II SA/Gd 632/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K.-Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 22 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Prezydent Miasta decyzją z dnia 7 czerwca 2004 r. nr [...], powołując się na art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, odmówił skarżącej M. K.-Ł. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad jej dzieckiem – P. Ł. Z uzasadnienia wskazanej decyzji wynikało, że powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było ustalenie, iż skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad synem, lecz dlatego, że sama jest niepełnosprawna w znacznym stopniu, tak że jest całkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji. Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła nadinterpretację ustawy o zasiłkach rodzinnych. Twierdziła, że w ustawie tej nie wskazuje się przyczyn niepodjęcia pracy. Zdaniem skarżącej stanowi się tam tylko o niepodejmowaniu pracy, co w jej przypadku jest spełnione, gdyż nie podejmuje pracy i opiekuje się dzieckiem. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzją z dnia 22 lipca 2004 r. nr SKO.[...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienie lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Kolegium dla zaistnienia uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego niezbędnym jest więc nie tylko rezygnacja z pracy zarobkowej lub jej niepodjęcie, lecz również związek przyczynowy tej rezygnacji z koniecznością sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca jest matką dziecka niepełnosprawnego i nie pracuje, jednakże przyczyną niepozostawania w zatrudnieniu nie jest konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, lecz fakt, iż skarżąca sama została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. W skardze skarżąca twierdziła, iż mimo swej niepełnosprawności mogłaby pracować w zakładzie pracy chronionej i w związku z tym należało przyjąć, iż tego zatrudnienia nie może podjąć z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. W toku postępowania skarżąca dołączyła do akt orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 5 października 2005 r., w którym zawarto wskazanie, w przeciwieństwie do też dołączonego przez skarżącą orzeczenia z dnia 10 września 2003 r., dotyczące zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Podniesiono przy tym, że nie konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem jest przyczyną niepodjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą, lecz stan jej zdrowia. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Obowiązujący w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.) albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z przepisu tego wynika, iż osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować szczególną opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Powołanie we wskazanym przepisie art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz przywołanie znacznego stopnia niepełnosprawności przy opisie dzieci, nad którymi sprawowanie opieki uprawnia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, oznacza, że nie chodzi o każdą opiekę ale o stałą lub długotrwałą opiekę lub pomoc w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stałe współdziałanie na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji niepełnosprawnego dziecka. Takiej opieki skarżąca, która jest niepełnosprawna w znacznym stopniu, a więc zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych sama wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, sprawować nie może. Fakt, że skarżąca jest niepełnosprawna w znacznym stopniu nie był przez nią kwestionowany. Nadto wynika on z przedłożonych przez skarżącą orzeczeń o stopniu niepełnosprawności. Zatem, skoro skarżąca z powodu swego stanu zdrowia nie może sprawować szczególnej opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, to nie może otrzymać przewidzianego w tym przepisie świadczenia pielęgnacyjnego. Zauważyć należy, że przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym mają na celu zagwarantowanie tego świadczenia tylko osobom faktycznie wykonującym opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Świadczy o tym przepis art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Przepisy te nie mają na celu przyznawania świadczenia z powodu niepełnosprawności rodziców dzieci niepełnosprawnych. Sąd zdaje sobie sprawę ze szczególnej sytuacji skarżącej, która polega na tym, że oprócz jej dziecka również ona jest niepełnosprawna. Jednakże sytuacja ta nie uzasadnia przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca z tytułu swojej niepełnosprawności oraz niepełnosprawności dziecka może ubiegać się o inne świadczenia, takie jak zasiłek pielęgnacyjny (art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych), czy zasiłek stały (art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.). W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, którą odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 skargę skarżącej oddalił. Wobec tego, że skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (pismo z dnia 3 października 2005 r.), zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądało przeprowadzenia rozprawy, Sąd na mocy art. 119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, czyli stosownie do art. 120 tej ustawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.