II SA/Gd 734/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska,, Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Protokolant Małgorzata Kuba, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.K. i A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 28 czerwca 2002r. Nr [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr [...] w B. stanowiącej własność A. i A. K. zamieszkałych w G. przy ul. [...]. Decyzję wydano na podstawie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229, z późniejszymi zmianami) w związku z art. 103 ust. 2, oraz art. 80 ust. 2, pkt l i art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 Kpa. W uzasadnieniu wskazano, że prawomocną decyzją z dnia 13 czerwca 2000 roku nr [...] nakazano rozebrać samowolnie wybudowany obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową. W dniu 31 stycznia 2002r. A. i A. K. złożyli wniosek o odroczenie terminu przymusowej rozbiórki. Organ zwrócił się do Urzędu Gminy, Zarządu A w K. i Nadleśnictwa w K. z prośbą o wydanie opinii, czy przedmiotowy obiekt w świetle obowiązujących przepisów dotyczących planu zagospodarowania przestrzennego, parków krajobrazowych, ochrony środowiska, bezpieczeństwa oraz lasów, może pozostać i być czasowo użytkowany, a jeżeli tak to na jaki okres. W odpowiedzi Urząd Gminy nadesłał pozytywną opinię, pod warunkiem uzyskania pozytywnych opinii Zarządu A w K. i Nadleśnictwa w K., natomiast Zarząd A w K. oraz Lasy Państwowe Nadleśnictwo nadesłały opinie negatywne. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. i A. K. zarzucając naruszenie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 - Prawo budowlane w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez niewzięcie pod uwagę względów społecznych i gospodarczych, na które to wyznaczniki wskazuje w/w przepis jako uzasadniające odroczenie terminu rozbiórki obiektu budowlanego; naruszenie art. 106 Kpa poprzez oparcie się na opinii Zarządu A, pomimo nierozpatrzenia złożonego na tą opinię zażalenia, nieustalenie całości okoliczności faktycznych towarzyszących rozpatrywanej sprawie. Odwołujący się podnieśli, iż opinia Zarządu A została przez nich zaskarżona, jednak w tej sprawie nie zapadło żadne rozstrzygnięcie. Zatem wydanie przedmiotowej decyzji jest przedwczesne. Tym bardziej, iż opinia ta w decydującej mierze wpłynęła merytorycznie na wydanie zaskarżonej decyzji. Nadto powołane opinie ograniczyły się jedynie do sztywnej interpretacji prawa budowlanego, a niestety wg niego przedmiotowy domek letniskowy podlega rozbiórce jako posadowiony bez wymaganego pozwolenia budowlanego. Tymczasem również w zacytowanym we wniosku o odroczenie terminu przymusowej rozbiórki, orzeczeniu Sąd Administracyjny (OPS 4/01) wskazał na konieczność uwzględnienia względów społecznych i gospodarczych przemawiających za możliwością czasowego wstrzymania rozbiórki obiektu wówczas gdy zgodnie z przepisami prawa budowlanego nakazana jest rozbiórka takiego obiektu. Natomiast Inspektor Nadzoru Budowlanego pomimo powołania jako podstawy zaskarżonej decyzji art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. zupełnie nie odniósł się do względów społecznych i gospodarczych powołanych we wniosku o odroczenie terminu przymusowej rozbiórki. Oprócz okoliczności zawartych we wniosku jako istotne wskazano podjęte przez Zarząd Gminy działania w przedmiocie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w kierunku, który czyniłby bezprzedmiotowym rozbiórkę domku letniskowego, czego jednakże Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił. Decyzją z dnia 28 kwietnia 2003r. Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.138 § l pkt l Kpa, art. 80 ust 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj: Dz.U. Nr 106 poz.1126 z 2000r. z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu o przeznaczeniu letniskowym wynika z prawomocnej decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 27.11.2000r. Art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane upoważnia organ nadzoru budowlanego do rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu możliwości odroczenia wykonania orzeczonej na podstawie art. 37 ust. l pkt l cytowanej wyżej ustawy rozbiórki obiektu budowlanego na czas określony, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością jego czasowego wykorzystania. Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku omawianego domku letniskowego przesłanki te nie występują. W świetle obowiązujących na terenie A przepisów rozporządzenia Wojewody nr [...], zmieniającego rozporządzenie nr [...] z dnia 8 listopada 1994r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i wyznaczenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń oraz rozporządzenia nr [...] Wojewody z dnia 7 sierpnia 2001r. w sprawie ustanowienia "Planu Ochrony A" (Dz.Urz. Woj. [...]. Nr [...], póz. [...]), nie ma możliwości dostosowania statusu prawnego nieruchomości do stanu istniejącego (co zostało potwierdzone negatywnymi opiniami Zarządu A z dnia 25.04.2002r. oraz Lasów Państwowych Nadleśnictwa z dnia 28.06.2002r.). Te okoliczności, jak również wymogi ochrony środowiska oraz prawidłowej gospodarki leśnej powodują, że właśnie względy społeczne wymuszają egzekwowanie wydanego nakazu. Tolerowanie czasowego istnienia samowolnie wybudowanych - masowo - domków letniskowych na omawianym terenie prowadziłoby do dezorientacji prawnej społeczeństwa - szczególnie osób do których skierowano nakazy rozbiórek obiektów letniskowych spoza tego terenu. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że obiekt ten nie zaspakaja potrzeb mieszkaniowych, nie stanowi źródła utrzymania, służy wyłącznie do celów rekreacyjnych. A zatem nie można uznać, że jest to przypadek szczególny o którym mowa w art. 39 prawa budowlanego. Odnosząc się do treści odwołania, organ wyjaśnił, że wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 39 prawa budowlanego z 1974r. nie jest uzależnione przepisami prawa od zajęcia stanowiska przez inne organy. Organ I instancji miał prawo podjąć przedmiotowe rozstrzygnięcie. Opinia Zarządu A zawarta w postanowieniu nr [...] z dnia 25.04.2002r., która nie jest obligatoryjną wykładnią dla organu nadzoru budowlanego, potwierdza tylko słuszność przyjętego stanowiska. Dodał także, że fakt przystąpienia przez Urząd Gminy do sporządzania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż organ nadzoru budowlanego jest obligowany brać pod uwagę zgodność lokalizacji obiektu z aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto rozpoczęcie procedury w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie przesądza, że taka zmiana nastąpi w zakresie przeznaczenia na cele budowlane w/w działki. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. i A. K. zarzucając naruszenie art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974r. poprzez zaprzeczenie istnienia uzasadnionych względów społecznych i gospodarczych przemawiających za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego do czasu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenie art. 7 i 77 Kpa poprzez niedokonanie racjonalnej oceny możliwości skorzystania przez skarżących z powyżej powołanego przepisu Prawa budowlanego, a tym samym błędnej interpretacji pojęcia "względy społeczne lub gospodarcze" w oderwaniu od zgromadzonego materiału dowodowego, jak również nieuzwględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto skarżący zarzucili naruszenie art. 49 ustawy Prawo budowlane z 1994r. z powodu nieuwzględnienia upływu terminu uniemożliwiającego orzeczenie rozbiórki, skoro obiekt powstał w latach siedemdziesiątych. Zdaniem skarżących, wbrew twierdzeniu WINB, istnieją uzasadnione względy społeczne i gospodarcze, a zarazem podstawa prawna do odroczenia terminu rozbiórki, skoro obiekt został wybudowany przed l styczniem 1995 r. Na terenie posadowienia domku letniskowego zlokalizowanych jest trzydzieści tego rodzaju obiektów, wybudowanych na przestrzeni lat 1952-1972. Właściciele tych domków czynili starania o uregulowanie formalno - prawnych kwestii związanych z ich budową, a dotyczące zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Zgoda władz Gminy na parcelację gruntu, a zarazem brak jakichkolwiek zastrzeżeń co do charakteru istniejących tam domków, nie wskazywały na mogące wystąpić trudności. Teren ten właściwie od lat 40 - tych wykorzystywany jest na cele wypoczynkowe i już wówczas powstały tam pierwsze prywatne domki letniskowe. Zastosowanie art. 49 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, uzasadniają przewidziane w nim bardziej korzystne skutki prawne dla strony skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) w art. 103 ust. 2 stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. dotyczy budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Z uwagi zatem na fakt, że obiekt stanowiący przedmiot postępowania został zbudowany przed 1.01.1995r., mają do niego zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (D.U. Nr 38 poz. 299 ze zmianami) regulujące skutki samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w szczególności stanowiący podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 39 (vide uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26.11.2001r., OPS 4/0, ONSA 2002/2/58). Tym samym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 49 Prawa budowlanego z 1994r., skoro przepisy tej ustawy nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., stanowił, iż jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. Ostateczną decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 listopada 2000r., Nr [...] orzeczony został nakaz rozbiórki obiektów budowlanych o przeznaczeniu rekreacyjnym samowolnie wybudowanych przez skarżących A. i A. K. na działce nr [...] w miejscowości B., gm. K.. Skoro art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane dopuszcza w określonych warunkach czasowe "tolerowanie samowoli budowlanych", to obowiązkiem organów administracji państwowej jest w każdym przypadku dokonanie racjonalnej oceny możliwości skorzystania z tych przepisów w sposób godzący interes społeczny z uzasadnionym interesem obywatela. Skarżący twierdzili, iż wbrew stanowisku organów administracji istnieją względy społeczne i gospodarcze uzasadniające odroczenie terminu rozbiórki do czasu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, a organ naruszył art. 7 i 77 Kpa poprzez interpretację powyższych pojęć w oderwaniu od zgromadzonego materiału dowodowego. Powyższy zarzut jest chybiony, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Nie można uznać za godny ochrony i uwzględnienia interes skarżących w dalszym korzystaniu z obiektów samowolnie wzniesionych na terenie nieprzeznaczonym na tego typu zabudowę. Nie stanowi również argumentu w sprawie wskazywanie, iż wobec właścicieli obiektów rekreacyjnych na tym terenie toczy czy też toczyło się postępowanie przed sądem administracyjnym dotyczące decyzji nakazujących rozbiórkę, w którym to postępowaniu sąd co do zasady wstrzymywał wykonanie zaskarżonych decyzji. Ponadto wskazać należy, że nawet zmiana planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie z oczekiwaniami skarżących nie miałaby żadnego znaczenia dla oceny ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę należących do skarżących obiektów budowlanych. Kwestia rozbiórki tych obiektów została już przesądzona ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę tych obiektów. Nie można więc potraktować tej okoliczności za szczególny i uzasadniony wzgląd społeczny lub gospodarczy. Wręcz przeciwnie mając na uwadze wyczulenie obywateli na ich równość wobec prawa uznać należy za niepożądane społecznie czynienie nieuzasadnionych odmienności w traktowaniu interesów obywateli. Stosownie do art. 39 Prawa budowlanego, organy administracji państwowej mogą z przyczyn celowościowych lub gospodarczych odroczyć termin przymusowej rozbiórki obiektu wzniesionego na terenie przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę, co oznacza, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Skoro w zaskarżonej decyzji wskazano jakie względy gospodarcze i społeczne przemawiały za odmową odroczenia terminu rozbiórki, brak jest podstawy do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w zakresie zastosowania i interpretacji art. 39 ustawy Prawa budowlanego z 1974r. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.