I OSK 803/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędziowie NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Bogusław Moraczewski/spr./, Protokolant Anna Harwas, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 440/04 w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 440/04 oddalił skargę M. F. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nadania skarżącej stopnia nauczyciela dyplomowanego. Postępowanie kwalifikacyjne na stopień nauczyciela dyplomowanego zostało wszczęte na wniosek M. F. z dnia 30 czerwca 2001 r. Do wniosku skarżąca załączyła: "Kartę Oceny dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu", z której wynika, że skorzystała ze skróconego stażu, ponieważ legitymuje się uzyskaniem dodatkowych kwalifikacji z zakresu "Przysposobienia do życia w rodzinie" na podstawie zaświadczenia wydanego przez WOM w Bielsku Białej z dnia 26 listopada 1998 r., akt ślubowania nauczyciela z dnia 15 października 1974 r., opinie i ocenę pracy nauczyciela z dnia 15 kwietnia 1978 r. i z dnia 18 kwietnia 1978 r., akt nadania stopnia nauczyciela mianowanego z dnia 28 września 2000 r., akt mianowania na nauczycielkę Szkoły Podstawowej dla Pracujących z dnia 19 września 1974 r., zaświadczenie o ukończeniu kursu specjalnego "Przysposobienie do życia w rodzinie" i otrzymaniu Świadectwa Ukończenia Doskonalenia Zawodowego Nauczycieli z dnia 13 lutego 2001 r., ww. świadectwo z dnia 17 czerwca 1987 r., zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego z dnia 11 czerwca 1978 r. i dyplom ukończenia studiów magisterskich w zakresie pedagogiki specjalnej z dnia 10 czerwca 1983 r. Po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego komisja kwalifikacyjna powołana przez [...] Kuratora Oświaty wydała skarżącej zaświadczenie, że w dniu 23 lipca 2001 r. uzyskała akceptację tej komisji na stopień nauczyciela dyplomowanego. Mimo wątpliwości czy M. F. ma uprawnienia do skróconego stażu [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] na podstawie art. 96 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.) nadał jej "Stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego". Skarżąca odwołała się od tej decyzji wnosząc o stwierdzenie, że stopień nauczyciela dyplomowanego uzyskała "od daty pozytywnej akceptacji komisji kwalifikacyjnej powołanej przez [...] Kuratora Oświaty" z dnia 23 lipca 2001 r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. F., uchylił zaskarżoną decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] i odmówił skarżącej nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Organ odwoławczy uznał, że M. F. "nie posiada uprawnień do ubiegania się o awans zawodowy w trybie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., gdyż w dniu wejścia w życie powołanej ustawy, tj. w dniu 6 wietnia 2000 r. nie spełniała żadnego z warunków określonych powołanym przepisem, a w szczególności nie posiadała kwalifikacji do nauczania co najmniej dwóch przedmiotów". Nie spełniła więc "wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego, określonych w art. 96 ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela, nie odbyła bowiem wymaganego ustawą stażu w wymiarze 2 lata i 9 miesięcy". Z tego powodu decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo i interes społeczny. Po rozpoznaniu skargi M. F. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Ministra Edukacji Narodowej i Sportu wyrażone w decyzji z dnia [...] Sąd podkreślił, że skarżąca "w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, była zatrudniona na podstawie mianowania w Szkole Podstawowej nr [...] w [...] na stanowisku pedagoga szkolnego, legitymując się przy tym dyplomem ukończenia w 1983 r. studiów magisterskich w zakresie pedagogiki specjalnej. ze specjalnością rewalidacja upośledzonych umysłowo w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie, świadczącym o posiadaniu kwalifikacji do zajmowania tego stanowiska". Skarżąca nie spełnia więc żadnego z warunków określonych w art. 7 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, dającego możliwość odbycia stażu w wymiarze 9 miesięcy. Do odbycia skróconego stażu nie uprawniał jej ukończony w dniu 11 czerwca 1978 r. kurs pedagogiczny, który dał jej uprawnienie tylko do zatrudnienia w charakterze wykładowcy-instruktora praktycznej nauki zawodu i kurs specjalny "Przysposobienie do życia w rodzinie", który ukończyła w 1987 r. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt SA/Wa 440/04 M. F. wniosła skargę kasacyjną domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Wyrokowi temu zarzuciła naruszenie prawa procesowego "przez naruszenie art. 52 § 1 i § 2" ppsa oraz naruszenie prawa materialnego "przez błędną wykładnię art. 96 ust. 1 w związku z art. 4 ustawy z 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela". Podniosła, że na podstawie posiadanych kwalifikacji "w latach 1974 roku do 22 sierpnia 1977 roku nauczała w Szkole Podstawowej dla Pracujących w [...] (Podstawowe Studium Zawodowe – późniejsza nazwa) takich przedmiotów jak: nauka o człowieku, biologia, chemia", a "akceptacja komisji kwalifikacyjnej z 23 lipca 2001 roku ma charakter prejudycjalny faktycznie wiążący organ". Obowiązkiem organu było wydać decyzję o awansie zawodowym. Organ "w latach 2001-2003 pozostawał w bezczynności a aktualnie narusza prawo." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna M. F. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd I instancji zasadnie podkreślił, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela, stanowisko nauczyciela może zajmować tylko osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Ustawa ta w kolejnych przepisach wprost stwierdza, że warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie określonych wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną, dorobku zawodowego i innych wymogów w zależności od stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Zgodnie z art. 9c ust. 1 pkt 2 staż w przypadku ubiegania się o stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego wynosi 2 lata i 9 miesięcy. Możliwość ubiegania się o uzyskanie tego stopnia po odbyciu krótszego stażu, w wymiarze 9 miesięcy, wprowadziła, w okresie przejściowym od 6 kwietnia 2000 r. do 5 kwietnia 2003 r. ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.). Zgodnie bowiem z jej art. 7 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 5, nauczyciele, którzy w dniu wejścia wżycie, tj. 6 kwietnia 2000 r. byli zatrudnieni na podstawie mianowania, a ponadto spełniali jeden z następujących warunków: posiadali III stopień specjalizacji zawodowej lub kwalifikacje trenerskie klasy mistrzowskiej, posiadali stopień doktora lub doktora habilitowanego, posiadali ukończone studia podyplomowe zgodnie z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, posiadali kwalifikacje do nauczania co najmniej dwóch przedmiotów i posiadali uznany dorobek zawodowy, potwierdzony otrzymaniem nagrody ministra, kuratora oświaty lub równorzędnej albo Medalu Komisji Edukacji Narodowej, mogli skorzystać z tego przywileju. Nadto w myśl § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.), obowiązującego w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (...), kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła studia doktoranckie, podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą – z zakresem nauczania przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. W świetle tych przepisów nie można uznać, żeby skarżąca M. F. uprawniona była do skorzystania z możliwości dobycia stażu w wymiarze 9 miesięcy i żeby posiadała kwalifikacje niezbędne do ubiegania się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego. Wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej "akceptacja komisji kwalifikacyjnej z 23 lipca 2001 roku" nie przesądza o uzyskaniu przez skarżącą stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Gdyby taka była wola ustawodawcy, to wynikałoby to wprost z przepisu ustawy i zbędne byłoby wydawanie w tym przedmiocie odrębnego aktu administracyjnego. Akceptacja komisji kwalifikacyjnej w formie stosownego zaświadczenia jest niezbędnym warunkiem umożliwiającym nadanie nauczycielowi stopnia awansu zawodowego, jeżeli spełnia on pozostałe określone przez prawo wymogi. Uzyskanie przez skarżącego akceptacji komisji kwalifikacyjnej w dniu 23 lipca 2001 r. było kwestionowane przez Kuratorium Oświaty w Krakowie. Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu w piśmie z dnia 6 czerwca 2003 r. wyraziło pogląd, że "brak uprawnień do skróconego stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego nie jest wadą formalną, jak również nie "podlega ocenie komisji kwalifikacyjnej". Dlatego nie wszczęto postępowania nieważnościowego w odniesieniu do zaświadczenia komisji. W piśmie tym wskazano organowi I instancji, że "zgodnie z art. 96 ust. 6 w związku z art. 96 ust. 1 i ust. 4 pkt 3 Karty Nauczyciela nauczycielowi, który nie spełnia warunków określonych powołanymi wyżej przepisami organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji". Zgodzić należy się z sądem I instancji, że "nadanie M. F. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego w sytuacji, kiedy nie spełniła warunków do jego nadania, bowiem nie odbyła wymaganego przepisami prawa stażu (...) ma charakter rażącego naruszenia prawa". Skarżąca nie spełniała bowiem warunków umożliwiających skrócenie tego stażu. Organ odwoławczy miał więc podstawę do skorygowania decyzji organu I instancji i nie naruszył zakazu reformationis iu peius z art. 139 kpa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał prawidłowej kontroli zgodności z prawem decyzji Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] i należycie uzasadnił swoje stanowisko. Całkowicie bezpodstawny i gołosłowny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez sąd I instancji art. 52 § 1 i § 2 ppsa i art. 96 ust. 1 w związku z art. 4 ustawy – Karta Nauczyciela. Jeżeli w przekonaniu skarżącej [...] Kurator Oświaty w latach 2000- 2003 uchylał się od rozstrzygnięcia sprawy, to mogła wystąpić ze skargą na jego bezczynność. Okoliczność ta nie ma jednak żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Z tych też powodów na podstawie art. 184 ppsa należało oddalić skargę kasacyjną M. F.