II OZ 27/06
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-01-27
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja pożytku publicznego jest zwolniona z obowiązku składania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, a także czy przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i Konwencji z Aarhus są nadrzędne wobec przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w kwestii kosztów sądowych?Ratio decidendi
Zażalenie Stowarzyszenia nie ma uzasadnionych podstaw, ponieważ zaskarżone postanowienie WSA pozostawiło wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, a nie go odrzuciło. Żaden przepis ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie ani Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zwalnia Stowarzyszenia od ponoszenia kosztów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych. Stowarzyszenie powinno składać wnioski o przyznanie prawa pomocy na zasadach ogólnych. Konwencja z Aarhus, implementowana w krajowym porządku prawnym, nie wyklucza obowiązywania przepisów PPSA.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na postanowienie Ministra Środowiska dotyczące uzgodnienia warunków zabudowy. Sąd administracyjny wezwał Stowarzyszenie do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, czego Stowarzyszenie nie uczyniło. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Stowarzyszenie wniosło zażalenie, powołując się na status organizacji pożytku publicznego i przepisy Konwencji z Aarhus.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1785/05 o pozostawieniu wniosku Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu p o s t a n a w i a oddalić zażalenie
W skardze na postanowienie Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2005 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 grudnia 2004 r., zn. [...] o uzgodnieniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji budowy stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci ERA nr [...] zlokalizowanej na dachu budynku biurowego przy ul. [...] w Warszawie, skarżące Stowarzyszenie "[...]" zwróciło się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 10 października 2005 r. poinformowano skarżące Stowarzyszenie o wynikającym z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., obowiązku złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr. Zarządzeniem tym, zobowiązano Stowarzyszenie do złożenia wypełnionego formularza wniosku w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zarządzenie zostało doręczone Stowarzyszeniu w dniu 12 października 2005 r.
Zarządzeniem z dnia 2 listopada 2005 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na niezłożenie wniosku na urzędowym formularzu.
W dniu 23 listopada 2005 r. (data prezentaty) do Sądu wpłynął sprzeciw, w którym skarżące Stowarzyszenie podniosło, że jako organizacja pożytku publicznego powinno być zwolnione od opłat sądowych.
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek Stowarzyszenia o
przyznanie prawa pomocy, pomimo wezwania, nie został złożony na urzędowym formularzu, wobec czego w oparciu o art. 257 p.p.s.a. należało pozostawić go bez rozpoznania. Odnosząc się do zarzutów sprzeciwu, Sąd podkreślił, że ustawa p.p.s.a. nie przewiduje zwolnienia organizacji pożytku publicznego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a powołany przez Stowarzyszenie przepis art. 9 Konwencji z Aarhus (Dz.U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706, 707) nie może mieć zastosowania wobec nie wykazania przez Stowarzyszenie braku środków na pokrycie kosztów postępowania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, skarżące Stowarzyszenie powołało się na przepis art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2003 r., Nr 96, poz. 873), który zakłada zwolnienie od kosztów niezależnie od posiadanego przez organizację majątku i środków finansowych. Zdaniem Stowarzyszenia przepis ten oraz przepis art. 9 Konwencji z Aarhus są nadrzędne wobec przepisów ustawy p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Po pierwsze należy wskazać, iż zaskarżone postanowienie nie odrzuca wniosku Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy lecz pozostawia go bez rozpoznania zgodnie z art. 257 p.p.s.a.
Żaden z przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, ani też żaden z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zwalnia Stowarzyszenia od ponoszenia kosztów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych. W takiej sytuacji, Stowarzyszenie "[...]" powinno składać wnioski o przyznanie prawa pomocy na zasadach ogólnych określonych w art. 239-262 p.p.s.a. Odwołując się do brzmienia art. 9 Konwencji sporządzonej w Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r., należy zauważyć,
że każda ze Stron ratyfikujących tę Konwencję, zapewni wykonanie jej postanowień "w ramach krajowego porządku prawnego", co nie wyklucza obowiązywania powyżej powołanych ustaw.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Powołane przepisy
art. 252 § 2 ustawyart. 257 p.p.s.a.art. 9art. 24 ustawyart. 239art. 184art. 197 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło