część "A" , w części dotyczącej poszerzenia ulicy [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że o planowanej inwestycji polegającej na "ulepszeniu" ul. [...] dowiedział się z pisma z dnia 27 sierpnia 2003r. , w którym Urząd Gminy I. wystąpił o cofnięcie ogrodzenia do projektowanej linii rozgraniczeniowej. Zaznaczył, że odmówił cofnięcia ogrodzenia nie tylko z tego powodu, że przy zakupie w 1982r. działki nr [...] pozostawił pas szerokości 7, 5 m z przeznaczeniem pod przyszłą drogę i poszerzenie ul [...] do szerokości 9 m kosztem jego działki jest krzywdzące., ale przede wszystkim z tego względu, że przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania nie zostały dopełnione wymogi proceduralne wynikające z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.). Skarżący podkreślił, że wbrew ustawowemu obowiązkowi, nie zawiadomiono go na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu jako właściciela działki nr [...] , którego interes prawny został naruszony ustaleniami planu. Błędna jest argumentacja organu gminy, że skoro ustalenia obecnego planu zagospodarowania przestrzennego wsi H. w zakresie ustaleń dotyczących ulicy [...] są tożsame z ustaleniami planu zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy S. Nr [...] z dnia [...] czerwca 1992r, to nie może być mowy o naruszeniu interesu prawnego skarżącego ustaleniami obowiązującego obecnie planu z 2003 roku, to tym samym nie było zawiadamiania skarżącego o wyłożeniu projektu planu zgodnie z obowiązującym prawem.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy I. wniosła o oddalenie skargi i uznanie, że organ podejmując zaskarżoną uchwałę działał w granicach przysługującej mu właściwości oraz zakresie, nie naruszając przy tym procedury planistycznej. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podniósł, że - wbrew temu, co sugeruje skarżący - skarga nie dotyczy poszerzenia ulicy [...], lecz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w
odniesieniu do działki oznaczonej w ewidencji nr [...], obręb H., której współwłaścicielem jest skarżący. Rada Gminy I. w dniu [...] marca 2005 r. podjęła uchwałę Nr [...], w której odrzuciła skargę A. K., uznając, iż zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia jego interesu prawnego oraz niedopełnienia wymagań proceduralnych przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są bezprzedmiotowe.
Organ podkreślił, że skarżący nie wykazał naruszenia konkretnej normy prawa materialnego ani nie wykazał, które z ustaleń obwiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszają jego interes prawny. Ustalenia kwestionowanego planu w odniesieniu do działki skarżącego są tożsame z ustaleniami poprzednio obowiązującego Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego wsi H. zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy B. Nr [...] z dnia [...] maja 1992r., opublikowanego w Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] sierpnia 1992r. Skoro ustalenia, które zastały przyjęte w planie zatwierdzonym w dniu [...] lutego 2003 roku w swej istocie są zgodne z ustaleniami planu z 1992 roku, to ustalenia te nie mogły naruszać interesu prawnego właściciela nieruchomości. W ocenie Rady Gminy zapisy planu z 2003r. nie naruszyły dotychczasowego uprawnienia skarżącego, który może w dotychczasowym zakresie korzystać ze swej nieruchomości. Naruszenie interesu prawnego skarżącego nastąpiło uprzednio obowiązującym planem , który wyznaczył sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, przesądzając tym samym o przeznaczeniu terenu w czasie obowiązywania ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 1989 r., nr 17, poz. 99 ze zm.).
Ponadto zdaniem organu nie jest trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia procedury sporządzenia obwiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodu nie zawiadomienia skarżącego o terminie wyłożenia do publicznego wglądu sporządzanego projektu tego plan. Zawiadomienia takie -zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym przewidziane są tylko, gdy:
a) został złożony wniosek do planu i nie został on uwzględniony (art. 18 ust. 2 pkt 5
lit. c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym), a skarżący
takiego wniosku nie złożył,
b) zaszła przesłanka do naliczenia ewentualnej opłaty z tytułu wzrostu wartości
nieruchomości spowodowana zmianą ustaleń planu miejscowego (art. 18 ust. 2 pkt 5
lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym), co -
zdaniem organu - nie ma w sprawie zastosowania w sprawie, gdyż w związku z nie
wprowadzeniem żadnych zmian w koncepcji zagospodarowania przedmiotowej
działki nie zmieniła się jej wartość,
c) nastąpiło bądź mogło nastąpić naruszenie interesu prawnego (art. 18 ust. 2 pkt 5
lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym), co również -
zdaniem organu - nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ ustalenia
obowiązującego planu są tożsame - w odniesieniu do przedmiotowej działki - w
stosunku do odnośnych ustaleń poprzednio obowiązującego planu.
W konkluzji organ stwierdził, że jeżeli już plan z 1992 roku wyznaczył ramy uprawnień właścicieli co do zasad i standardów zagospodarowania przestrzennego, to nie ma przesłanek, by twierdzić, że ich interes prawny poprzez przeniesienie zapisów - dotyczących ulicy [...] w jej części przylegającej do działki stanowiącej współwłasność skarżącego - z poprzedniego planu do nowoobwiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mógł zostać naruszony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna.
Rację ma strona skarżąca, że Rada Gminy I. podejmując uchwałę Nr [...] dnia [...] lutego 2003r. w sprawie zatwierdzenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Wsi H. cześć "A" dopuściła się
naruszenia procedury planistycznej określonej przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.).
W tym miejscu zasadnym jest zauważyć , że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 czerwca 2002r., sygn. III RN 100/01 ( opubl. OSNAPU 2003/9/212) przyjął tezę " Okoliczność, że zadanie wprowadzone do projektu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, sporządzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), nawiązuje do treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przed dniem 1 stycznia 1995r., nie przesadza o celowości jego realizacji, ani o tym, ,że zostało ustalone w sposób zgodny z wymaganiami zasady proporcjonalności, w tym także przy uwzględnieniu koniecznej ochrony interesów prawnych właścicieli". W uzasadnieniu tego wyroku wskazał, że bez znaczenia w danej sprawie jest okoliczność ,że wprowadzone do aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania ustalenia nawiązują do treści miejscowego planu uchwalonego przed dniem 1 stycznia 1995 roku z tego względu, że uprzednio obowiązująca procedura planowania przestrzennego określona w art. 30 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym ) Dz. U. z 1989r. Nr 17, poz. 99 ze zm. ) przewidywała jedynie możliwość składania przez zainteresowanych wniosków do projektu planów zagospodarowania przestrzennego wyłożonych do publicznego wglądu i nie dopuszczała możliwości skorzystania z drogi prawnej przez każdego, w tym też przez właściciela nieruchomości, których interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone poprzez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Innymi słowy, według poglądu Sądu Najwyższego organy gminy nie są zwolnione od zachowania procedury planistycznej określonej przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowania przestrzennego przy uchwalaniu nowego planu chociażby ustalenia tego planu były tożsame z ustaleniami planu uchwalonego uprzedniego, które już wtedy naruszały chroniony prawnie interes właścicieli nieruchomości. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd.
W świetle powyższego nie może zatem znaleźć aprobaty stanowisko Rady Gminy I., że obowiązujący Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego wsi H. cześć "A" nie narusza interesu prawnego skarżącego, albowiem zawarte w nim ustalenia co do przebiegu granic ul. [...] stanowią przeniesienie ustaleń z uprzednio obowiązującego od 1992 roku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W istocie, zarówno w obowiązującym planie, jaki i poprzednim szerokość ulicy [...] (oznaczonej w obecnym, planie symbolem [...], a w poprzednim planie symbolem [...] w) na odcinku przylegającym bezpośrednio do działki nr ew. [...], stanowiącej współwłasność skarżącego, zaplanowano maksymalnie na 9 metrów. Skoro ustalenia nowouchwalonego planu wsi H. dotyczące ulicy [...] również naruszają interes prawny skarżącego, jak poprzednio obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, to obowiązkiem Wójta Gminy I. było stosownie do treści art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym zawiadomić skarżącego na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu, jako współwłaściciela działki nr [...], którego interes prawny naruszały ustalenia przyjęte w projekcie obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi H. część "A".
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy gminy I. ponowią czynności, o których mowa w art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w celu uzyskania zgodności projektu planu z prawem, w zakresie wynikającym z niniejszego orzeczenia.
Powołane przepisy
art. 18 ust. 2 pkt 5art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawyart. 30 ust. 3art. 145 § 1 pkt 2art. 152 ustawyart. 27 ust. 1 ustawyart. 18 ust. 2 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło