VII SA/Wa 1260/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-26
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ukończenie wyższych studiów zawodowych na kierunku architektura i urbanistyka z tytułem inżyniera, bez ukończenia studiów magisterskich, spełnia wymóg "wyższego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności" do nadania uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały wymóg "wyższego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności" jako konieczność posiadania dyplomu magistra inżyniera architekta. Regulamin postępowania kwalifikacyjnego i uchwała Krajowego Zjazdu Izby Architektów, które wprowadzały taki wymóg, nie mogły stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia, gdyż nie mogły zmieniać aktów prawnych o randze ustawy i rozporządzenia. Ponadto, organy miały obowiązek dokonać wykładni prawa krajowego zgodnej z prawem unijnym, w szczególności z Dyrektywą 85/384/EWG, która nie wprowadzała wprost wymogu legitymowania się magisterskim wykształceniem wyższym. Ocena kwalifikacji powinna być indywidualna.Stan faktyczny
Skarżący D. Z. ubiegał się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna odmówiła nadania uprawnień, uznając, że skarżący nie udokumentował ukończenia wyższych magisterskich studiów na kierunku architektura, legitymując się jedynie dyplomem ukończenia studiów zawodowych z tytułem inżyniera. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna utrzymała tę decyzję w mocy, opierając się na regulaminie postępowania kwalifikacyjnego i uchwale Krajowego Zjazdu Izby Architektów, które wymagały dyplomu magistra inżyniera architekta. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i formalnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nadania uprawnień budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów, na podstawie art. 11, art. 8 pkt 4 i art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r., nr 5, poz. 42 ze zmianami: Dz.U.02.23.221, Dz.U.02.23.221, Dz.U.02.240.2052, Dz.U.02153.1271, Dz.U.03.124.1152, Dz.U.03.190.1864, Dz.U.04.141.1492) oraz art. 12 ust. 1 pkt 1, ust. 2 - 7 i art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126, ze zmianami: Dz.U.03.80.718, Dz.U.04.6.41, Dz.U.01.5.42, Dz.U.01.129.1439, Dz.U.04.92.881, Dz.U.04.93.888, Dz.U.04.96.959) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071, ze zmianami: Dz.U.01.49.509, Dz.U.02.113.984, Dz.U.02.169.1387, Dz.U.03.130.1188, Dz.U.03.170.1660, Dz.U.02.1531271, Dz.U.04.162.1692) oraz § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego przyjętego uchwałą z dnia [...].04.2003 r. nr [...] Krajowej Rady Izby Architektów, po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...].05.2005 r. (data wpływu) inż. D. Z. od decyzji Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. o odmowie nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń - bez przeprowadzania egzaminu, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że inż. D. Z. złożył w dniu [...].03.2005 r. wniosek o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.
W wyniku weryfikacji załączonych do wniosku dokumentów Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Architektów stwierdziła, że wnioskodawca nie udokumentował faktu ukończenia wyższych magisterskich studiów na kierunku architektura i urbanistyka. Przedłożył natomiast dyplom ukończenia studiów zawodowych na Wydziale Architektury Politechniki [...], w wyniku czego uzyskał tytuł inżyniera. Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Architektów postanowieniem z dnia [...].04.2005 r. nałożyła na wnioskodawcę obowiązek usunięcia braków formalnych wniosku poprzez złożenie w zakreślonym terminie odpisu dyplomu ukończenia wyższych magisterskich studiów na Wydziale Architektury. Wnioskodawca nie dołączył żądanego odpisu.
Wobec nieprzedłożenia stosownego odpisu Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] w dniu [...].04.2005 r. podjęła decyzję o odmowie nadania wnioskodawcy uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń - bez przeprowadzenia egzaminu na m.in. podstawie przepisu art. 12 i art. 14 ustawy Prawo budowlane w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. W uzasadnieniu powołała się dodatkowo na uchwałę nr 0-03-03 Krajowej Rady Izby Architektów z dnia 17 kwietnia 2003 r. - Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy - Rozdział I pkt 1.
Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie w ustawowym terminie żądając uchylenia decyzji organu I instancji z uwagi na wadliwe ustalenia stanu faktycznego polegające na uznaniu, że przygotowanie zawodowe skarżącego nie odpowiada wymaganiom, o których mowa w § 3 ust. 1 i w § 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z przytoczonymi przepisami rozporządzenia "do uzyskania uprawnień budowlanych w danej specjalności jest wymagane, w zależności od zakresu tych uprawnień, posiadanie odpowiedniego lub pokrewnego wykształcenia wyższego albo odpowiedniego wykształcenia średniego, odbycie wymaganej praktyki zawodowej i zdanie egzaminu, bądź posiadanie co najmniej wykształcenia zasadniczego zawodowego, dyplomu mistrza i zdanie egzaminu". Dodał również, że organ I instancji w postanowieniu wzywającym do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie odpisu dyplomu ukończenia studiów magisterskich na kierunku architektura jako podstawę prawną żądania wskazał przepis § 6 ust. 4 i 5 ww. rozporządzenia, które to przepisy odnoszą się do praktyki zawodowej i nie pozostają w związku z kryterium wykształcenia. Podniósł również, że art. 33 pkt 6) ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów nie daje Krajowej Radzie Izby Architektów kompetencji do stawiania dodatkowych -poza ustawowymi - wymagań w zakresie kwalifikacji. Ponadto przywołał przepis art. 5 ust. 3 pkt 3) ww. ustawy wskazując, że "izby architektów zrzeszają osoby, które posiadają dyplom ukończenia studiów wyższych o kierunkach architektura, urbanistyka lub gospodarka przestrzenna, a także doświadczenie zawodowe zdobyte w czasie dwuletniej pracy związanej z gospodarką przestrzenną. Dodał, że "ustawa nie stanowi o obowiązku posiadania dyplomu magistra inżyniera architekta, a postanowienia regulaminu postępowania kwalifikacyjnego oraz zaskarżoną decyzję należy ocenić jako niezgodne z art. 87 ust. 1 Konstytucji". Zarzucił, że decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego w rozumieniu art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Do odwołania załączył pismo Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] kwietnia 2005 r. informujące skarżącego, że osoba, która ukończyła wyższe studia zawodowe na kierunku architektura i urbanistyka i uzyskała tytuł zawodowy inżyniera, posiada status osoby z wykształceniem wyższym.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Krajowa Komisja Kwalifikacyjna wskazał, że ustalenia dokonane przez Okręgową Komisję Kwalifikacyjną [...] Okręgowej Izby Architektów na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów, a w szczególności dyplomu nr [...] Wydziału Architektury Politechniki [...] w odniesieniu do oceny jego wykształcenia (tj. nieukończenia wyższych studiów magisterskich na kierunku architektura i urbanistyka), a zatem braku spełnienia podstawowej, pozytywnej przesłanki umożliwiającej dopuszczenie do egzaminu - nie budzą wątpliwości Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej.
Przepis art. 14 ust 3 pkt 1) ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stanowi, że do uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń konieczne jest posiadanie wyższego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności tj. wykształcenia wyższego o kierunku architektonicznym. Skarżący ubiegał się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. W trakcie postępowania kwalifikacyjnego przedstawił dokumenty potwierdzające posiadanie praktyki zawodowej, wyższego wykształcenia zawodowego, uzyskania tytułu inżyniera.
Krajowa Komisja Kwalifikacyjna stwierdziła, że wnioskodawca nie legitymuje się tytułem magistra inżyniera architekta wymaganym do nadania tego rodzaju uprawnień. Dlatego nie podziela stanowiska skarżącego, w którym zarzuca on organowi I instancji błędne ustalenia faktyczne, natomiast przyznaje iż w toku postępowania kwalifikacyjnego organ ten wydał postanowienie podając błędną podstawę prawną. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna uznała jednak, ze tego rodzaju uchybienie nie miało wpływu na treść i prawidłowość rozstrzygnięcia. Przywołanie przez skarżącego treści art. 5 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów nie pozostaje w związku z przedmiotową sprawą, bowiem przepis ten dotyczy urbanistów.
Zdaniem Krajowej Komisji warunki ubiegania się o nadanie uprawnień budowlanych określają przepisy art. 14 ust. 3 pkt 1 i art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane i przepisy § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego z dnia 17.04.2003 r. oraz uchwała nr 17 II Sprawozdawczego Krajowego Zjazdu Izby Architektów w sprawie stanowiska Zjazdu odnośnie standardów nauczania na studiach architektonicznych podjęta w dniu 26.06.2004 r.
Wyżej powołana uchwała stanowi, że osoba ubiegająca się o nadanie uprawnień do projektowania bez ograniczeń w zakresie architektury powinna legitymować się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich, o długości cyklu kształcenia minimum 5 lat, zakończonych uzyskaniem tytułu magistra inżyniera architekta.
Także w rozumieniu § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego - przez "wykształcenie wyższe" rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka, legitymowane dyplomem magistra inżyniera architekta polskiej uczelni lub odpowiadającym mu dyplomem uczelni zagranicznej. Regulamin ten został wydany na podstawie przepisu art. 33 ust. 6 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa i urbanistów z dnia 15.12.2000 r. i przyjęty przez Krajową Radę Izby Architektów uchwałą nr 0-03-03 z dnia 17 kwietnia 2003 r. i nie został zaskarżony przez Ministra właściwego do spraw architektury i budownictwa w trybie art.12 ust. 2 ustawy o samorządach, co oznacza, że organ ten nie dopatrzył się niezgodności treści Regulaminu z obowiązującymi przepisami prawa.
Ponadto zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia (Dz. U. z dnia 25 lipca 2002 r.) wydanym na podstawie art. 4a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, załącznik Nr 1b - absolwent studiów magisterskich na kierunku architektura i urbanistyka otrzymuje tytuł zawodowy magistra inżyniera architekta i po odbyciu wymaganej praktyki zawodowej jest zdolny do samodzielnego projektowania architektoniczno-budowlanego i urbanistycznego, a więc ma podstawy do ubiegania się o nadanie mu uprawnień w specjalności architektonicznej do projektowania w nieograniczonym zakresie. Treść przepisu art. 14 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w zakresie interpretacji desygnatu "wyższe wykształcenie techniczne" w odniesieniu do wymogów stawianych kandydatom ubiegającym się o nadanie uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej należy interpretować wraz z wyżej przywołaną regulacją. Wskazany w uzasadnieniu decyzji organu I instancji przepis art. 14 ust. 3 pkt 1) a) ustawy Prawo budowlane posługujący się pojęciem wyższe wykształcenie oraz przepis art. 12 ust. 2 tej ustawy - pojęciem wyższe wykształcenie techniczne - jako terminy ustawowo niezdefiniowane, wymagały normatywnego dopełnienia w drodze wykładni poprzez uwzględnienie innych obowiązujących przepisów prawa zawierających definicje ustawowe.
Dlatego też organy samorządu zawodowego architektów zarówno w Regulaminie postępowania kwalifikacyjnego jak i ww. uchwale dla celów związanych z nadawaniem uprawnień dokonały interpretacji pojęcia wyższe wykształcenie techniczne jako wyższe wykształcenie uzyskane na pięcioletnich studiach magisterskich na kierunku architektura i urbanistyka.
Zdaniem organu, skoro D. Z. nie przedstawił dowodu ukończenia 5 letnich wyższych studiów magisterskich i uzyskania tytułu mgr inż. architekta. Powyższe oznacza, że nie spełnia warunków do nadania mu uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń - co zostało omówione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Dlatego też, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna nie podziela stanowiska skarżącego, że uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom przepisu art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Ponadto Krajowa Komisja Kwalifikacyjna analizując materiały dowodowe zgromadzone w sprawie zapoznała się z książką praktyk wnioskodawcy i zwraca uwagę na fakt, że sposób jej prowadzenia nie odpowiada wymogom § 7 ust. 3 pkt 2) rozporządzenia Ministra Gospodarki przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, bowiem pierwsza opinia o praktyce została wydana po upływie dwóch lat., a następne nie były wpisywane "co najmniej raz na trzy miesiące".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lipca 2005 r. D. Z. wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji i dopuszczenie go do egzaminu o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń,
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania,
3) ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów.
Skarżący podniósł, że zaskarżonej decyzji należy zarzucić naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności poprzez wadliwą interpretację przepisu art. 14 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zakresie ustaleń dotyczących uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. Z wymienionego przepisu wynika bowiem, że do uzyskania przedmiotowych uprawnień koniecznym jest posiadanie wyższego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności, tj. wykształcenia wyższego o kierunku architektonicznym oraz praktyki zawodowej, dostosowanej do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją. Podkreślenia wymaga fakt, że ustawa nie precyzuje przesłanki "wyższego wykształcenia", mając jednak na względzie obowiązek wzajemnego uznawania kwalifikacji w państwach członkowskich Unii Europejskiej wynikający z art. 47 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz brak ustawowej interpretacji "wykształcenia wyższego" jako tożsamego z uzyskaniem tytułu magistra, należy stwierdzić że zaskarżona decyzja oparta jest na błędnej podstawie prawnej.
Zdaniem skarżącego, organ nie może uzasadniać wydanej decyzji na podstawie podjętej przez siebie uchwały (uchwała nr 17 II Sprawozdawczego Krajowego Zjazdu Izby Architektów w sprawie stanowiska Zjazdu odnośnie standardów nauczania na studiach architektonicznych z dnia 26 czerwca 2004 r), która w sposób zwężający interpretuje uprawnienia obywateli wynikające z ustawy, czyli aktu wyższego rzędu, a zarazem źródła prawa. Organ powołuje się nadto na przepis § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego z dnia 17 kwietnia 2003 r., który określa "wykształcenie wyższe" jako ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka. Regulamin ten został wydany na podstawie przepisu art. 33 ust. 6 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa i urbanistów z dnia 15 grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2001 r., nr 5, poz. 42) i przyjęty przez Krajową Radę Izby Architektów uchwałą nr 0-03-03 z dnia 17 kwietnia 2003 r. Przepis art. 33 ust. 6 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa i urbanistów z dnia 15 grudnia 2000 r. nie daje jednak kompetencji Krajowej Radzie Izby Architektów do stawiania dodatkowych - poza ustawowymi - wymagań w zakresie kwalifikacji osobowych, a określa jedynie sposób i tryb przeprowadzenia egzaminu, rodzaje prac związanych z gospodarką przestrzenną i sposób dokumentowania przygotowania zawodowego osób ubiegających się o przynależność do izby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo organ wskazał, że literalna wykładnia art. 14 ust. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego byłaby niewystarczająca i wymaga interpretacji w ujęciu systemowym i celowościowym przez pryzmat art. 3 i 4 Dyrektywy Rady Europy nr 85/384EWG z dnia 10 czerwca 1985 r., dotyczącej wzajemnego uznania dyplomów, świadectw i innych dokumentów poświadczających kwalifikacje w dziedzinie architektury (...).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Zdaniem Sądu zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zapadły z naruszeniem przepisów prawa i w warunkach wadliwej wykładni przepisów prawa.
Wymogi nadania uprawnień o jakie ubiega się skarżący są określone w przepisie art. 14 ust. 1 pkt 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a także w § 3 ust. 1 i § 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Zgodnie z tymi przepisami przesłanką wydania przedmiotowych w sprawie uprawnień jest posiadanie przez ubiegającego się o ich przyznanie odpowiedniego wyższego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej.
Zdaniem Sądu bezzasadnie Krajowa Komisja Kwalifikacyjna oparła rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji na przepisie art. 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego. Zgodnie z tą regulacją przez "wykształcenie wyższe" rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka, legitymowane dyplomem magistra inżyniera Architekta. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna w tym kontekście uznała, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w przepisie art. 12 i 14 Prawa budowlanego.
Zdaniem Sądu przepis § 14 ust. 2 w/w Regulaminu nie może stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sprawach nadania przedmiotowych uprawnień. Zawiera niezgodną z ustawą modyfikację przesłanki nadania uprawnień architektoniczno-budowlanych. Regulamin nie może zmieniać aktów prawnych o randze ustawy i rozporządzenia.
W świetle art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów uchwalenie w/w Regulaminu ma na celu sprecyzowanie postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego.
Regulamin zatem stanowi jedynie przepis prawa wewnętrznego Izby Architektów Rzeczypospolitej regulujący tryb postępowania kwalifikacyjnego w ramach stosownych delegacji.
Wbrew stanowisku organu nie może być źródłem prawa w niniejszej sprawie także uchwała nr 17 II Sprawozdawczego Krajowego Zjazdu Izby Architektów w sprawie stanowiska Zjazdu odnośnie standardów nauczania na studiach architektonicznych podjęta w dniu 26 czerwca 2004 r., zgodnie z którą osoba ubiegająca się nadanie uprawnień do projektowanie bez ograniczeń w zakresie architektury powinna legitymować się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich.
Zdaniem Sądu organy obu instancji orzekły w niniejszej sprawie bez właściwej analizy okoliczności sprawy i wykładni przepisów prawa. W szczególności organy nie dokonały wykładni przepisu art. 14 Praw budowlanego i § 3 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. przez pryzmat art. 3 i art. 4 Dyrektywy z dnia 10 czerwca 1985 r. w sprawie wzajemnego uznania dyplomów, świadectw i innych dowodów posiadania kwalifikacji w dziedzinie architektury (...) nr 85/384 EWG (Dz. UEL z dnia 21 sierpnia 1985 r.).
Obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnej z prawem unijnym ma rangę zasady prawa wspólnotowego
Organy zobowiązane były zatem do nadania regulacji prawa wewnętrznego takiego sensu normatywnego, który pozostawałby w zgodzie z porządkiem prawnym uregulowanym w Dyrektywie. Wykładnia dokonywana z uwzględnieniem "okoliczności wspólnotowych" wymaga koncentrowania się na funkcji (celu) unormowania krajowego i rozważenia jej zgodności z funkcją (celem) założonym przez normodawcę wspólnotowego.
Wskazać należy, że art. 3 i art. 4 w/w dyrektywy nie wprowadza wprost wymogu legitymacji magisterskim wykształceniem wyższym.
Ocena kwalifikacji ubiegającego się o nadaniu uprawnień powinna być rozpoznana indywidualnie z uwzględnieniem w szczególności okresu kształcenia, wymiaru godzin.
Dodatkowo Sąd zauważa, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia książki praktyk nie zostały poparte przez organ wnikliwą argumentacją, ni wskazano też, czy i w jaki sposób mają one wpływ na ocenę kwalifikacji o nadanie przedmiotowych uprawnień.
Organ rozpoznając sprawę ponownie będzie miał na uwadze powyższe rozważania.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Powołane przepisy
art. 11art. 8 pkt 4art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawyart. 12 ust. 1 pkt 1art. 14 ustawyart. 138 § 1 pkt 1art. 12art. 33 pkt 6art. 5 ust. 3 pkt 3art. 87 ust. 1 Konstytucjiart. 107 § 1art. 14 ust 3 pkt 1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło