VII SA/Wa 679/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej za popełnioną samowolę budowlaną I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżona postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. wydanym na podstawie art. 49 ust 1, art. 83 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego - ustalił wobec A. K. opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł z obowiązkiem uiszczenia jej do dnia [...]stycznia 2005 r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał ,że inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki zmierzające do legalizacji samowolnej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej w M. przy ulicy R. . Kolejnym etapem postępowania mającego na celu legalizację tej samowoli budowlanej było ustalenie wysokości należnej opłaty legalizacyjnej . Zażalenie na to postanowienie złożył inwestor A. K. podnosząc ,że trudna sytuacja finansowa uniemożliwia mu uiszczenia tak wysokiej opłaty .W konsekwencji domagał się jej "umorzenia" . Po rozpatrzeniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu , określił nowy termin uiszczenia opłaty do dnia [...] kwietnia 2005 r. a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy . W uzasadnieniu podniósł , że organ I instancji prawidłowo ustalił opłatę legalizacyjną, która w stosunku do przedmiotowej samowoli wynosi 50.000 zł nadto wskazał ,że taka jej wysokość wynika z precyzyjnych i wiążących organ przepisów prawa budowlanego . Dlatego nie ma on możliwości uznaniowego ustalenia wysokości opłaty adekwatnej do sytuacji finansowej inwestora. Jednocześnie uznał , że skoro minął już termin do uiszczenia opłaty określony w zaskarżonym postanowieniu to zasadnym jest określenie go na nowo , co uczynił w sentencji swego postanowienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie organu II instancji wniósł w dniu [...] marca 2005 r. ( data wpływu do organu ) A. K. , podnosząc że nie jest w stanie uiścić tak wysokiej opłaty legalizacyjnej oraz, że samowola budowlana wynikała z konieczności szybkiego wybudowania budynku dla swojej nowo założonej rodziny . Wobec wniesienia skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. wydanym na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 , poz. 1270 ze zm.) uchylił własne postanowienie z dnia [...] lutego 2005 r. w całości oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]stycznia 2005 r. w części dotyczącej terminu i w tej części umorzył postępowanie organu pierwszej instancji , w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Jak wynikało z uzasadnienia tej decyzji organ skorzystał z uprawnienia autokontroli określonego w art. 54 § 3 wskazanej wyżej ustawy i uznając , iż nie jest związany granicami skargi uchylił własną decyzję i częściowo decyzję organu I instancji w celu wyeliminowania tej części decyzji , która określała termin do którego należy uiścić opłatę . Jak wskazał organ termin do którego należy uiścić opłatę wynika z art. 59 g ust 2 Prawa budowlanego , który stanowi ,że "wymierzoną karę wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia , o którym mowa w ust 1 , w kasie właściwego urzędu wojewódzkiego lub na rachunek bankowy tego urzędu ." Poza tym organ odniósł się do treści skargi ( zawierającej wniosek o umorzenie opłaty ) i wskazał ,że przy procedurze zmierzającej do zalegalizowania obiektu budowlanego nie ma możliwości uznaniowego wyliczenia należnej opłaty legalizacyjnej . Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł w dniu [...] kwietnia 2005 r. A. K.. Domagając się jego uchylenia podniósł ponownie, że ze względu na swoją sytuację finansowanie jest w stanie uiścić wymierzonej opłaty legalizacyjnej . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skargę należało uwzględnić ale nie z przyczyn jakie wskazano w jej motywach. Powodem uchylenia zaskarżonego postanowienia jest to , iż w ocenie Sądu zostało wydane z naruszeniem formalnoprawnej podstawy jego wydania to jest art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.), czyli trybu autokontroli. Wniesiona przez A. K. w dniu [...] marca 2005 r. pierwsza skarga skutkowała wszczęciem postępowania sądowo administracyjnego . Jedną z konsekwencji prawnych wszczęcia postępowania sądowo administracyjnego jest to , że po wniesieniu skargi przez uprawniony podmiot organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może tylko uwzględnić skargę w trybie, zakresie i terminie określonym w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (vide - postanowienie NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r. sygn. III SA 1472/97 LEX nr 44822 - na podstawie dawnego art. 38 ust 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym) Pod pojęciem "uwzględnienie skargi w całości" należy rozumieć treść żądania skarżącego. Wyjątkowość wprowadzonej do postępowania sądowego instytucji autokontroli decyzji dokonywanej przez organ administracji nie pozwala na inne, zwłaszcza szersze, rozumienie pojęcia "uwzględnienia skargi w całości". Wprawdzie na gruncie art. 38 ust. 2 ustawy z 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzecznictwo wyrażało pogląd ,że uwzględniając skargę organ administracji nie jest związany jej granicami i nie jest związany ewentualnym merytorycznym wnioskiem skarżącego co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej ale pamiętać należy ,że działanie organu stosowanie do art. 54 skierowane być musi na uwzględnieniu skargi w całości. Tymczasem w sprawie niniejszej organ nie mógł uwzględnić skargi w całości , gdyż skarżący niewątpliwie domagał się uchylenia opłaty legalizacyjnej czego organ w ramach swoich kompetencji uczynić nie mógł i co przyznał w uzasadnieniu postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2005 r. Dokonana tym postanowieniem autokorekta zaskarżonego wcześniej aktu dotyczyła elementów nieistotnych z punktu widzenia skarżącego , a co więcej była dla niego niekorzystna . Skoro bowiem w zaskarżonym postanowieniu określono ( wprawdzie bez podstawy prawnej ) termin spełnienia obowiązku , to sytuacja prawna skarżącego była lepsza niż po wy daniu postanowienia w trybie autokorekty . Zgodnie z brzmieniem postanowienia miał bowiem czas na uiszczenie opłaty legalizacyjnej do dnia [...] kwietnia 2005 r. Tymczasem wydanie postanowienia w trybie autokorekty (co do meritum zasadnego), czyniło obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej natychmiast wymagalnym. W tym kontekście należy wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. III SA 1804/02 ONSAiWSA 2005/1/9 w którym stwierdzono ,że " organ podejmujący rozstrzygnięcie w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) jest związany treścią żądania skarżącego i nie ma możliwości wybiórczego uwzględnienia skargi. Rozstrzygnięcie wydane w tym trybie nie może również naruszać zakazu reformationis in peius " Z tej przyczyny zaskarżone postanowienie było wadliwe i jako takie zostało przez Sąd uchylone , przy czym jak wskazano wyżej źródłem tej wadliwości nie było naruszenie przepisów prawa materialnego a prawa procesowego - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Jest to o tyle istotne , iż w odniesieniu do żądania skargi co do "umorzenia" , uchylenia czy zmniejszenia opłaty legalizacyjnej Sąd całkowicie podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu , że możliwości takiej obowiązujące przepisy nie przewidują. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /. Na podstawie art. 152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku , natomiast rozstrzygnięcie o kosztach Sąd wydał w oparciu o art. 200 tej ustawy.