II SA/Gl 577/04

WyrokWSA w Gliwicach2006-01-30

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Włodzimierz Kubik, Barbara Brandys-Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe z uwagi na wykonanie robót, mimo że sprzeciw został wniesiony po upływie terminu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo uznał postępowanie za bezprzedmiotowe z powodu wykonania robót budowlanych. Sprzeciw organu pierwszej instancji został wniesiony po upływie 30-dniowego terminu, który rozpoczął bieg od dnia uzupełnienia braków zgłoszenia. Wniesienie sprzeciwu po terminie lub w przypadku braku podstaw prawnych nie skutkuje jego bezprzedmiotowością, a organ odwoławczy powinien ocenić zasadność jego wniesienia.
Stan faktyczny
Starosta wniósł sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych dotyczących przyłącza wody, wskazując na brak prawa dysponowania nieruchomością. Inwestorzy odwołali się, twierdząc, że sprzeciw wniesiono po terminie. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu wykonania robót. Skarżący zarzucili, że roboty rozpoczęto po otrzymaniu sprzeciwu, a Wojewoda błędnie uznał upływ terminu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. S., J. S. i H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta G. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane wniósł sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę niezależnego przyłącza wody do budynku mieszkalnego w P. przy ul. A, którego inwestorem byli I. i G. P.. W uzasadnieniu podkreślono, że postanowieniem z dnia [...] r. inwestorzy zostali zobowiązani do uzupełnienia braków w przedłożonym zgłoszeniu. W dniu [...] r. dokonano uzupełnienia braków, jednak inwestor nadal nie posiada zgody współwłaścicieli na wykonanie w/w prac; w związku z tym nie posiada prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Od decyzji tej odwołanie wnieśli I. i G. P. pismem z dnia [...] r., w którym podnieśli, że sprzeciw został wniesiony po 30-dniowym terminie, a tym samym nie wywiera jakichkolwiek skutków prawnych. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. o nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 29 ust. 1 pkt 20, art. 30 ust. 5 i art. 82 ust. 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) uchylił decyzje organu I instancji i umorzył postępowanie w tym przedmiocie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w wyniku przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego ustalono, że roboty budowlane zostały wykonane. W tej sytuacji Wojewoda [...] stwierdził bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania. Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodzili się skarżący, którzy w dniu [...] r. wnieśli skargę do Sądu kwestionując prawidłowość uznania upływu terminu do wniesienia sprzeciwu. Podkreślono także, że nieprawdą jest iż roboty zostały ukończone przed [...] r., gdyż ich rozpoczęcie nastąpiło [...] r. tj. 12 dni po otrzymaniu sprzeciwu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. z 2002 nr 153, poz.1269/ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wyjaśnić kwestię statusu skarżących: S. S., J. S. i H. W.. Pomimo przedłożenia przez skarżących odpisu z księgi wieczystej KW nr [...] oraz Uchwały współwłaścicieli Ośrodka "[...]" w P. podjętej w dniu [...] r. o wybraniu składu osobowego zarządu nieruchomością wspólną wraz z listą obecności współwłaścicieli na zebraniu w tym dniu niemożliwym było uznanie skarżących jako pełnomocników pozostałych współwłaścicieli, umocowanych do złożenia skargi do Sądu. Zgodnie z art. 200 Kodeksu cywilnego każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną. Do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. W braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności /art. 201kc/. Zasadnicze zatem znaczenie ma ustalenie sposobu zarządu rzeczą wspólną poprzez zgodne określenie go przez samych współwłaścicieli na podstawie umowy (uchwały) w dowolnej formie, regulującej sposób zarządu na przyszłość lub na podstawie zgodnych decyzji. Tak więc współwłaściciele mogą postanowić, że zarząd rzeczą wspólną będzie sprawował w imieniu wszystkich jeden z nich, kilku współwłaścicieli albo osoba trzecia. Mogą też określić rodzaj czynności prawnych lub faktycznych, do których dokonania potrzebna będzie zgoda wszystkich albo tylko większości współwłaścicieli. Wspomniana Uchwałą z dnia [...] r. nie określa jednak zupełnie zakresu umocowania wybranego Zarządu ograniczając się wyłącznie do ustalenia jego składu osobowego. Wobec powyższego Sąd przyjął, ze rozpoznawana skarga złożona została wyłącznie przez S. S., J. S. i H. W. działających we własnym imieniu jako współwłaścicieli nieruchomości położonej w P. przy ul. A. Przechodząc do merytorycznej oceny niniejszej sprawy w pierwszym rzędzie należy dokonać analizy wprowadzonej do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm./ instytucji zgłoszenia zamiaru budowy określonych rodzajów inwestycji budowlanych i wynikających stąd skutków prawnych dla oceny specyfiki postępowania administracyjnego toczącego się w wyniku dokonanego zgłoszenia oraz zakresu stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego do tego postępowania. Niezależnie od tego czy organ, który otrzymał zgłoszenie może wnieść sprzeciw, czy też ciąży na nim obowiązek wniesienia sprzeciwu należy stwierdzić, że dokonane zgłoszenie wszczyna postępowanie administracyjne w rozumieniu kpa. Nie można jednak uznać, że mają do tego postępowania w pełni zastosowanie przepisy tego Kodeksu. Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie zgłoszenia prowadzone jest w wyniku dokonanej przez inwestora czynności, której efektem jest w zależności od tego czy zostanie wniesiony sprzeciw czy też nie (milczenie organu) dopuszczalność przystąpienia do realizacji inwestycji. Podkreślić jednak należy, że powyższe zgłoszenie jako czynność procesowa inicjująca to szczególne postępowanie administracyjne uzależniona jest od dopełnienia przez inwestora warunków formalnych składanego zgłoszenia. Wymogi te określa przede wszystkim art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Natomiast ust. 2 art. 30 stanowi, że w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Dopiero zatem w przypadku usunięcia wskazanych uchybień przez inwestora zgłoszenie może wywoływać określone skutki tj. rozpoczyna bieg 30-dniowy termin do zajęcia przez organ stanowiska w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, że w razie, gdy organ administracji publicznej nie wydał na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego postanowienia nakładającego na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, określony termin 30 dni, przewidziany ustawą dla wniesienia przez organ sprzeciwu, należy liczyć od dnia doręczenia właściwemu organowi zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Jednakże termin ustalony w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wstrzymuje bieg w przypadku wezwania inwestora do uzupełnienia braków. Jest on bowiem liczony od dnia doręczenia zgłoszenia, które nie zawiera braków formalnych lub od dnia upływu terminu do uzupełnienia tych braków. Przez doręczenie zgłoszenia, o jakim mowa w art. 30 ust. 5 w zw. z ust. 1 tej ustawy, ustawodawca uważa bowiem pełne zgłoszenie, tj. zawierające wszystkie niezbędne dane wraz z załączonymi dokumentami. Powyższe stanowi zatem szczególną regulację wobec art. 64 § 2 kpa zgodnie z którym jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że wobec wezwania I. i G. P. postanowieniem Starosty G. z dnia [...] r. (doręczonym stronom w dniu [...] r., do usunięcia wskazanych braków i nieprawidłowości w przedłożonym zgłoszeniu) ustawowo określony 30-dniowy termin wstrzymał bieg do czasu uzupełnienia brakujących dokumentów. Wobec powyższego zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. nie znajduje uzasadnienia i oparcia w wyż. cyt. art. 30 Prawa budowlanego, gdyż sprzeciw został wniesiony dnia [...] r. a 30-dniowy termin rozpoczął bieg od dnia [...] r. kiedy inwestorzy dokonali uzupełnienia braków. Również nie może stanowić uzasadnienia uchylenia decyzji Starosty Powiatu G. wnoszącej sprzeciw do zgłoszonych robót budowlanych i umorzenia postępowania w tym przedmiocie okoliczność wykonania zgłaszanych robót. Takie stanowisko skutkowałoby bowiem uznaniem, że organ nie złożył w dopuszczalnym terminie sprzeciwu, co z kolei uprawniało inwestora do zrealizowania robót. Sprzeciw wyrażony przez organ w trybie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego oznacza natomiast brak zgody na przystąpienie przez inwestora do realizacji zamierzonej działalności budowlanej. Niewniesienie zaś sprzeciwu przez właściwy organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia (lub od dnia usunięcia braków zgłoszenia, jeżeli do tego był wzywany inwestor), w praktyce oznacza udzielenie zgody na realizację zamierzeń inwestycyjnych określonych w zgłoszeniu. Zatem wyłącznie dokonanie zgłoszenia - zgodnie z art. 30 prawa budowlanego - właściwemu organowi administracji i brak w terminie 30 dni sprzeciwu tego organu upoważnia dokonującego zgłoszenia (inwestora) do realizacji planowanej budowy. Natomiast przystąpienie do robót budowlanych przed upływem 30-dniowego terminu lub w przypadku wniesienia przez organ sprzeciwu – co nastąpiło w rozpatrywanej sprawie – nie skutkuje bezprzedmiotowością zgłoszonego sprzeciwu. Nie zwalnia też organu odwoławczego z obowiązku dokonania oceny czy istniały ustawowe podstawy do jego zgłoszenia. Wskazane uchybienia wyczerpują przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tj. wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit., " a" tej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję. Uchylenie zaskarżonej decyzji nakłada na organ odwoławczy obowiązek ponownego rozpoznania odwołania z uwzględnieniem wyżej omówionych uwarunkowań. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekał, stosownie do postanowień art. 209 wyżej wymienionej ustawy.

Powołane przepisy

art. 104art. 30 ust. 2 ustawyart. 138 § 1 pkt 2art. 29 ust. 1 pkt 20art. 30 ust. 5art. 82 ust. 3art. 83 ust. 1 ustawyart. 1 ustawyart. 200art. 201kart. 30 ust. 1art. 30

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło