II SA/Po 928/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi C.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] w części dotyczącej nieruchomości stanowiących własność Miasta P. zapisanych w księdze wieczystej KW nr [...] stanowiących część działek o numerze [...],[...],[...],[...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 200zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu oraz kwotę 255zł (dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska Dnia [...] marca 2004 r. Prezydent Miasta P. decyzją nr [...] odmówił J. W. i C. P. zwrotu części nieruchomości położonych w P. – zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] jako własność Miasta P. stanowiącej części działek nr [...],[...],[...],[...] odpowiadające części dawnej działki nr [...] z Kw nr [...], – zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] jako własność Skarbu Państwa, stanowiącej część działki nr [...], odpowiadającej części dawnej działki nr [...] z Kw nr [...]. Tą samą decyzją umorzono wszczęte na wniosek R. W. postępowanie o zwrot części nieruchomości położonych w P. z księgi wieczystej nr Kw [...], stanowiącej części działek nr [...],[...],[...],[...] oraz z księgi wieczystej Kw nr [...], stanowiącej części działki nr [...], odpowiadających dawnej działce nr [...] z Kw nr [...]. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania J. W. i C. P. od rozstrzygnięcia zawartego w pkt. I decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2004 r. (nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wywiedziono w niej, że wnioskowi o zwrot nie można zadośćuczynić albowiem w ciągu 7 lat na przejętej nieruchomości podjęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia i do dnia złożenia wniosku cel ten został w całości zrealizowany. Zatem w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek zbędności, określonych w art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skargę do tutejszego Sądu złożył C. P. Przedmiotem zaskarżenia objął decyzję Wojewody w zakresie, w jakim utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2004 r. o odmowie zwrotu na rzecz skarżącego części nieruchomości położonej w P. oznaczonej nr [...],[...],[...],[...] zapisanej w Kw nr [...] jako własność Miasta P. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując do tej pory prezentowaną argumentację. Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w P. wniosła o oddalenie skargi C. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, jednakże z powodu przyczyn szczegółowo wyłuszczonych poniżej, które Sąd objął badaniem z urzędu, zgodnie z wymogami art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, stosownie do art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami rolę organu prowadzącego postępowanie ustawodawca powierzył Staroście. Jest on organem właściwym w tej sprawie bez względu na to czyją własnością jest nieruchomość, której dotyczy żądanie zwrotu (Skarbu Państwa, gminy, powiatu, województwa). Stronami w tym postępowaniu są właściciel nieruchomości, podmiot ubiegający się o jej zwrot, osoby posiadające inne tytuły prawno-rzeczowe do tej nieruchomości. Jeżeli zatem gmina jest właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, to gminie została wyznaczona rola strony. Ta rola gminy nie może być zmieniona tylko dlatego, że wszędzie tam gdzie nie wyodrębniono struktur powiatowych, organ gminy (w tym wypadku prezydent miasta) wykonuje zadanie starosty (art. 92 ustawy o samorządzie powiatowym z dnia 05.06.1998 r. - Dz.U. 2001 r. Nr 142 poz. 1592 ze zm. w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym - Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.). Wskazane przepisy mają charakter reguł kolizyjnych i jako takie nie mogą zmieniać ról jakie przez przepisy prawa materialnego zostały wyznaczone poszczególnym podmiotem w procesie orzekania. Innymi słowy skoro gmina jest stroną w sprawie o zwrot, to nie może być pozbawiona tego statusu tylko dlatego, że prezydent miasta będący równocześnie starostą w znaczeniu funkcjonalnym staje się organem prowadzącym postępowanie w tej sprawie. Prezydent sprawujący funkcję Starosty nie może jednocześnie występować w imieniu gminu jako strony w tej sprawie i jako organ prowadzący postępowanie. Podstawę do wyłączenia prezydenta stanowią przepisy z art. 24 kpa ponieważ prezydent jest pracownikiem gminy, z tym zastrzeżeniem, że jest równocześnie pracownikiem sprawującym funkcję organu gminy. W omawianej spawie należy przyjąć, ze zachodzi przyczyna wyłączenia prezydenta miasta od udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie. Pozostawania z gminą w stosunku zatrudnienia, a ponadto sprawowanie funkcji organu wykonawczego miasta i pełnienie jego ustawowego przedstawicielstwa można uznać za pozostawanie ze stroną w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć chociażby pośredni wpływ na prawa lub obowiązki prezydenta miasta. Oznacza to, że zachodzi określona w art. 24 § 1 pkt 4 kpa przyczyna wyłączenia prezydenta od udziału w postępowaniu. Powyższe oznacza niemożliwość udzielenia upoważnienia do wydania decyzji (identycznie uchwała NSA w Warszawie z dnia 19.05.2003 r. OPS 1/03). Tym samym zaś skoro decyzja została wydana przez pracownika, organ podlegający wyłączeniu w myśl art. 24 kpa bądź z jego upoważnienia, jak w niniejszym wypadku uznać należy, że doszło do naruszenia przepisów prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ppkt b kpa w tej części postępowania, która dotyczy nieruchomości stanowiących własność Miasta P. Tym samym zaś uchyleniu ulec musiała zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w części dotyczącej nieruchomości stanowiących własność Miasta P. zapisanych w Kw nr [...], stanowiących część działek o nr [...],[...],[...],[...]. Przedmiotem skargi C. P. była w istocie decyzja w części dotyczącej nieruchomości stanowiących własność Miasta P. Z uwagi na uchybienie natury proceduralnej, które z istoty swej skutkować musiały uchyleniem obydwu decyzji, Sąd zaniechał badania wyłuszczonych w skardze zarzutów natury merytorycznej. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 upsa. Jak w pkt. III orzeczono na zasadzie art. 152 upsa. /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska MK