III SA/Lu 606/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) postanowił o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zostało doręczone zainteresowanemu w dniu 31 sierpnia 2005 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru orzeczenia w aktach sprawy). Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania upłynął 14 września 2005 r. L. K. w pouczeniu orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności został prawidłowo poinformowany o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Odwołanie zostało złożone w administracji aresztu śledczego w dniu 20 października 2005 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Wbrew temu, co twierdzi zainteresowany w tym odwołaniu, jak i we wcześniejszym piśmie z dnia 3 października 2005 r. z akt sprawy nie wynika, że wcześniej (tj. przed 3 października 2005 r.) składał w tej sprawie jakiekolwiek inne pisma. Prośba o przywrócenie terminu nie została wniesiona. Uchybienie miało charakter obiektywny i Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności po jego stwierdzeniu nie miał możliwości niż orzec jak w sentencji. Na postanowienie z dnia [...] nr [...] L. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie podnosząc, że odwołanie złożył w terminie i nie otrzymał na nie żadnej odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269) i art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem, stwierdzić należy, że wydane zostało ono z naruszeniem przepisów, w szczególności art. 7, art. 8, art. 50 § 1, art. 77 § 1 i art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotowym postanowieniem Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] nr [...] stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania złożonego przez L. K. pismem z dnia [...] października 2005 r. Szczegółowe zasady wydawania orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2003 r. nr 139, poz. 1328). W § 16 ust. 1 tego rozporządzenia przewidziano, że osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, może wnieść odwołanie do wojewódzkiego zespołu, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. W zakresie nieunormowanym przepisami szczególnymi (por. art. 66 w związku z art. 6c ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych; Dz. U. z 2003 r. nr 139, poz. 1328 ze zm.) do postępowania o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności stosowane są przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego organ orzekający wydając postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania z art. 134 kodeksu ma obowiązek poprzedzić wydanie orzeczenia dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący przekroczył termin określony przepisami prawa, w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art. 7 ustanawiający zasadę praworządności (zobowiązującą organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli) i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (zobowiązujący organ do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego) – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2000 r., sygn. V SA 235/00, LEX nr 81351. Podkreślić należy, że skarżący przebywa w areszcie śledczym, zatem jego korespondencja jako korespondencja tymczasowo aresztowanego podlega zgodnie z przepisami Kodeksu karnego wykonawczego zatrzymaniu, cenzurze lub nadzorowi organu, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje (art. 217a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy; Dz. U. z 1997 r. nr 90, poz. 557 ze zm.). Korespondencję tymczasowo aresztowanego przesyła się adresatowi za pośrednictwem organu, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje (art. 217b § 2 Kodeksu karnego wykonawczego). Istnieje zatem duże prawdopodobieństwo, iż zwrócenie się o wyjaśnienia do aresztu śledczego i zatrudnionych w nim osób upoważnionych do wysyłania korespondencji tymczasowo aresztowanych w sprawie wysłania przez L. K. odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2005 r. – skutkowałoby ustaleniem okoliczności dotyczących terminowości zaskarżenia tegoż orzeczenia. Tymczasem organ nie wyjaśnił dokładnie okoliczności wniesienia przez L. K. odwołania od orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] w sprawie nr [...], nie odniósł się do wspominanego przez stronę w piśmie z dnia [...] października 2005 r. oraz w piśmie zatytułowanym "Zażalenie" z dnia [...] października 2001 r. faktu, iż strona wniosła odwołanie w 14 -dniowym terminie przewidzianym przepisami prawa. Nie przeprowadził wyjaśnień na okoliczności, czy istotnie strona złożyła odwołanie w terminie, nie skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 50 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącej wzywania osób do złożenia wyjaśnień lub zeznań, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub wykonania czynności urzędowych. Nie zwrócił się do Aresztu Śledczego z prośbą o udzielenie informacji na temat wysłania przez L. K. odwołania od orzeczenia. Organ administracji publicznej przed podjęciem postanowienia w trybie art. 134 kpa, mając wątpliwości co do tego, czy odwołanie zostało wniesione w terminie powinien wezwać stronę do złożenia wyjaśnienia na piśmie. Istotą i celem przewodnim postępowania administracyjnego jest zawsze załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kodeksu). Przy czym załatwienie sprawy należy rozumieć, jako załatwienie sprawy co do jej istoty w całości lub części (art. 104 § 2 kodeksu). Załatwienie sprawy w znaczeniu procesowym, a niewątpliwie takim jest wydanie postanowienia w trybie art. 134 kodeksu, jest ostatecznością, kiedy nie ma prawnych możliwości podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2001 r., sygn. IV SA 786/99, LEX nr 78948). Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia również brzmienie przepisów art. 7 i art. 8 (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa) Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że zaskarżone postanowienie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania – wydane bez przeprowadzenia jednoznacznych ustaleń na okoliczność, czy skarżący L. K. istotnie wniósł w terminie odwołanie od orzeczenia pierwszej instancji – narusza przepisy postępowania, w szczególności art. 7, art. 8, art. 50 § 1, art. 77 § 1 i art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych względów działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.