VI SA/Wa 1868/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rejestracji samochodu oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu wniosku E. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2001r. w przedmiocie rejestracji samochodu marki [...] 1,4 kat. rok produkcji 1996, orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] sierpnia 2001r. na wniosek J. S. i M. S. Starosta Powiatowy w S. wydał decyzję (bez znaku) o zarejestrowaniu samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...] i numerze silnika [...] rok produkcji 1996. Do wniosku o rejestrację pojazdu dołączono: -umowę kupna z dnia [...] lipca 2001r. zawartą między sprzedającym A. K. a kupującym M. S., -fakturę VAT [...] z dnia [...] maja 2001r. z "I." stwierdzającą sprzedaż przedmiotowego pojazdu A. K., -dowód rejestracyjny w/w pojazdu nr [...] wydany przez Starostwo Powiatowe w S. na nazwisko R. E., -tablice rejestracyjne, -podanie o zarejestrowanie pojazdu na dwoje współwłaścicieli. W dniu [...] grudnia 2001r. skarżąca E. R. złożyła pismo zatytułowane "wniosek o cofnięcie decyzji rejestracji" w/w pojazdu, które zostało potraktowane jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatowego w S. z dnia [...] sierpnia 2001r. W uzasadnieniu wniosku, skarżąca podniosła, że decyzja została wydana z "ciężkim naruszeniem obowiązujących przepisów". Zarzuciła, że samochód został zarejestrowany bez koniecznego do rejestracji tytułu własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzjami: z dnia [...] stycznia 2002r. oraz z dnia [...] lutego 2002r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie bowiem, zdaniem Kolegium wnioskodawczyni nie jest stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2004r. sygn akt 6 II SA 1065/02 uchylił w/w decyzje Samorządowego Kolegium stwierdzając w uzasadnieniu, że skarżącej przysługuje prawo do występowania w sprawie w charakterze strony a zbadanie istnienia przesłanki do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji może nastąpić po wszczęciu postępowania. Konsekwencją omówionego wyroku sądowego, było zawiadomienie stron postępowania o wszczęciu, na żądanie Pani E. R., postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2001r. a następnie wydanie w dniu [...] czerwca 2005r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzji nr [...] na mocy której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2001r. Decyzja z dnia [...] czerwca 2005r. została wydana na podstawie art. 1, art.2, art. 18 i art. 19 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. nr 79, poz.856 z późn. zm.), art. 104, art. 157§1 i 2 i art. 158§1 k.p.a . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po omówieniu stanu sprawy, organ stwierdził, że żądanie nie jest uzasadnione gdyż dowód rejestracyjny pojazdu wystawiony na skarżącą, dołączony do wniosku o zarejestrowanie auta na nazwisko M. S. i J. S. był w tym czasie ostatnim dowodem rejestracyjnym, jaki był wystawiony na przedmiotowy pojazd. Powyższe wynika z faktu, że auta nie przerejestrował na siebie A. K. Fakt sprzedaży auta Panu A. K. został potwierdzony fakturą VAT [...] z dnia [...] maja 2001r., wystawioną przez K.. Organ stwierdził ponadto, że do zawarcia umowy komisu nie jest wymagane zachowanie formy szczególnej (formy pisemnej). Zdaniem organu, do zarejestrowania spornego pojazdu na rzecz pp S. nie było konieczne dołączenie umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawczynią a K.. Organ wskazał ponadto, że zgodnie z §4 ust.2 w/w rozporządzenia w przypadku, gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu dołączonym do wniosku o rejestrację są niezgodne z danymi właściciela pojazdu zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu, jeżeli była wydana, jako dowód własności wymagany do rejestracji rozumie się wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego zgromadzone w materiale dowodowym dokumenty potwierdzają w wystarczający sposób, fakt przeniesienia własności pojazdu na rzecz Pana M. S.. W konkluzji Kolegium stwierdziło, iż zakwestionowana decyzja nie była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa a zatem nie ma podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Pani E. R. podniosła, iż jej zdaniem samochód został przerejestrowany bez ciągłości dokumentów stwierdzających przeniesienie własności na rzecz pp S. albowiem faktura VAT [...] nie potwierdza zawarcia umowy pomiędzy nią a K.. Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art 1,2,18 i 19 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. nr 79, poz.856 z późn. zm.), art. 104 i art. 138§1 pkt.1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał dotychczasową argumentację, a odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż brak pisemnej umowy komisu nie świadczy o tym, iż Pani E. R. nie "wstawiła" przedmiotowego samochodu do komisu w celu odsprzedaży. Organ uznał, że ponowna analiza sprawy nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem decyzja z dnia [...] sierpnia 2001r. nie była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie. Po przedstawieniu omówionego wyżej stanu faktycznego zaakcentowała, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika, iż samochód marki [...] został przyjęty od niej w celu odsprzedaży przez K.. Zarzuciła, że organ dokonując rejestracji pojazdu na rzecz pp S. nie opierał się na dowodach zawarcia umowy, lecz bezpodstawnie domniemywał, że taka umowa została zawarta. W ocenie skarżącej, decyzja z dnia [...] sierpnia 2001r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów, bowiem przy rejestracji nie przedstawiono dowodu własności pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę pod kątem wskazanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest uzasadniona. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przy ponownym rozpoznaniu sprawy po uchyleniu decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2004r. sygn. 6 II SA 1065/02, oparło swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy Prawo ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2003r., Nr 58, poz.515 z późn. zm) oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 133, poz.1123 z późn.zm) w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania tj. [...] czerwca 2005r. i [...] lipca 2005r. Gdy tymczasem rozstrzygającym dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego ruszenia prawa, jest stan prawa w dniu wydania tejże decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 1997r. III SA 1134/96, opubl. ONSA 1998/3/101). Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatowego w S. z dnia [...] sierpnia 2001r. na mocy, której zarejestrowano sporny pojazd na rzecz J. S. i M. S., a zatem obowiązującymi w dacie wydania tej decyzji przepisami regulującymi rejestrację pojazdu były: ustawa Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu opublikowanym w Dz.U. z 1997r. Nr 98, poz. 602 oraz Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. (Dz.U. z 1999r., nr 59, poz. 632). Stwierdzone naruszenie prawa materialnego nie miało jednakże, zdaniem Sądu, wpływu na ostateczny wynik sprawy, bowiem z zestawienia przepisów mających zastosowanie w sprawie wynika, iż uregulowania w kwestii zarejestrowania pojazdów obowiązujące na dzień orzekania tj. [...] czerwca 2005r. i [...] lipca 2005r. obejmowały przepisy zawarte w ustawie Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu opublikowanym w Dz.U. z 1997r. Nr 98, poz.602 oraz Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. Zgodnie z art. 72 ust.1 w/w ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu opublikowanym w Dz.U. z 1997r. Nr 98, poz.602 rejestracji dokonuje się na podstawie: 1) dowodu własności pojazdu, 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana, 3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane, 4) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany, 5) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy. 2. Przepis ust. 1 pkt 3 nie dotyczy pojazdu zabytkowego lub pojazdu marki [...]. Rejestracja tych pojazdów dokonywana jest na podstawie zaświadczenia potwierdzającego pozytywny wynik badania, o którym mowa w art. 68 ust. 12. 3. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej może określić, w drodze rozporządzenia, dodatkowe dokumenty, na podstawie których rejestruje się pojazd, lub może zwolnić z obowiązku przedstawienia niektórych dokumentów określonych w ust. 1. Stosownie do treści § 2 ust.1 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-10 oraz § 3 i 4, składa wniosek w organie rejestrującym i dołącza do wniosku następujące dokumenty: 1) dowód własności pojazdu, 2) dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany, 3) kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oraz oddaje tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wzór wniosku określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. 2. Obowiązek oddania dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych, o których mowa w ust. 1, nie dotyczy zarejestrowanego pojazdu podmiotów określonych w art. 73 ust. 3 ustawy. 3. Przepisu ust. 1 pkt 2 i 3 nie stosuje się do pojazdu nabytego na licytacji publicznej lub od podmiotu wykonującego orzeczenie o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, jeżeli na dowodzie własności pojazdu została umieszczona przez ten podmiot adnotacja określająca, że wraz ze sprzedanym pojazdem nie został przekazany dowód rejestracyjny pojazdu i karta pojazdu, jeżeli była wydana. 4. W przypadku gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu są niezgodne z danymi zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu, jeżeli była wydana, do wniosku o rejestrację dołącza się dokument (dokumenty) potwierdzający fakt przeniesienia prawa własności pojazdu. 5. Przepisu ust. 4 nie stosuje się do pojazdów sprowadzonych z zagranicy, o których mowa w § 3 ust. 1 i 2, w przypadku gdy przeniesienie prawa własności pojazdu nastąpiło za granicą. W myśl § 6 ust 1 powołanego Rozporządzenia, dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży, 2) umowa zamiany, 3) umowa darowizny, 4) umowa dożywocia, 5) faktura VAT lub rachunek uproszczony, 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. 2. Dowód własności pojazdu dołącza się do wniosku o rejestrację wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej lub z adnotacją właściwego urzędu skarbowego zamieszczoną w dowodzie własności, że jest on zwolniony lub nie podlega tej opłacie. 3. Przepis ust. 2 nie dotyczy dowodów własności: 1) sporządzonych za granicą, 2) wystawionych przez przedsiębiorców, którzy uiszczają podatek od towarów i usług z tytułu sprzedaży pojazdów lub ich pojedynczych zespołów albo na podstawie odrębnych przepisów korzystają ze zwolnienia od tego podatku. 4. Przepis ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do dokumentu (dokumentów) potwierdzającego fakt przeniesienia prawa własności, o którym mowa w § 2ust. 4. Z akt sprawy wynika, że do wniosku o rejestrację spornego samochodu, Państwo M. S. i J. S. dołączyli umowę sprzedaży pojazdu zawartą w dniu [...] lipca 2001r. pomiędzy Panem M. S. (kupującym) a sprzedającym A. K.. Umowa ta stanowiła "dowód własności pojazdu", o którym mowa w art. 72 ust 1 ustawy i §2 ust.1 pkt.1 w/w Rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1999r. Z uwagi na to, że dane odnoszące się do zbywcy pojazdu były niezgodne z danymi zawartymi w dowodzie rejestracyjnym, gdyż zbywcą pojazdu był Pan K., a w dowodzie rejestracyjnym wpisana była skarżąca Pani E. R., do wniosku o rejestrację należało dołączyć dokument (dokumenty) potwierdzający fakt przeniesienia prawa własności pojazdu, co wynika z cytowanego §2 ust. 4 w/w Rozporządzenia. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie sporny pojazd był sprzedany za pośrednictwem komisu samochodowego, zasadniczą kwestią wymagającą wyjaśnienia jest wskazanie, jakie dokumenty potwierdzały w tym przypadku fakt przeniesienia własności auta. Przy sprzedaży komisowej (art. 765 kodeksu cywilnego), umowa dochodzi do skutku pomiędzy nabywcą (tu: Panem A. K.) a komisantem działającym w imieniu własnym, nie zaś w imieniu komitenta (tu: Pani E. R.). Prawo komisanta do rozporządzania przedmiotem komisu jest prawem pochodnym, uzależnionym ściśle od prawa komitenta. Komitent, składając oświadczenie woli, uprawnia komisanta do przeniesienia własności swojej rzeczy na osobę trzecią. Przy komisie sprzedaży, z chwilą wydania mu rzeczy komisant staje się jedynie jego dzierżycielem. Posiadaczem samoistnym jest nadal komitent. Pomimo, że przy komisie sprzedaży właścicielem dobra komisowego pozostaje nadal komitent, to z samej istoty umowy komisu wynika, że komisant chociaż nie jest właścicielem rzeczy stanowiącej przedmiot komisu, jest uprawniony do rozporządzania nią, czyli do jej zbycia. Komisant nie ma obowiązku legitymować się wobec kontrahenta, na czyj rachunek działa. Komisant staje się właścicielem pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży danego przedmiotu. Zgodnie z art. 766 k.c. komisant powinien wydać te pieniądze komitentowi.(por. Alicja Wojciechowska /w:/ Prawnorzeczowa problematyka komisu – Przegląd sądowy 1998/11-12/109, Adam Szpunar /w:/ Stosunki własnościowe przy komisie, Rejent 1994/1/33). Z istoty umowy komisu, która jest umową konsensualną, wzajemną i odpłatną wynika, iż dochodzi do skutku już w momencie złożenia zgodnych oświadczeń woli. Nie ma też wymogu zawarcia tej umowy na piśmie, a zatem należy podzielić stanowisko organu, iż do dokonania rejestracji nie było wymagane dołączenie umowy komisu zawartej w formie pisemnej. Z uzasadnienia kwestionowanej decyzji wynika, iż dokonując rejestracji przedmiotowego pojazdu na rzecz państwa M. i J. S. organ nie miał wątpliwości, że była zawarta umowa komisu pomiędzy Panią E. R. a K.. Organ uznał, że była to umowa ustna a dysponując przedłożoną do rejestracji fakturą VAT [...] zarejestrował pojazd. Należy zaakcentować, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu na to, iż skarżąca kiedykolwiek zakwestionowała zawarcie takiej umowy. Również na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Pani E. R. potwierdziła wprost zawarcie ustnej umowy z właścicielem K. w celu sprzedaży spornego auta (v.protokół rozprawy k.37 akt sądowych). Zdaniem Sądu, w toku sprawy administracyjnej nie było sporu, co do tego, że była zawarta umowa komisu a jedynie strona wyszła z błędnego przekonania, że umowę taką obligatoryjnie zawiera się w formie pisemnej. We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatowego w S. z dnia [...] sierpnia 2001r. skarżąca powoływała się na przepis art. 156§1 pkt.2 k.p.a. zarzucając, że w/w decyzja została wydana "z rażącym naruszeniem prawa". Znaczenie prawne tego wyrażenia jest przedmiotem sporu w doktrynie (B.Adamiak .J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1996, s.716-721) . Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjmuje pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "rażące naruszenie prawa" w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 1986r. sygn. IV SA 716/86). Zdaniem Sądu, mając na względzie przedstawione wyżej rozważania uznać należy, że w niniejszej sprawie organ prawidłowo uznał, iż nie zachodzą przesłanki do uznania, że decyzja Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2001r. obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156§1 pkt.1 k.p.a a zatem skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.