II SA/Po 935/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi H.P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu K. z dnia [...] lipca 2004r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 100zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska Dnia [...] lipca 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu K. postanowieniem wstrzymał dalsze użytkowanie samowolnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego i części zrealizowanego budynku gospodarczo-składowego na pomieszczenie biurowe i lokal mieszkalny w miejscowości C.[...]. Tymże postanowieniem ustalono także wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń obiektów, nałożono na inwestora - W. B. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia: – zaświadczenia w przedmiocie zgodności zmiany z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, – inwentaryzacji budowlanej obiektów, – oceny stanu technicznego konstrukcji w aspekcie wprowadzonej zmiany. Podstawę prawną wskazano w art. 50 ust. 1 pkt 1, art. 50 ust. 2 i 3 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 207 poz. 2016 z 2003 r.), art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93 poz. 888), art. 123 kpa. W uzasadnieniu podkreślono, że dnia [...] maja 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu K. przeprowadził kontrolę na posesji W. B. W jej wyniku ustalono, że inwestorka dokonała samowolnej zmiany sposobu użytkowania, polegającej na wykonaniu pomieszczenia biurowego w istniejącym budynku gospodarczym oraz lokalu mieszkalnego w części tego samego budynku gospodarczego i częściowo w nowowybudowanym budynku gospodarczo-składowym. W dniu kontroli pomieszczenia objęte zmianą sposobu użytkowania były użytkowane. Zmianę funkcji pomieszczeń dokonano bez uzyskania decyzji - pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania, do czego zobowiązywał inwestora art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Nadmieniono, że sprawa odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] lipca 1966 r. objęta jest odrębnym postępowaniem administracyjnym. Dnia [...] marca 2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego postanowieniem utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawę prawną wskazał w art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 207 poz. 2016 z 2003 r.), art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu podkreślono, że organ był w świetle zgromadzonego materiału dowodowego zobowiązany do wydania postanowienie w trybie art. 50 prawa budowlanego. Nie rozstrzyga on w żaden sposób merytorycznie sprawy. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nastąpi dopiero w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła H. P. Podniosła, że nie wyraziła zgody na pobudowanie w granicy spornego budynku. Organ powinien sprawdzić zgodność jego usytuowania z prawem budowlanym. Ponadto niezrozumiały jest dla skarżącej fakt wstrzymania budowy w sytuacji, gdy budynek istnieje i to od maja 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono, że skoro inwestor dokonał zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń bez wymaganego art. 71 ust. 1 prawa budowlanego pozwolenia. Obowiązkiem organu wynikającym z art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego było wstrzymanie postanowieniem użytkowania tych pomieszczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed 31.05.2004 r. (art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy prawo budowlane - Dz.U. 2004 Nr 93 poz. 888). zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, 51, 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, która wiąże się z wykonywaniem robót budowlanych uzasadnia wydanie przez właściwy organ nadzoru budowlanego postanowienia o ich wstrzymaniu i ustalenie wymagań niezbędnych zabezpieczeń w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót. W zależności od stanu faktycznego organ jest zobowiązany wydać decyzję nakazującą właścicielowi zaniechanie dalszych robót bądź przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu lub określić jakie czynności należy wykonać w celu wykonywania robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz ustalić termin wykonania tych czynności (art. 51 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 3). Po ich wykonaniu organ nadzoru wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót (art. 51 ust. 1 a w zw. z art. 71 ust. 3), następnie wydaje się decyzję o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 ust. 1 pkt 3). W sytuacji, gdy samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego została już dokonana to zgodnie z art. 51 ust. 4 przepisy ustępu 1 - 3 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że zbędne jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, należy od razu wydać decyzję z art. 51 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 3 określając czynności jakie należy wykonać w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Po ich wykonaniu organ administracji architektoniczno - budowlanej wydaje decyzję o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 ust. 1 pkt 3). W przedmiotowej sprawie organy w sposób jednoznaczny ustaliły, że inwestorka dokonała samowolnej zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego i części zrealizowanego budynku gospodarczo-składowego. Pomieszczenia objęte zmianą są już użytkowane. Żadne roboty budowlane się nie toczą. Nie zachodzą zatem podstawy do wstrzymania robót budowlanych w rozumieniu art. 50 ust. 1 prawa budowlanego. Z istoty instytucji uregulowanej tym przepisem wynika, że wstrzymać roboty można wówczas, gdy one się toczą. Skoro zostały zakończone, zmiana sposobu użytkowania nastąpiła, skorzystanie z tej instytucji nie miało podstaw, uchyleniu ulec musiały zatem postanowienia obydwu instancji. Stąd orzeczono jak w pkt. I sentencji (art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a upsa). O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 upsa jak w sentencji (pkt II). Jak w pkt. III orzeczono na zasadzie art. 152 upsa. /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska MK