II FSK 647/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-06-05

Skład orzekający: Jerzy Rypina, Jacek Brolik, Anna Maria Świderska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi sądowej poprzez jedno pismo adresowane łącznie do obojga małżonków, a następnie zastosowanie fikcji doręczenia z powodu nieodebrania pisma, jest zgodne z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi sądowej musi być dokonane do rąk każdego z adresatów indywidualnie, a nie zbiorczo. Ponadto, zastosowanie fikcji doręczenia (art. 70-73 p.p.s.a.) jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków, w tym prawidłowego pouczenia strony i próby doręczenia do rąk własnych. Doręczenie zastępcze przez awizo, bez wcześniejszego doręczenia do rąk własnych i bez prawidłowego pouczenia, narusza przepisy procesowe i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Grażyny i Włodzimierza C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Powodem odrzucenia było nieuzupełnienie braków formalnych skargi, mimo wezwania do ich usunięcia. Skarżący zarzucili w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów PPSA dotyczących prawidłowości doręczenia wezwania, wskazując na doręczenie jednego pisma obojgu małżonkom oraz na wadliwe zastosowanie fikcji doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Jacek Brolik (spr.), Sędzia NSA Anna Maria Świderska, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Grażyny i Włodzimierza C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA/Kr 1610/04 w sprawie ze skargi Grażyny i Włodzimierza C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 września 2004 r. (...) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2005 r., I SA/Kr 1610/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Grażyny C. i Włodzimierza C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 września 2004 r. /./, w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, iż Grażyna i Włodzimierz C., zarządzeniem z dnia 30 listopada 2004 r., zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi przez uiszczenie wpisu oraz podpisanie jej przez Grażynę C. Pomimo dwukrotnego awizowania wyżej wymienionego wezwania pismo zostało zwrócone do nadawcy, ze względu na niemożność doręczenia. W związku z nieuzupełnieniem w terminie przywołanych braków formalnych skargi Sąd I instancji orzekł o jej odrzuceniu, na podstawie art. 220 par. 3 oraz art. 58 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270, zwanej dalej p.p.s.a./. W skardze kasacyjnej wniesionej przez pełnomocnika skarżących zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy to jest: - naruszenie art. 32 w zw. z art. 67 par. 1 w zw. z art. 75 p.p.s.a. przez doręczenie skarżącym pisma Sądu, dotyczącego wezwania do usunięcia braków formalnych skargi w sposób nieprawidłowy tj.: w jednym odpisie, mimo że każde ze skarżących jest stroną, zatem każde z nich powinno otrzymać wezwanie; - naruszenie art. 70 w zw. z art. 72 w zw. z art. 73 p.p.s.a. przez bezzasadne przyjęcie, że doręczenie skarżącym wezwania do usunięcia braków formalnych skargi nastąpiło skutecznie, przy czym naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w ich efekcie Sąd odrzucił skargę, nie badając merytorycznie jej podstaw. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W odniesieniu do pierwszego z postawionych zarzutów, autor skargi kasacyjnej wywodził, iż w myśl art. 32 p.p.s.a. korespondencja sądowa powinna być adresowana do każdej ze stron postępowania, a zatem w niniejszej sprawie osobno do Włodzimierza C. i osobno do Grażyny C. Pełnomocnik wskazał także na zasadę zawartą w art. 76 par. 2 p.p.s.a. i wywiódł wniosek, że powinna ona mieć zastosowanie, a w szczególności w sytuacji, gdy brak jest informacji by którykolwiek z uczestników był upoważniony do odbioru pism w imieniu pozostałych. W dalszej kolejności wnoszący skargę kasacyjną kwestionował prawidłowość doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych skargi. Zdaniem pełnomocnika skarżących nie istnieje w aktach sprawy dowód doręczenia w trybie art. 72 p.p.s.a., co uniemożliwia, jego zdaniem, także zastosowanie fikcji prawnej doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. Po drugie, w opinii autora skargi kasacyjnej, nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 70 p.p.s.a., do pozostawienia pisma w aktach ze skutkiem doręczenia. W ocenie pełnomocnika skarżących taki tryb doręczenia może być zastosowany dopiero po zapoznaniu się strony z pouczeniem zawartym w art. 70 par. 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasadniczo jest trafna i zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podnieść należy, że pierwsze doręczenie w sprawie musi być dokonane do rąk adresata. Nie ma bowiem pewności, że adres wskazany w piśmie jest prawidłowy, a ponadto sąd przy pierwszym doręczeniu powinien pouczyć stronę o obowiązku określonym w art. 70 par. 1 p.p.s.a. i skutkach jego niedopełnienia. /B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Wydawnictwo Zakamycze 2005 r., s. 187./. Pismo, na które powołuje się odrzucający skargę Sąd I instancji, było niewątpliwie pierwszym pismem - wezwaniem sądu - w sprawie i do niego, po raz pierwszy, załączone zostało, niedoręczone do rąk adresatów, pouczenie z art. 70 par. 1 i 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, poprzestanie na doręczeniu zastępczym przez awizo i konsekwencji pozostawienie pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia naruszyło, w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wymienione przepisy prawa procesowego. Ponadto, próba doręczenie jednego wezwania sądu adresowanego łącznie na imię obojga skarżących małżonków nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w unormowaniu art. 32 w zw. z art. 67 par. 1 i art. 75 p.p.s.a. Zważyć bowiem należy, że /cyt./ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu pozytywnie porównywalnego do art. 133 par. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, na podstawie którego, w określonym ustawowo przypadku jedną stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga. Grażyna C. i Włodzimierz C. nie byli jedną stroną, ale stronami postępowania sądowego i każdej z tych osób przysługiwało prawo bycia adresatem wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przypomnieć też należy, że wzywany "łącznie z żoną" do podpisania skargi Włodzimierz C. skargę tą już uprzednio podpisał. Z tych powodów, na podstawie art. 185 par. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł dochodzonego w skardze kasacyjnej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem art. 203 pkt 1 p.p.s.a. nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia w przypadku uchylenia zaskarżonego postanowienia sądu pierwszej instancji.

Powołane przepisy

art. 220art. 58art. 32art. 67art. 75 p.p.s.a.art. 70art. 72art. 73 p.p.s.a.art. 32 p.p.s.a.art. 76art. 72 p.p.s.a.art. 70 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło