III SA/Kr 1839/21

WyrokWSA w Krakowie2022-03-04

Skład orzekający: Ewa Michna, Hanna Knysiak-Sudyka, Marta Kisielowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niedopełnienia przez przedsiębiorcę obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu w terminie 30 dni, możliwe jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 KPA, jeśli naruszenie miało znikomą wagę, a strona zaprzestała naruszania prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo zaprzestania naruszania prawa przez skarżącego, nie można uznać wagi naruszenia za znikomą, biorąc pod uwagę 147-dniowe opóźnienie w zawiadomieniu oraz fakt, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, co wiąże się z obowiązkiem znajomości przepisów. W związku z tym, nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 KPA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na K. D. za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu w terminie 30 dni. Skarżący nabył pojazd 25.02.2020 r., a zawiadomienie złożył 30.10.2020 r., co stanowiło 147-dniowe opóźnienie. Skarżący argumentował, że opóźnienie wynikało z nieznajomości przepisów i błędnej informacji biura rachunkowego. Organy administracji utrzymały karę pieniężną w mocy, uznając, że naruszenie nie miało znikomej wagi i nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 189f KPA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2021 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu skargę oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 października 2021 r. znak [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania skarżącego K. D. od decyzji Starosty z dnia [...] 2021 r., znak: [...], orzekającej o nałożeniu na K. D. kary pieniężnej w wysokości 200,00 zł za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia starosty w terminie 30 dni o nabyciu pojazdu marki Suzuki [...], nr rej. [...], nr VIIN: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej powoływanej jako "k.p.a.") w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.r.d.") oraz art. 189f k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Opisaną wyżej decyzją organ pierwszej instancji nałożył na skarżącego (prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A K. D. Ł, ul. D) karę pieniężną w wysokości 200 zł za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia starosty w terminie 30 dni o nabyciu pojazdu marki Suzuki [...], nr rej. [...], nr VIN: [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 30.10.2020 r. do Starosty wpłynęło zawiadomienie o nabyciu ww. pojazdu, a do zawiadomienia dołączono kopię umowy kupna sprzedaży pojazdu z dnia 25.02.2020 r., zawartej pomiędzy sprzedającym M. Ś. a nabywcą K. D. Z treści dokumentu wynika, że nabycie pojazdu przez skarżącego nastąpiło w dniu 25.02.2020 r. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji powołał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego (art. 78 ust. 2 pkt 1 oraz art. 140mb pkt 2 p.r.d.), i wskazał, że obowiązujący termin zawiadomienia starosty o nabyciu ww. pojazdu upłynął w dniu 5.06.2020 r. Po otrzymaniu zawiadomienia o nabyciu pojazdu organ dokonał weryfikacji zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów danych dotyczących przedmiotowego pojazdu, na podstawie których ustalono, że wskazanego wyżej zgłoszenia nie dokonano w terminie, wobec czego organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za ww. naruszenie. W dniu 5.03.2021 r. skarżący złożył na piśmie zbiorcze wyjaśnienie, iż wszystkie wnioski (zawiadomienia) złożone w dniu 30.10.202 r. stanowią wypełnienie obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu i zbyciu pojazdu i chociaż zostały dokonane z naruszeniem terminu, to jednak zawiadomienia starosty dokonano niezwłocznie po powzięciu wiadomości o takim obowiązku. Wyjaśnił, że niedotrzymanie terminu zgłoszenia nabycia i zbycia pojazdu wynikało z nieznajomości przepisów oraz braku świadomości, że taki obowiązek istnieje, zaś przyczyną zaniedbania ustawowego obowiązku złożenia w terminie 30 dni zawiadomienia o nabyciu i zbyciu pojazdu była błędna informacja biura rachunkowego prowadzącego księgowość firmy, zdaniem której firma A K. D. nie podlega temu obowiązkowi. Niezależnie od tego skarżący poinformował, że po powzięciu wiadomości o obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu i zbyciu pojazdu w terminie 30 dni od daty zakupu i sprzedaży uzupełniono wszystkie zaległości i odtąd formalności były dopełniane na bieżąco. Odnosząc się do podniesionych argumentów skarżącego organ pierwszej instancji - powołując się na zasadę powszechnej znajomości prawa oraz uchwałę TK z dnia 7 marca 1995 r. (sygn. akt: W 9/94) - wskazał, że funkcjonowanie prawa, zwłaszcza w demokratycznym państwie prawnym, opiera się na założeniu, że wszyscy adresaci obowiązującej normy prawnej - a więc zarówno podmioty obowiązane do jej przestrzegania, jak i organy powołane do jej stosowania - znają jej właściwą treść i że nikt nie może uchylić się od ujemnych skutków naruszenia normy na tej podstawie, że normy tej nie znał lub rozumiał ją opacznie (ignorantia iuris nocet). Organ pierwszej instancji podkreślił, że przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nakładające obowiązek zawiadomienia właściwego organu o nabyciu i zbyciu pojazdu zarejestrowanego obowiązują od dnia wejścia w życie ustawy tj. od dnia 1.01.1998 r., więc skarżący nie może się zasłaniać rzekomym brakiem świadomości tego, że obowiązek ten nastał od 1.01.2020 r., skoro obowiązek ten istniał już w chwili, kiedy skarżący rozpoczął działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami. Z kolei przepis art. 140mb p.r.d. dotyczący nakładania kar pieniężnych został ogłoszony w dniu 22.08.2019 r. w Dz.U. z 2019 r. poz. 1579 i obowiązuje od dnia 1.01.2020 r., tym niemniej wszyscy adresaci ww. norm prawnych, zarówno organy administracji publicznej jak i osoby fizyczne, powinny się do nich stosować. Ponadto w styczniu 2020 r. na stronie internetowej Starostwa zamieszczony był komunikat informujący o nowelizacji przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie wprowadzenia z dniem 1.01.2020 r. administracyjnych kar za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia starosty w terminie 30 dni o nabyciu i zbyciu pojazdu zarejestrowanego lub rejestracji pojazdu sprowadzonego z kraju unijnego. W przepisach powołanej wyżej ustawy brak jest natomiast regulacji, które pozwoliłyby organowi odstąpić od nałożenia kary z powodu braku wiedzy strony na temat ciążącego na niej obowiązku. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji poddał ocenie, czy istnieją podstawy do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej zgodnie z art. 189f k.p.a. Stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że występuje znikome naruszenie prawa. Opóźnienie w wykonaniu obowiązku trwało bowiem 147 dni, a ponadto, zdaniem organu, obowiązek wynikający z art. 78 ust. 2 p.r.d. ma charakter porządkowy. Istotne w tej sprawie są również skutki zaniechania przez skarżącego obowiązku. Waga naruszenia jest znaczna, biorąc pod uwagę cel, dla którego obowiązek ten został nałożony. Celem tym - jak wynika z uzasadnienia do wprowadzonych zmian - jest poprawa warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów. Ponadto skarżący nie wykazał, że do naruszenia doszło wskutek działania siły wyższej, tj. nieprzewidzianych okoliczności, szczególnej sytuacji życiowej strony itp. Zdaniem organu pierwszej instancji nie można również uznać, że skarżący zaprzestał naruszania prawa, gdyż przedmiotowe naruszenie jest kolejnym naruszeniem polegającym na zawiadomieniu organu o nabyciu i nabyciu pojazdu z naruszeniem obowiązującego terminu. Znaczna część naruszeń powstała w stanie faktycznym, o którym skarżący poinformował w pisemnym wyjaśnieniu, a mianowicie w związku z wprowadzeniem skarżącego w błąd przez pracownika biura rachunkowego. Wskazać jednak należy, że pomimo uzyskania informacji o istniejącym obowiązku oraz posiadaniu ostatecznych decyzji nr [...] z dnia 4.12.2020 r. oraz decyzji nr [...] z dnia 2.02.2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej, skarżący nie zaprzestał naruszania przedmiotowego obowiązku. Pismem złożonym w siedzibie organu w dniu 3.02.2021 r. powiadomił bowiem - znów z naruszeniem terminu - o nabyciu z dniem 1.01.2021 r. dwóch pojazdów i następnie w dniu 10.03.2021 r. o nabyciu 9 i zbyciu 6 pojazdów. Wobec powyższego nie można uznać, że skarżący zaprzestał naruszania prawa. Określając wysokość kary pieniężnej organ pierwszej instancji zbadał przesłanki, o których mowa w art. 140n ust. 4 p.r.d., tj. zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy, przy czym w ocenie organu brak jest dowodów na to, żeby skarżący uzyskał jakiekolwiek korzyści finansowe z tytułu naruszenia przepisów ustawy. Zdaniem organu brak jest natomiast podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na sytuację finansową strony i zasadne jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w przedmiocie stwierdzonego naruszenia w wysokości 200,00 zł. Jest to najniższa przewidziana w tym zakresie kara pieniężna. Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie merytoryczne poprzez odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Skarżący podniósł, że Starosta powinien dokładniej rozważyć możliwość zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Niezależnie pod powyższego skarżący zwrócił uwagę na to, że w sprawie zasadne było ustalenie przez Starostę, czy w sprawie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 189f § 2 i 3 k.p.a., co jednak nie zostało dokonane przez organ w sposób prawidłowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało treść art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. oraz art. 57 § 1 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że w sprawie nie znajduje zastosowania - przewidziane w art. 31i ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm; dalej powoływanej jako ustawa covidowa) - wydłużenie terminu na wykonanie przedmiotowego obowiązku do 180 dni. Wymaga wyjaśnienia, że art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568 ze zm.) z dniem 31 marca 2020 r. zmienił ustawę covidową z dnia 2 marca 2020 r. przez dodanie do niej art. 31i. Organ podkreślił, że ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw weszła w życie co do zasady z dniem ogłoszenia, tj. 31 marca 2020 r. (również art. 1 pkt 17 wspomnianej ustawy z dnia 31 marca 2020 r. w zakresie wprowadzenia przepisu art. 31i do ustawy covidowej z dnia 2 marca 2020 r. wszedł w życie z dniem ogłoszenia, tj. w dniu 31 marca 2020 r.). W niniejszej sprawie nabycie pojazdu nastąpiło w dniu 25 lutego 2020 r., a zatem więcej niż 30 dni przed dniem 31 marca 2020 r. Z tego powodu przepisy art. 31i (o wydłużeniu terminu zgłoszenia do 180 dni) ustawy covidowej z dnia 2 marca 2020 r. nie znajdują w niniejszej sprawie zastosowania. Wskazane wydłużenie do 180 dni terminu na dokonanie staroście zgłoszenia zbycia pojazdu nie dotyczy bowiem sytuacji, gdy do zbycia pojazdu doszło przed dniem 1 marca 2020 r. W sprawie nie ma także zastosowania przepis art. 15zzzzzn ust. 1 ustawy covidowej, albowiem przepis ten nie dotyczy terminów prawa materialnego, a takim jest termin przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Organ odwoławczy zważył, że w niniejszej sprawie nie stosuje się art. 31ia ustawy covidowej, obowiązujący od dnia 1lipca 2021 r. i dodany do tej ustawy przez art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1192, ogłoszonej dnia 1 lipca 2021 r.). Kolegium wyjaśniło, że na podstawie przepisu art. 31ia ustawy covidowej termin do zgłoszenia staroście zbycia lub nabycia pojazdu ulega wydłużeniu do 60 dni tylko w przypadku, gdy termin na zgłoszenie staroście zbycia lub nabycia pojazdu rozpoczął swój bieg lub biegnie w dniu 1 lipca 2021 r., a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, stąd wydłużenie terminu na zgłoszenie do 60 dni nie ma w tym przypadku zastosowania i termin na zgłoszenie wynosił tyle dni, ile wynika z ogólnych zasad zawartych w ustawie Prawo o ruchu drogowym, to jest 30 dni liczone od daty nabycia pojazdu. Mając na uwadze powyższe Kolegium organ podniósł, że od dnia 25 lutego 2020 r. rozpoczął bieg ustawowy termin 30 dni, w którym właściciel pojazdu zarejestrowanego miał obowiązek zawiadomić starostę o zbyciu pojazdu. Organ zaznaczył, że wedle art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W tym miejscu trzeba jednak wskazać, iż zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 2 ustawy covidowej w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Kolegium stwierdziło, że przepis ten miał zastosowanie do niniejszej sprawy, albowiem zgłoszenie staroście w terminie 30-tu dni nabycia pojazdu stanowi bez wątpienia czynność kształtującą, tzn. taką, za pomocą której dochodzi do ustanowienia, zmiany, zaktualizowania, uchylenia, zdezaktualizowania uprawnienia lub obowiązku (w niniejszym przypadku: do wypełnienia przewidzianego w prawie administracyjnym obowiązku i uwolnienia się od niego). Stan zagrożenia epidemicznego został wprowadzony od dnia 14 marca 2020 r., natomiast stan epidemii od dnia 20 marca 2020 r. Art. 15zzr ustawy o COVID-19 został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875) z dniem 16 maja 2020 r., z tym, że jak wynika z treści art. 68 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, odpowiednio rozpoczynają się lub biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 14 maja 2020 r. (ustawa weszła w życie 16 maja 2020 r.), a więc rozpoczynają swój bieg od dnia 24 maja 2020 r. Tym samym ponieważ w okresie pomiędzy 14 marca 2020 r. a 23 maja 2020 r. bieg terminu na wykonanie obowiązku strony został zawieszony, należy wskazać, że 30-dniowy termin biegł w dniach 25 lutego - 13 marca, a następnie, po okresie zawieszenia, termin ten biegł od dnia 24 maja 2020 r., a zatem należy przyjąć, że ostatnim dniem, w którym skarżący mógł wykonać spoczywający na nim obowiązek zgłoszenia był 5 czerwca 2020 r. Uwzględniając fakt, że zgłoszenie nabycia pojazdu nastąpiło dopiero w dniu 30 października 2020 r. stwierdzić należy, że skarżący w istocie nie wykonał spoczywającego na nim obowiązku zgłoszenia Staroście nabycia pojazdu w ustawowym terminie. Skoro obowiązek wykonano aż 147 dni po terminie, to skarżący wyraźnie uchybił obowiązkowi określonemu w art. 140 mb pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie niniejszej znajduje natomiast zastosowanie art. 189f k.p.a. i podniósł, że w wyniku przeprowadzonej analizy stanu faktycznego z perspektywy przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, Kolegium - podzielając stanowisko organu pierwszej instancji - stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu. Organ podkreślił, że jakkolwiek skarżący zaprzestał naruszenia prawa w dniu 30.10.2020 r. zawiadamiając starostę o nabyciu pojazdu, to jednak nie jest spełniony warunek znikomej wagi naruszenia prawa. Odnosząc się do akcentowanej wyżej płaszczyzny przedmiotowej naruszenia, Kolegium podkreśliło, że skarżący wykonał obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu z aż 147-dniowym opóźnieniem, zatem skala naruszenia prawa - w sytuacji, gdy zgodnie z ustawą obowiązek miał być wykonany w terminie nie dłuższym niż 30 dni - jest znaczna. Z kolei odnosząc się do podmiotowych uwarunkowań analizowanego deliktu Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie sposób mówić o braku winy skarżącego. Wprawdzie skarżący podniósł, że brak wykonania obowiązku w terminie był wynikiem nieznajomości przepisów i braku świadomości, iż z mocy ustawy był zobowiązany do zgłoszenia staroście nabycia pojazdu, jednakże z uzasadnienia tego nie sposób wywieść, że skarżący nie ponosi winy za popełnienie tego deliktu. Trzeba podkreślić, że skarżący jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą pod firmą A. Skarżący, zajmując się obrotem samochodami, przy czym można powiedzieć, że działalność prowadzona jest na dość szeroką skalę, skoro - jak wynika z pisma z dnia 05.03.2021 r. (k-1) - od stycznia do czerwca 2020 r. skarżący sprzedał około 95 samochodów. Jako podmiot zajmujący się profesjonalnie ww. działalnością i działający w tej branży, skarżący powinien wiedzieć o obciążających go z ustawy powinnościach, albo przynajmniej korzystać z usług takich doradców, którzy udzielą mu rzetelnych i właściwych informacji prawnych w zakresie obowiązków pozostających w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Odnośnie do przesłanki z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium wskazało, że również nie ma ona w sprawie zastosowania, gdyż za ten sam delikt (to samo zachowanie) prawomocną decyzją na skarżącego nie została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej i skarżący nie został prawomocnie ukarany za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. W ocenie Kolegium w sprawie nie zachodzą też podstawy do zastosowania art. 189f § 2 k.p.a. Skoro w świetle przedstawionych wyżej rozważań, nałożenie na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej jest zasadne, w dalszej kolejności należało ustalić wysokość kary. W tym kontekście organ odwoławczy wskazał, że wymaga przypomnienia, że w zakresie miarkowania kary przepis art. 140n ust. 4 p.r.d. operuje własnymi, szczególnymi przesłankami, dlatego dyrektywy wymiaru kary z art. 189d k.p.a. nie mają w tym przypadku zastosowania w związku z brzmieniem art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., wedle którego w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Zgodnie zaś z art. 140n ust. 4 p.r.d. ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Kolegium wyjaśniło, że zwrócenie uwagi na inne podobne delikty popełnione przez skarżącego jest nakazane przez przepis ustawy - art. 140n ust. 4 p.r.d., który przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej nakazuje wziąć pod uwagę to, czy strona dopuszcza się lub dopuściła się innych naruszeń tego rodzaju, a taka sytuacja bezspornie miała miejsce. Biorąc zatem pod uwagę z jednej strony to, że przepis art. 140mb pkt 2 p.r.d. przewiduje nałożenie kary w granicach od 200 do 1000 zł, a z drugiej strony uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, w tym wskazane w pismach strony - nie zasługujące na aprobatę, bo obiektywnie nieusprawiedliwione - powody naruszenia prawa, Kolegium stwierdziło, że skarżący powinien zostać obciążony karą w wysokości wyższej niż minimalna, jednakże z uwagi na działanie zakazu reformationis in peius (zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się - art. 139 k.p.a.), Kolegium nie jest uprawnione do zwiększenia wysokości kary, którą organ pierwszej instancji nałożył w najniższej możliwej wysokości, tj. 200 zł. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący K. D. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 189f § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.a., mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że nie zostały zrealizowane przesłanki pozwalające na odstąpienie od wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Starosty orzekającej o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 200 zł. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący nie zaprzeczył, że dokonanie zgłoszenia nastąpiło ze znacznym przekroczeniem terminu, jednakże nastąpiło przed wszczęciem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie i z własnej inicjatywy skarżącego. Zarówno w tej, jak i w analogicznych sprawach prowadzonych przeciwko skarżącemu, to skarżący z własnej inicjatywy zaprzestał naruszenia prawa, co zostało całkowicie pominięte zarówno przez organ I jak i II instancji. Skarżący zarzucił, iż Starosta przestawił jedynie ogólne rozważania odnoszące się do wagi naruszeń przepisów i doniosłych skutków, jakie zaniechanie zgłoszenia przez skarżącego miało dla celów ewidencyjnych i rejestrowych. Zdaniem skarżącego istotne jest, że w niniejszej sprawie ani organ I ani organ II instancji nie zweryfikowały zachowania nabywcy i terminu zgłoszenia, które pozwoliłoby ustalić, czy choćby hipotetycznie mogły wystąpić negatywne skutki i naruszenie dóbr prawnie chronionych. Wskazane powyżej naruszenia przepisów prawa materialnego doprowadziły do naruszenia przez organ II instancji przepisów art. 189f § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.a. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że nie zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 450, dalej powoływanej jako "ustawa" lub "p.r.d.") właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Natomiast art. 140mb pkt 2 ustawy stanowi, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. W świetle art. 140n ust. 1 i ust. 2a ustawy, kara ta jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 ustawy). Do przedmiotowej kary pieniężnej w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6). Nadto zgodnie bowiem z art. 189f k.p.a.: § 1. Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. § 2. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. § 3. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia". W świetle utrwalonego już stanowiska sądów administracyjnych powołany przepis ma zastosowanie w sprawie dotyczącej kary przewidzianej w art. 140mb ustawy. "Ani przepisy ustawy p.r.d., ani też przepisy działu III Ordynacji podatkowej, nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od wymierzenia kar. Przepisy tej ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.) regulują przesłanki wymiaru kary administracyjnej, przy jednoczesnym braku uregulowań w zakresie np. odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczność ta, przy uwzględnieniu treści reguły kolizyjnej z art. 189a § 2 k.p.a. in fine daje podstawy do wyrażenia poglądu co do powinności stosowania normy z art. 189f k.p.a. na tle spraw związanych z nakładaniem kar pieniężnych w trybie przepisów p.r.d. Przy uwzględnieniu zatem »odpowiedniego« stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, jak również przy zastrzeżeniu, że przepisy tej ustawy nie określają np. warunków odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej (co oczywiste), w sprawie należało m.in. przyjąć, że stosowanie na gruncie p.r.d. przepisu art. 189f k.p.a. jest nie tylko wymagane, ale i zgodne z intencją ustawodawcy, którego zamysłem było ujednolicenie zasad wymiaru kar pieniężnych w systemie prawa, za wyjątkiem przypadków uregulowania tych kwestii w przepisach odrębnych. Skoro, jak wspomniano wyżej przepisy odrębne (p.r d. i O.p. poprzez odpowiednie stosowanie w rozumieniu art. 140n ust. 6 p.r.d.) nie regulują kwestii odstąpienia od wymierzenia kary, w sprawie należało zastosować art. 189f k.p.a." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2021 r., VII SA/Wa 2261/20, CBOSA). Zdaniem Sądu orzekające w niniejszej sprawie organy prawidłowo rozważyły możliwości zastosowania art. 189f k.p.a. Powołany przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga dla odstąpienia od nałożenia kary wystąpienia dwóch przesłanek: znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszenia prawa. Przy tym ustawodawca nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien kierować się przy dokonywaniu oceny, czy w danej sprawie mamy do czynienia ze znikomym naruszeniem prawa, czy też nie. Przyjmuje się jednak, że oceniając czy w danej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem o znikomej wadze można odwołać się do rozwiązań obowiązujących w prawie karnym, gdzie stopień ciężkości naruszenia przez sprawcę prawa mierzony jest tzw. stopniem społecznej szkodliwości czynu, którego "znikomość" również stanowi negatywną przesłankę do wszczęcia lub dalszego prowadzenia postępowania karnego (por. S. Dudzik, Zasady wymiaru administracyjnych kar pieniężnych po nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorząd Terytorialny 2018, nr 6, s. 23-32.). Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 115 § 1 k.k. przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, a także postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. W piśmiennictwie wskazuje się również, że oceniając czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" należy odwołać się do przesłanek wymierzenia kary administracyjnej określonych w art. 189d pkt 1 k.p.a. (por. A. Wróbel. Art. 189 (f). W: Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX, 2019). Jeszcze inny pogląd (A. Cebera i J.G. Firlus. Art. 189 (f). W: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II. Wolters Kluwer Polska, 2019) nakazuje przy ocenie wagi naruszenia prawa kierować się tym, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną, wskazując że jeżeli konkretne naruszenie prawa: - wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna; - wywołało (lub mogło wywołać) sporadyczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa nie jest znaczna; - wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma. W dwóch ostatnich publikacjach wskazuje się jednak również, że z uwagi na zawarty w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wymóg zaprzestania naruszania prawa, przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do naruszeń o charakterze ciągłym, trwałym lub powtarzającym się. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do zachowania osoby polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu. Z tym ostatnim poglądem Sąd się jednak nie zgadza, bowiem z treści art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a. takiego ograniczenia wyczytać nie można. Gdyby bowiem przyjąć powyższe stanowisko za prawidłowe, prowadziłoby to do sytuacji, że osoby naruszające przepisy prawa przez dłuższy okres czasu i w sposób ciągły, byłyby w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do podmiotów, których działanie polegało na jednorazowym naruszeniu prawa. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie mamy jednak do czynienia z jednorazowym naruszeniem prawa, bowiem Sądowi z urzędu znany jest fakt, że skarżący zaskarżył do tut. Sądu także inne decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego o nałożeniu kary pieniężnej w związku z niezawiadomieniem Starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, co oznacza, że dopuścił się naruszenia prawa o charakterze powtarzającym się. Zatem w świetle powyższych uwag przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. znajduje tu zastosowanie. Z akt sprawy przedłożonych wraz ze skargą Sądowi wynika również, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod firmą A. Skarżący prowadzi działalność polegającą na obrocie samochodami na dość szeroką skalę. Z pisma z dnia 5.03.2021 r. wynika, że w okresie od stycznia do czerwca 2020 r. skarżący sprzedał około 95 samochodów. Skarżący jako podmiot profesjonalnie zajmujący się obrotem pojazdami winien wiedzieć o obowiązkach spoczywających na nabywcy pojazdu, jak i o konsekwencjach niedopełnienia w przewidzianym terminie ustawowego obowiązku zawiadomienia Starosty. Zdaniem Sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, że chociaż skarżący zaprzestał naruszenia prawa w dniu 30.10.2020 r. zawiadamiając starostę o nabyciu pojazdu, to jednak nie jest spełniony warunek znikomej wagi naruszenia prawa. Skarżący wykonał ciążący na nim obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu ze 147-dniowym opóźnieniem, podczas gdy zgodnie z ustawą obowiązek miał być wykonany w terminie nie dłuższym niż 30 dni. W tej sytuacji należy uznać, że skala naruszenia jest znaczna. Sąd podziela w zakresie biegu terminu stanowisko organu odwoławczego. W sprawie niniejszej nie można przyjąć, iż naruszenie nastąpiło bez winy skarżącego. Skarżący podniósł, że brak wykonania obowiązku w terminie był wynikiem nieznajomości przepisów i braku świadomości, iż z mocy ustawy był zobowiązany do zgłoszenia staroście nabycia pojazdu, jednakże same twierdzenia skarżącego nie przesądzają o braku winy, skoro skarżący jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą polegającą na nabywaniu i sprzedaży samochodów. Jako podmiot zajmujący się profesjonalnie tego rodzaju działalnością i działający w tej branży, skarżący powinien posiadać wiedzę w zakresie obciążających go z mocy ustawy obowiązków lub korzystać z pomocy profesjonalnych doradców. Skoro doradca skarżącego nie wykazał się profesjonalną wiedzą, skarżący ponosi w tym zakresie winę w wyborze. Poza niniejszym postępowaniem pozostaje kwestia ewentualnych roszczeń skarżącego wobec podmiotu, który udzielił mu nierzetelnych informacji w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Przesłanka z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż za ten sam delikt (to samo zachowanie) prawomocną decyzją na skarżącego nie została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej i skarżący nie został prawomocnie ukarany za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. W istocie skarżący nie powołał żadnych okoliczności, które mogłyby skutkować odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej i pozwalałyby organowi na podjęcie decyzji o udzieleniu pouczenia. W sferze prawa materialnego administracyjnego nie znajduje zastosowania zasada ignorantia iuris non nocet. Zobligowany do przestrzegania prawa jest w szczególności podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w zakresie obowiązków związanych w prowadzeniem tejże działalności. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Powołane przepisy

art. 138 § 1 pkt 1art. 127 § 2art. 17 pkt 1 ustawyart. 78 ust. 2 pkt 1art. 140mart. 189f k.p.art. 78 ust. 2art. 140n ust. 4art. 189f § 1 pkt 1 k.p.art. 189f § 2art. 57 § 1 k.p.art. 31i ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło