I SA/Wa 633/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) WSA Jolanta Zdanowicz Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi E. S. i H. S. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z z dnia [...] października 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 633/05 UZASADNIENIE Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez E. S. i H. S. uchylił decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji w sprawie rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] października 2004 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2000 r., nr [...], zmienionej decyzją z dnia [...] lipca 2000 r., nr [...], udzielającej pozwolenia L. D. na utworzenie niepaństwowej wyższej szkoły zawodowej pod nazwą [...] Wyższa Szkoła [...][...] w W. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Dnia [...] maja 2004 r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu wydał postanowienie nr [...] wznawiające postępowanie administracyjne zakończone wydaniem wskazanego wyżej pozwolenia (postanowienie to zostało sprostowane postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...]). Po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego Minister nie podzielił stanowiska wnioskodawców, że bez własnej winy nie brali oni udziału w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia. W związku z tym decyzją z dnia [...] października 2004 r., nr [...] odmówił uchylenia pozwolenia. Dnia [...] listopada 2004 r. wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym odwołujący się podnieśli m.in., że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu, w którym pozbawiono udziału [...][...] Związek Zawodowy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister uznał, że decyzja z dnia [...] października 2004 r. została wydana bez udziału [...][...] Związku Zawodowego, który złożył dnia [...] czerwca 2004 r. wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym objętym postanowieniem wznawiającym postępowanie administracyjne zakończone wydaniem pozwolenia. Ponieważ wniosek [...][...] Związku Zawodowego z dnia [...] czerwca 2004 r. został uzupełniony (po wezwaniu organu) o uchwałę tego związku z dnia [...] czerwca 2004 r., stanowiącą podstawę uwzględnienia zgłoszenia udziału związku na prawach strony jako uczestnika w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania pozwolenia, Minister Edukacji Narodowej i Sportu postanowił, jak na wstępie. Powyższą decyzję zaskarżyli E. S. i H. S. Skarżący domagali się uchylenia decyzji Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra z dnia [...] października 2004 r. W skardze zarzucono naruszenie art. 127 § 3 kpa przez zredukowanie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jedynie do kwestii procesowej jaką jest udział organizacji społecznej i pominięcie istoty sprawy i zarzutów materialnoprawnych zawartych we wniosku. Stwierdzono ponadto, że decyzja ta narusza art. 107 § 3 kpa przez całkowity brak wyjaśnienia podstawy prawnej, a także art. 105 kpa przez brak podania przyczyny bezprzedmiotowości postępowania oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa przez zaniechanie orzekania co do istoty. Minister Edukacji Narodowej i Sportu w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i wyjaśnił, że wydanie zaskarżonej decyzji uzasadniała konieczność dopuszczenia [...][...] Związku Zawodowego do udziału w postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] Związek ten dopuszczony został do udziału w postępowaniu wznowionym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Postępowanie to toczy się więc od nowa z udziałem organizacji społecznej, a przedstawione we wniosku argumenty są ponownie analizowane i dopiero decyzja kończąca postępowanie z udziałem organizacji społecznej będzie odnosić się merytorycznie do wszystkich argumentów wniosku skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] października 2004 r. naruszają przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę, zaś stosownie art. 134 § 1 powołanej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Minister Edukacji Narodowej i Sportu przy odpowiedzi na skargę przekazał poświadczone za zgodność kserokopie części dokumentów z akt administracyjnych sprawy. Materiał ten zawiera istotne braki, na podstawie przekazanej dokumentacji stwierdzić należało, że obydwie kwestionowane w skardze decyzje wydane zostały z naruszeniem podstawowych przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Materiał dokumentacyjny sprawy nie zawiera decyzji Ministra z dnia [...] maja 2000 r., nr [...], zmienionej decyzją z dnia [...] lipca 2000 r., nr [...], których to decyzji dotyczył - jak podał Minister - wniosek skarżących oznaczony datą [...] listopada 2003 r. o wznowienie postępowania. Brak również powołanej przez skarżących w tym wniosku decyzji Ministra z dnia [...] października 2003 r., nr [...]. Wznowienie w tej sytuacji postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] postępowania administracyjnego zakończonego powołanymi decyzjami z dnia [...] maja 2000 r. i z dnia [...] lipca 2000 r. uniemożliwia m.in. ocenę, czy w postępowaniu wznowieniowym wzięły udział wszystkie strony. W aktach administracyjnych brak jest także dokumentów powołanych w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] października 2004 r., w tym wniosku z dnia [...] marca 1999 r., pisma z dnia [...] stycznia 2000 r. wniosku z dnia [...] września 2002 r., decyzji z dnia [...] października 2003 r. i dowodu jej doręczenia. Słusznie skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja narusza art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji. Art. 138 § 1 pkt 2 in fine wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy istoty sprawy. Tego rodzaju rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie wówczas, gdy występują przesłanki do umorzenia postępowania pierwszej instancji czyniące to postępowanie bezprzedmiotowym (art. 105 § 1 kpa), co w sprawie niniejszej nie miało miejsca. Co do kwestii udziału w sprawie [...][...] Związku Zawodowego stwierdzić należy, że przekazana dokumentacja aktowa również w tym względzie jest niedostateczna. Brak jest wniosku tej organizacji z dnia [...] czerwca 2004 r. i uchwały z dnia [...] czerwca 2004 r., do których to dokumentów odwołano się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako potwierdzających zasadność zarzutu zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] października 2004 r., iż w postępowaniu z naruszeniem art. 31 § 1-3 kpa. pozbawiono udziału [...][...] Związek Zawodowy. Z tego powodu Minister Edukacji Narodowej i Sportu uchylił własną decyzję z dnia [...] października 2004 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Zauważyć trzeba, że organizacja społeczna dopiero od chwili doręczenia lub ogłoszenia postanowienia w sprawie jej dopuszczenia do udziału w postępowaniu uzyskuje prawa strony zgodnie z art. 31 § 3 kpa. W sprawie niniejszej nie tylko w dacie wydania decyzji z dnia [...] października 2004 r., ale również i w dacie zaskarżonej decyzji brak było takiego postanowienia dotyczącego wymienionej organizacji, dlatego za błędne uznać należy stanowisko organu w tym względzie wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto podnieść należy, że uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i umorzenie postępowania pierwszej instancji nastąpić może jedynie wówczas, gdy postępowanie to było bezprzedmiotowe. W każdym innym przypadku organ odwoławczy obowiązany jest merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, chyba że zachodzą przesłanki wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa. Skoro zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. uchylono decyzję z dnia [...] października 2004 r. i umorzono postępowanie pierwszej instancji w sprawie zakończonej tą decyzją to niezrozumiałym jest wydanie w dniu [...] grudnia 2004 r. na podstawie art. 31 § 2 kpa postanowienia o dopuszczeniu [...][...] Związku Zawodowego do udziału w postępowaniu administracyjnym, objętym postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r., co na marginesie należało zaznaczyć, chociaż postanowienie to nie podlegało kontroli w sprawie niniejszej, gdyż zapadło po wydaniu zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę organ nadzorczy winien w pierwszym rzędzie uzupełnić materiał dokumentacyjny sprawy, ustalić krąg osób będących stronami postępowania, a następnie ustosunkować się do wniosku o wznowienie postępowania, z zachowaniem zasad regulujących postępowanie wznowieniowe zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.