II SA/Po 967/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2004 r. Nr [...], [...],[...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Górecka /-/B. Kamieńska /-/E. Brychcy Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, decyzją z dnia [...] września 2004r. na podstawie art. 156 § 1 pkt. 7 i § 2, art. 157 i 158 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło wydanie przez Prezydenta Miasta P. decyzji z dnia [...] grudnia 1996r. nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy magazynu papieru na działkach nr [...] i [...] w P. przy ulicy [...] z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji podano, że Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] grudnia 1996r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy magazynu papieru na działkach nr [...] i [...] przy ulicy [...] w P. Z wniosku Wojewody oraz W. P. wszczęto postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. SKO badając zgodność zamierzenia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego doszło do przekonania, że podczas procesu decyzyjnego w wydawaniu decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa. Wskazano, że nieprawidłowo organ ograniczył ilość stron postępowania do właścicieli wyłącznie jednej nieruchomości. Postępując w ten sposób organ powinien mieć pewność, że żadnemu z pozostałych właścicieli nie przysługuje przymiot strony, a taką pewność można by mieć po przeprowadzeniu opinii biegłego co do zakresu oddziaływania inwestycji na środowisko. Ustalenie zasięgu oddziaływania na środowisko było potrzebne, ponieważ inwestycja dotyczyła szkodliwego dla zdrowia zakładu jako całości. Dalej wskazano, że załącznik graficzny do decyzji nie zawierał konkretnej lokalizacji planowanego przedsięwzięcia co wykluczało dokonania właściwej weryfikacji zgodności z planem oraz nie wyjaśniono w dwóch różnych zapisów tekstu planu zagospodarowania przestrzennego zawartego na stronie 76 i 168. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili zarówno Drukarnia A jak i mieszkańcy pobliskich terenów – W. P. oraz M. C. Decyzją z dnia [...] października 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 7 i § 2 oraz art. 157 i 158 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy swoja wcześniejszą decyzję. Podtrzymując argumenty zawarte, w uzasadnieniu decyzji z [...] września 2004 r. dodatkowo podano, że zgodnie z ustawą z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 89, poz. 415) odmowa ustalenia warunków zabudowy zachodzi jedynie w przypadku sprzeczności zamierzenia z ustaleniami planu. Natomiast plan ogólny zagospodarowania przestrzennego składający się z części tekstowej i graficznej zawierał zapis o istniejącej drukarni jednak bez zastrzeżenia możliwości jej rozbudowy. Wniosek wojewody wskazywał na sprzeczność decyzji z obowiązującym planem i mógł być oceniany na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kodeksu postępowania administracyjnego, a nie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W ocenie organu brak jest obecnie podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji z uwagi na nieodwracalne skutki prawne, albowiem wydano pozwolenie na budowę i zrealizowano obiekt. Zmiana przeznaczenia magazynu papieru nastąpiła po wybudowaniu i dlatego nie ma wpływu na ocenę ustalonych w 1996 r. warunków zabudowy. Skargę od powyższej decyzji złożyła W. P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania wskazała, że upływ czasu i przewlekłość postępowania administracyjnego nie może być negatywną przesłanką załatwienia sprawy. Uzupełniając skargę w piśmie z dnia [...] stycznia 2003r. skarżąca zarzuciła, że SKO pominęło w swych ustaleniach i rozważaniach wytyczne nałożone przez wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 26 września 2003 r. w zakresie linii rozgraniczającej planowaną rozbudowę magazynu papieru, a w szczególności, czy w świetle ustaleń planu zagospodarowania z 1994 r. rozbudowa obiektów przemysłowych na działkach [...] i [...] jest dopuszczalna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i obciążenie skarżącej kosztami sądowymi. Podtrzymało swoją argumentację zawartą w obu decyzjach podając także, że decyzja o warunkach zabudowy została "skonsumowana" przez wydanie pozwolenia na budowę, wobec czego brak podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji z uwagi na nieodwracalne skutki prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie zarzuty w niej podane są trafne. Na wstępie należy przypomnieć, że decyzjami z dnia [...] kwietnia 2001r. i [...] maja 2001r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 1996r. Decyzje te zostały uchylone przez wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 26 września 2003r. sygn. akt II SA/Po 2292-2293/01. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że należy ustalić w szczególności, czy w świetle ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego z 1994r. dalsza rozbudowa obiektów przemysłowych na działkach [...] i [...] jest dopuszczalna. Ponownie rozpoznając sprawę i wydając decyzję odmienną Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wskazało, jaki konkretny przepis prawa materialnego bądź procesowego został naruszony i to w sposób pozwalający na stwierdzenie nieważności decyzji. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji są określone enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa, a ich wystąpienie musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności. Z uwagi na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznej, może mieć ono miejsce jedynie wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Z tego powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Tak więc najpierw należy ustalić czy i jaka przesłanka nieważności ostatecznej decyzji występuje i precyzyjnie wskazać który przepis i w jaki sposób jest naruszony. SKO podając, że występuje nieważność z mocy prawa —pkt 7 art. 156 § 1 kpa – nie wskazał jaki przepis prawa został naruszony powodujący że nieważność występuje. Podać należy, że naruszenie może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji. Przepis art. 156 § lpkt 7 kpa, stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji tylko w tedy, gdy przepis prawa materialnego przewiduje, że określona wadliwość decyzji powoduje jej nieważność. Powołując tę podstawę należałoby bezwzględnie wskazać, który przepis prawa materialnego został naruszony. Powyższego elementu nie ma w uzasadnieniu ani decyzji z [...] września 2004r. ani decyzji z [...] października 2004r. W tej sytuacji Sąd nie może skontrolować prawidłowości rozstrzygnięcia decyzji. Dodatkowo należy wskazać, że nieprawidłowo zinterpretowano przepis § 2 art. 157 kpa, podając, że decyzja Prezydenta wywołała nieodwracalne skutki prawne, bo na jej podstawie wydano decyzję o pozwoleniu na budowę i zrealizowano obiekt. Jak wielokrotnie wyjaśniał Naczelny Sąd Administracyjny nieodwracalne skutki prawne nie występują w sytuacji, gdy inwestycja została zrealizowana – porównaj: kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Piotr Przybysz Wydawnictwo prawnicze W-wa 2004 str. 330 teza 29 i przywołane tam orzecznictwo. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowo Kolegium Odwoławcze kierując się wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu Wyroku NSA dnia 26 września 2003r. ustali i wskaże, który przepis prawa materialnego został naruszony. Dopiero powyższe pozwoli na zastosowanie § 2 art. 157 kpa w zw. z art. 158 § 2 kpa. W tym stanie faktycznym przy wydawaniu decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego przez nie wskazanie przepisu prawa materialnego, które to naruszenie ma wpływ na wynik sprawy. Sprawia to, że Sąd na podstawie art. 145 § lpkt 1 lit. "a" Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt. I wyroku, a na zasadzie art. 200 i art. 152 cyt ustawy jak w pkt. II i III wyroku. /-/M. Górecka /-/B. Kamieńska /-/E. Brychcy