I SA/Ol 445/04

WyrokWSA w Olsztynie2005-02-16

Skład orzekający: Zofia Skrzynecka, Ryszard Maliszewski, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług, pomimo trudnej sytuacji finansowej podatnika, mieści się w granicach uznania administracyjnego organu podatkowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, działając na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, ma prawo do uznaniowej oceny wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Odmowa umorzenia, nawet w przypadku trudnej sytuacji finansowej podatnika, jest dopuszczalna, jeśli organ uwzględnił interes fiskalny państwa, interes publiczny oraz zasadę równości podatników, a podatnik nie wykazał nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających ulgę, zwłaszcza gdy dysponował środkami, które przeznaczył na inne cele.
Stan faktyczny
Skarżąca A. M. wniosła o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę, powołując się na trudną sytuację finansową, samotność, chorobę oraz egzekucję komorniczą jej renty. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, wskazując, że sytuacja finansowa nie jest wystarczającym argumentem, a podatniczka dysponowała środkami ze sprzedaży samochodu, które przeznaczyła na inne zobowiązania. Skarżąca zarzuciła decyzji dyskryminujący charakter i pozbawianie jej godnego życia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski (spr.) Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług oddala skargę. I SA/Ol 445/04 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją, z dnia 25X2004 r., "[...]", Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania z dnia 12.08.2004r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28.07.2004r., znak: "[...]", którą odmówiono umorzenia zaległości podatkowych w kwocie 3.055,82 zł z tytułu podatku od towarów i usług za okres od marca do września 2001 r. i odsetek za zwłokę w kwocie 1.780,30 zł należnych na dzień złożenia podania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżoną decyzją organ podatkowy I instancji, działając na podstawie art. 67 § l Ordynacji podatkowej, odmówił umorzenia zaległości podatkowych w kwocie 3.055,82 zł z tytułu podatku od towarów i usług za okres od marca do września 2001 r. i odsetek za zwłokę w kwocie 1.780,30 zł. W złożonym odwołaniu Strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji prosiła o umorzenie zaległości podatkowej w wysokości stanowiącej równowartość podatku naliczonego zawartego w fakturach zakupu , umorzenie odsetek oraz rozłożenie na raty pozostałej kwoty zaległości. W uzasadnieniu odwołania wywodziła, że jest osobą samotną i chorą. Obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, którą pogłębia egzekucja sądowa i administracyjna prowadzona przez komornika sądowego w stosunku do jednego świadczenia jakim jest renta w wysokości 346,99zł, po potrąceniu 136,37zł Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując przedmiotowe odwołanie zważył, co następuje. Stosownie do art. 67 §1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Ustawodawca upoważnił organy podatkowe do podejmowania decyzji w przedmiocie umorzenia w ramach uznania administracyjnego, pozostawiając im ocenę istnienia, bądź nieistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniających umorzenie, jak i zakres ewentualnego umorzenia. Ze zgromadzonego w sprawie materiału, a w szczególności protokołu z dnia 23 czerwca 2004 r. wynika, iż Strona zlikwidowała działalność gospodarczą z dniem 31.10.2002 r. Obecnie utrzymuje się z renty w wysokości 345,99 zł, po potrąceniu zajęcia komorniczego w kwocie 136,37zł. Korzysta z pomocy finansowej siostry od której otrzymuje 100-150 zł miesięcznie. Posiada mieszkanie własnościowym o pow. ok. 35 m2 (2 pokoje, kuchnia, łazienka), na którego utrzymanie przeznacza około 360 zł. miesięcznie. Korzysta z dofinansowania do czynszu w kwocie 204 zł. Wyposażenie mieszkania jest standardowe. Ponadto posiada samochód B o wart. ok. 12.000 zł (rok prod. 1990) na który uzyskała kredyt bankowy i obecnie spłaca w ratach po 200 zł miesięcznie. Innego majątku ruchomego i nieruchomego nie posiada. Mając na uwadze poczynione ustalenia odnośnie sytuacji finansowej Strony, tutejszy organ podatkowy wskazał, że nie jest ona wystarczającym argumentem do otrzymania ulgi w spłacie zaległości podatkowej i nie może stanowić podstawy do obligatoryjnego umorzenia zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę. Ważąc zatem słuszny interes podatnika, organ podatkowy musi mieć na uwadze zarówno interes fiskalny Państwa, interes publiczny , ale także interes innych podatników, którzy mimo trudnej sytuacji materialnej wywiązują się ze swoich obowiązków wobec Skarbu Państwa. Naruszyło by to zasadę równości podatników w sferze zobowiązań podatkowych. Podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wzięto pod uwagę fakt, że przedmiotowe zaległości powstały w wyniku nie opłacania zadeklarowanych zobowiązań podatkowych powstałych po utracie zwolnienia podmiotowego- przekroczenie obrotu. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 1.978 zł. stanowiącej podatek naliczony z tytułu poniesionych wydatków w okresie I-IX 2001 r. tym bardziej, że Strona posiadając środki ze sprzedaży w dniu 14 marca 2003r. samochodu dostawczego I (28.000zł) nie uregulowała zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Przeznaczyła je natomiast na opłatę zobowiązań wobec Banków i Telekomunikacji oraz spłatę kredytu bankowego zaciągniętego przez córkę I. M. Udzielenie ulgi w powyższej sytuacji postawiłoby Stronę w pozycji uprzywilejowanej tym bardziej, iż na preferencyjne traktowanie w spłacie zobowiązań podatkowych zasługują jednostki rokujące poprawę sytuacji finansowej oraz przewidujące rozwój własnej działalności gospodarczej, a nie jej likwidację, co miało miejsce w przypadku Strony. Dodatkowo Dyrektor wskazał iż organy podatkowe biorąc pod uwagę sytuację materialną zastosowały wobec Strony preferencje w spłacie przedmiotowej zaległości. Decyzją z dnia 04.12.2002r., znak: "[...]" umorzono odsetki za zwłokę w kwocie 1.122,80 zł. Zdaniem organu odwoławczego zarówno ocena okoliczności sprawy, jak i rozstrzygnięcie mieszczą się w granicach uznania administracyjnego, wynikającego z art. 67 § l Ordynacji podatkowej. W skardze skierowanej do Sądu A. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i domagała się umorzenie zaległości podatkowej w wysokości stanowiącej równowartość podatku naliczonego zawartego w fakturach zakupu, umorzenie odsetek. W uzasadnieniu skargi wywodziła, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Jej trudną sytuację finansowej pogłębia egzekucja prowadzona przez komornika w stosunku do jej renty. Taka decyzja Dyrektora pozbawia ją godnego życia i ma charakter dyskryminujący jej osobę. Dyrektor Izby Skarbowej, odpowiadając na skargę, podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podał, że skarżąca nie wskazała w skardze żadnych nowych okoliczności, ani dowodów, które mogłyby mieć wpływ na inne, niż podjęte rozstrzygnięcie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania podatkowego. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 67 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej. Decyzje wydane w oparciu o ten przepis są decyzjami o charakterze uznaniowym. Oznacza to, że ustalenie przez organy podatkowe okoliczności stanowiących ważny interes podatnika uzasadniających umorzenie zaległości podatkowej, stanowi konieczną przesłankę dla wydania decyzji, ale samo przez się nie zobowiązuje organu podatkowego do wydania decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej. W zakresie uznaniowym decyzji administracyjnych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 122, art. 187 par. 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej dokonano ustaleń stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w zebranym materiale dowodowym i uzasadnienie decyzji sporządzono zgodnie z art. 210 par. 1 i 4 Ordynacji. Takich naruszeń w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził. Przedmiotem rozważań organów podatkowych były wszystkie podnoszone przez skarżącą okoliczności mające wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, a w szczególności jej kłopoty finansowe wynikające z prowadzenia w przeszłości przez nią działalności gospodarczą oraz jej sytuacja majątkowa i osobista. Zważywszy na powyższe, oraz wyjątkowy charakter ulg podatkowych - bowiem zasadą jest płacenie podatków - brak jest podstaw do uznania, iż w rozpatrywanej sprawie przekroczone zostały zakreślone przez prawo granice uznania administracyjnego. Podkreślić należy, że instytucja umorzenia jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być stosowana przez organy podatkowe tylko w przypadkach uzasadnionych nadzwyczajnymi okolicznościami. Z tego też powodu, nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Udzielenie ulgi powoduje zawsze uszczerbek w dochodach budżetowych, a dochody te służą przecież finansowaniu potrzeb ogólnospołecznych. Ważąc zatem słuszny interes podatnika, organ podatkowy musi mieć na uwadze zarówno interes fiskalny Państwa, interes publiczny, ale także interes innych podatników, szczególnie tych, którzy terminowo i prawidłowo wywiązują się ze swoich obowiązków wobec Skarbu Państwa. Stanowisko Dyrektora Izby Skarbowe jest tym bardziej uzasadnione, że skarżąca posiadając środki ze sprzedaży w dniu 14 marca 2003r. samochodu dostawczego I (28.000 zł) nie uregulowała zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Przeznaczyła je natomiast na opłatę zobowiązań wobec Banków i Telekomunikacji oraz spłatę kredytu bankowego zaciągniętego przez córkę I. M. Nie można zatem uznać, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem treści art. 67 O. p.. Skarga po myśli art. 151 p. s. a. podlega oddaleniu.

Powołane przepisy

art. 67art. 67 §1 ustawyart. 122art. 187art. 191art. 210art. 151

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło