I SA/Ke 304/05

Sygnatura akt: I SA/Ke 304/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Rojek, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant: ref. staż. Krzysztof Czarnecki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23.11.2005 r. sprawy ze skargi M. S.-B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : orzeczenia odpowiedzialności płatnika za niepobranie w należytej wysokości podatku od spadków i darowizn oddala skargę W dniu 03 września 2003 r. w Kancelarii Notarialnej M. S. - B. zawarto umowę darowizny (akt notarialny rep. A nr[...]), którą H. M. darowała wnuczce A. K. nieruchomość o pow. 2.099 m kw., zabudowaną m.in. budynkiem mieszkalnym, jednorodzinnym, parterowym o pow. użytkowej 80 m kw. Wartość darowizny strony określiły na kwotę [...] zł, w tym budynku mieszkalnego na [...] zł. Jednocześnie obdarowana ustanowiła na rzecz darczyńcy służebność osobistą mieszkania polegającą na prawie zamieszkiwania w pokoju przy kuchni od strony podwórka oraz korzystania z kuchni, łazienki i korytarza, której skapitalizowana wartość wynosi [...] zł. Ponadto obdarowana oświadczyła, iż spełnia warunki do zastosowania ulgi określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Notariusz jako płatnik podatku od spadków i darowizn odprowadziła podatek od powyższej transakcji w kwocie [...] zł., obliczając go po odliczeniu od całej wartości darowizny wartość służebności mieszkania, wartość budynku oraz kwotę wolną dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. W dniu 12 lipca 2004 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe, a następnie decyzją z dnia [...] znak: [...] określił wobec M. S. - B. wysokość nie pobranego i nie przekazanego podatku w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, iż ulga z tytułu zamieszkania powinna być odliczona w kwocie [...] zł, tj. po pomniejszeniu o wartość ustanowionej służebności mieszkania. Od powyższej decyzji M. S. - B. złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. Zarzuciła naruszenie art. 7 ust.1 i art.16 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu powołując się na treść powyższych przepisów skarżąca wskazała na prawidłowy, jej zdaniem, sposób obliczenia podstawy opodatkowania i podatku. Po pierwsze, skarżąca określiła na kwotę [...] zł wartość darowizny po wyłączeniu wartości domu w całości. Następnie odliczyła od tej kwoty wartość służebności osobistej ([...] zł) oraz kwotę wolną od podatku ([...] zł). Wg. tych obliczeń do opodatkowania pozostała kwota [...] zł, a podatek powinien wynieść [...] zł. Ponadto odwołująca się zarzuciła, iż brak jest uzasadnienia prawnego dla zmniejszenia o wartość służebności mieszkania wartości domu do kwoty [...] zł. Służebność ta, zdaniem skarżącej obciąża całą nieruchomość, nie tylko budynek. Decyzją z dnia [...], znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, organ odwoławczy podkreślił, iż mając na uwadze treść art. 7 ust.1 ustawy o podatku od spadków i darowizn po odliczeniu ustanowionej na budynku mieszkalnym służebności jego czysta wartość wynosi [...] zł i po jej odliczeniu oraz kwoty wolnej od podatku ([...]) do opodatkowania pozostaje [...] zł, a należny podatek wynosi [..] zł. Ponadto organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z wyodrębnioną służebnością osobistą, tj. służebnością mieszkania i zakres tej służebności, jeśli nie jest dokładnie ustalony w odrębnej umowie, to wynika z treści art. 298 i 302 Kc i dotyczy powierzchni budynku (zarówno powierzchni wyodrębnionej jak i wspólnej). Od powyższej decyzji M. S. - B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, powtarzając w całości wnioski i zarzuty wyrażone w odwołaniu od decyzji organu podatkowego I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i w Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926 ). Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r .- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Istotę sporu w sprawie stanowi prawidłowość przyjętego sposobu obliczenia podatku z tytułu darowizny. Z uwagi, iż przedmiotem darowizny była nieruchomość do obliczenia i odprowadzenia podatku zobowiązany był notariusz, będący płatnikiem podatku od spadków i darowizn. Znamiennym jest, iż strony sporu, tj. Dyrektor Izby Skarbowej jak i skarżąca notariusz M. S. - B., zgodnie jako podstawę obliczenia podatku wskazały przepisy art. 7 i art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 1997 r., Nr 16, poz. 89 ze zm.). Przy czym zdaniem skarżącej, opierając się o te przepisy, w niniejszej sprawie podstawę opodatkowania stanowi wartość darowizny po odliczeniu kolejno: wartości domu mieszkalnego, wartości służebności mieszkania i kwoty wolnej od podatku. W ocenie natomiast organu podatkowego wartość domu mieszkalnego, stosownie do treści art. 7 cyt. ustawy od spadku i darowizn, może być odliczona po uprzednim pomniejszeniu jej o wartość służebności mieszkania, tzn. odliczyć można tylko jej czystą wartość, tj. po potraceniu długów i ciężarów. W ocenie Sądu oba zaprezentowane sposoby obliczenia podatku nie oddają precyzyjnie dyspozycji normatywnych. Z tym, iż należy zaznaczyć, że wielkość obliczonego podatku przez organ podatkowy odpowiada prawu, co w aspekcie przepisów postępowania sądowego czyni skargę bezzasadną. Należy podkreślić, iż w myśl przepisu art. 7 ust. 1 cyt. ustawy o podatku od spadków i darowizn, podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość) ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Ta właśnie ustawowa definicja podstawy opodatkowania powinna stanowić bazę dla formułowania sposobu obliczenia podatku na gruncie cytowanej ustawy. W przedmiotowej sprawie bazę tą należy odnieść do określonej przez strony umowy darowizny kwoty [...] zł, tj. całej wartości darowizny. Następnie należy dokonać kwalifikacji prawnej kolejnych elementów fiskalnych umowy darowizny. Takim elementem jest objęta darowizną wartość budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, parterowego o pow. użytkowej 80 m kw. ([...]zł). W sprawie niespornym jest, iż strony transakcji należą do I grupy podatkowej (art.14 ust.3 pkt.1 cyt. ustawy) dlatego zastosowanie znajdzie kolejna norma cyt. ustawy, tj. przepis art. 16 ust.1 pkt.1. Stosownie do jego treści w przypadku nabycia budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym w drodze spadku lub darowizny przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej - nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich wartości do łącznej wysokości nie przekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. Stąd, skoro strony transakcji należą do I grupy podatkowej i powierzchnia użytkowa budynku nie przekracza 110 m2 to stosownie do cyt. przepisu wartości domu mieszkalnego ([...] zł) nie wlicza się do podstawy opodatkowania. Czyli wartość ta nie wchodzi w całości do podstawy opodatkowania (o której mowa w art. 7 cyt. ustawy) i nie może być przedmiotem ewentualnych potrąceń. Nie może być więc pomniejszona o wartość służebności mieszkania ([...]zł) obciążającej tę nieruchomość budynkową. Następnie należy stosownie do przepisu art. 15 cyt. ustawy odliczyć kwotę wolną od podatku, która dla I grupy podatkowej wynosi 9.637,00 zł. Ostatecznie różnica ta wynosi [...] zł ([...] zł - [...] zł - 9.637,00 zł) i kwota ta ostatecznie stanowi podstawę do obliczenia podatku. Tym samym, Sąd badając czy zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej odpowiada prawu stwierdza, iż decyzja ta podjęta została zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa dlatego nie zachodzą podstawy do jej uchylenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.