VII SA/Wa 854/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi D. i S. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem nr [...] z dnia [...].03.2005r. na podstawie art. 59g ust. l w związku z art.57 ust.7 i art. 59f ust.l ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. z 2003r.: Dz. U. Nr 207, poz.2016 z późn. zm.),wymierzył D.i S. małż. P. -karę z tytułu nielegalnego użytkowania części budynku handlowo-mieszkalnego (obiekt kat. XVII /1) - w zakresie parteru (sklep branży przemysłowej "AGD-RTV"), o pow. użytkowej - 361,00m2 — tj. części obiektu kat. XVII, o kubaturze < 2500 m3, w wysokości: 75.000 złotych , ustaloną w/g. wyliczeń określonych art 57 ust 7 i art59f.ust 1 w/w ustawy Prawo budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że fakt dot. samowoli użytkowej został ujawniony w wyniku przeprowadzonej w dniu 10.02.2005r., obowiązkowej kontroli zakończonej budowy obiektu budowlanego - co potwierdzają załączone do protokołu zdjęcia. Jak oświadczył (do protokołu kontroli obowiązkowej) S.P.: parter części handlowej budynku, użytkowany jest od połowy grudnia 2004 roku. Zdaniem organu zakończenie realizacji inwestycji - oraz gromadzenie dokumentów niezbędnych do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu - nie upoważniało inwestorów do rozpoczęcia jego użytkowania. Po rozpatrzeniu zażalenia S. P., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2005r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego wymierzające karę w wysokości 75000zł. W ocenie organu II instancji decyzja nr [...] zezwalająca na rozbudowę budynku handlowo - mieszkalnego, położonego na działce o nr ew. [...] przy ul. S. w M. z dnia [...] stycznia 2003r., znak: [...] wydana przez Starostę Powiatowego w [...], jak również decyzja nr [...] z dnia [...] września 2004r., znak: [...] nakładały na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Organ podkreślił, że w przypadku stwierdzenia nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wymierzenia kary z tego tytułu, a jej wysokość nie zależy od swobodnego uznania organu, lecz jest ściśle określona przepisami Prawa budowlanego. Zdaniem organu II instancji przeprowadzone postępowanie zażaleniowe wykazało, że kara została określona w sposób prawidłowy. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli D.i S. P. Skarżący zarzucają orzeczeniom organów obu instancji naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez bezzasadne przyjęcie wyłącznie represyjnej interpretacji przepisu art. 1 pkt. 24) lit. b) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz art. 57 ust. 7 ustawy- Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) względnie zastosowanie ww. przepisu niezgodnego z konstytucją. Zdaniem skarżących, określona w art. 59f ustawy- Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) kara nie uwzględnia ani czasu nielegalnego użytkowania, ani powierzchni zajętej części nielegalnie użytkowanej. Skarżący wskazują, że przyjęte w obliczeniu współczynniki kategorii i wielkości obiektu budowlanego są stałe i w efekcie taką samą karę płacą także ci, którzy użytkowali nielegalnie znacznie większą powierzchnię, niż powierzchnia zajęta przez skarżących. Skarżący wskazują na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.04.1999 r., sygn. akt P 7/98, publ. OTK 1999/4/72 którym Trybunał stwierdził niezgodność z powołanym przepisem konstytucji § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 123, poz. 578 i z 1997 r. Nr 124, poz. 786) przez to, że m.in. stanowi przepis o charakterze represyjnym. Skarżący wskazują również, że w dniu [...].05.2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] umorzył postępowanie w sprawie istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, a w dniu 9.05.2005 r. otrzymali decyzję tego samego organu nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego z warunkiem wykonania w terminie do dnia 31.12.2005 r. określonych robót budowlanych. Zdaniem skarżących stan samowolnego przystąpienia przez nich do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie przestał więc istnieć. Obecnie użytkują obiekt zgodnie z prawem. Dodatkowo wskazują, że rozbudowane przez nich część parteru nielegalnie użytkowana wynosiła nie więcej niż ok. 361 m.kw. powierzchni użytkowej w stosunku do 973,40 m.kw. tej powierzchni całkowitej. Zdaniem skarżących kara w kwocie 75 000 zł nie jest zatem adekwatna ani w stosunku do skali dokonanego przez nich naruszenia prawa, ani w stosunku do celu, jaki i tak został osiągnięty i jest niezgodna z art. 2 Konstytucji RP. Dlatego zdaniem skarżących, sąd powinien przyjąć taką interpretację powołanego przepisu, która pozwalałaby na uzależnienie kary od czynników obiektywnych - czasy zajęcia i powierzchni lub - o ile nie znajdzie takiej możliwości interpretacji - sąd winien wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego o ustalenie, czy przepisy art. 1 pkt. 24) lit. b) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz art. 57 ust. 7 ustawy i art. 59f -Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) są zgodne z Konstytucją RP. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. z 2003r.: Dz. U. Nr 207, poz.2016 z późn. zm.) w przypadku stwierdzenia samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art.59f ust.l Prawa budowlanego , z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Stosownie do brzmienia art. 59f Prawa budowlanego powyższa kara stanowi iloczyn: stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), przy czym stawka opłaty (s) wynosi 500 zł. ( stawka opłaty 500.00 zł podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego), co daje kwotę 75. 000.00 zł. Ratio legis regulacji przyjętej w przytoczonych wyżej przepisach ustawowych stanowi dążenie do wyeliminowania, a przynajmniej maksymalnego ograniczenia, zjawiska tzw. samowoli użytkowej czy w innych przypadkach samowoli budowlanej. Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, przepis art. 57 ust.7 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane obliguje właściwy organ do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Podkreślić należy, że do tego rodzaju rozstrzygnięcia organ administracji publicznej jest zobligowany ustawowo i to wydaje się ,że jest dla skarżących oczywiste. Odnosząc się do zarzutu o niezgodności wyżej cytowanych przepisów Prawa budowlanego a w szczególności przepisu art. 1 pkt. 24) lit. b) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz art. 57 ust. 7 ustawy i art. 59f -Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) z art. 2 Konstytucji RP, Sąd nie podziela takiego stanowiska stron skarżących. W ocenie Sądu przyjęta przez ustawodawcę metoda zapobiegania i likwidowania samowoli jest wprawdzie surowa i nacechowana automatyzmem, ale nie wykracza poza granice wyznaczone normami konstytucyjnymi. Kara grzywny nie pozbawia właściciela uprawnień do korzystania z obiektu ani nie wyklucza możliwości ubiegania się o pozwolenie na użytkowanie. Warto nadmienić, w aspekcie równości wobec prawa ,że kwestionowany przepis jednakowo traktuje wszystkich jego adresatów, wykluczając uwzględnianie przez organy administracji publicznej jakichkolwiek dodatkowych, nieprzewidzianych ustawowo, bądź też nie związanych z samą istotą problemu "samowoli ", kryteriów przemawiających za odmiennym podejściem do poszczególnych przypadków. Ustawodawca czyni adresatami regulacji wszystkich, którzy wybudowali obiekty budowlane i przystąpili do użytkowania bez wymaganego pozwolenia lub bez spełnienia określonych wymagań ustawowych. Tak więc Sąd nie dopatrzył się przesłanek wymagających zwrócenia się w tej sprawie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.