IV SA/Wa 646/04
WyrokWSA w Warszawie2004-12-15
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Małgorzata Miron, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji wykazały istnienie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a wzrostem wartości nieruchomości, uzasadniającym naliczenie opłaty planistycznej?Ratio decidendi
Organy administracji nie wykazały w sposób wyczerpujący, czy stwierdzony wzrost wartości nieruchomości jest bezpośrednim następstwem wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak analizy konkretnych różnic w przeznaczeniu działki według starego i nowego planu oraz nieuzasadniony wniosek o wzroście wartości gruntu uniemożliwiają prawidłowe ustalenie obowiązku uiszczenia opłaty planistycznej. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. ustalającą jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący J. L. kwestionował zasadność tej opłaty, podnosząc, że uchwalenie planu nie wpłynęło na dostęp działki do infrastruktury i że organy nie wykazały bezpośredniego związku między planem a wzrostem wartości nieruchomości. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz orzeczenie, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, a także zasądzenie od SKO na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia WSA Małgorzata Miron Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Andrzej Malinowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2004r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego J. L. kwotę 1562 (tysiąc pięćset sześćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] kwietnia 2004 r., znak [...], ustalającą jednorazową opłatę w wysokości 8686, 00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w W. , dz.ew. [...] o powierzchni 504 m.kw. z obrębu [...] , spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla Z. Zaskarżona decyzja SKO zapadła po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji, wniesionego przez J. i J. L.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż w sprawie spełniły się przesłanki wskazane w art.36 ust.4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.03.80.717 z późn.zm.), w związku z czym zasadnie ustalono obowiązek uiszczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Operat szacunkowy, będący podstawą wyliczenia opłaty został prawidłowo sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego według cen z lipca 2001 r., tj. według daty sprzedaży nieruchomości. Strona była zawiadomiona o oględzinach nieruchomości, miała możliwość wzięcia udziału w tej czynności i postępowaniu oraz wypowiedzenia się w sprawie (art.81 k.p.a.). W tej sytuacji należy uznać, iż postępowanie w przedmiocie wymierzenia opłaty było zgodne zarówno z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i z przepisami k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję wniósł J. L. W skardze skarżący zażądał uchylenia decyzji SKO, podnosząc pierwotnie, iż przy sporządzaniu operatu szacunkowego rzeczoznawca majątkowy nie wziął pod uwagę faktu, iż uchwalenie w 1999 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla Z. nie wpłynęło w żaden sposób na dostęp zbytej przez niego działki do infrastruktury. Dostęp ten w odniesieniu do działek położonych na terenie osiedla "P." był bowiem jednakowy, porównując okres sprzed jak i po uchwaleniu nowego planu. W piśmie uzupełniającym skargę skarżący podniósł natomiast, iż organy administracji nie podjęły próby wykazania istnienia bezpośredniego związku pomiędzy uchwaleniem nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla Z. a rzekomym wzrostem wartości działki [...]. W ocenie skarżącego za niewystarczające należy uznać ogólne stwierdzenie, iż wzrost wartości nieruchomości nastąpił w związku ze zmianą planu. W ocenie skarżącego na wysokość renty planistycznej mają wpływ wydatki poczynione przez skarżącego na infrastrukturę techniczną osiedla Z. , nie uwzględnione w operacie szacunkowym. Jednocześnie na wzrost wartości nieruchomości mogły wpłynąć takie czynniki jak sytuacja ekonomiczna, gospodarcza oraz koniunktura na rynku nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Wbrew art.7 i 77§1 k.p.a. organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły w wyczerpujący sposób, czy stwierdzony przez rzeczoznawcę majątkowego wzrost wartości działki o nr ewid. [...], położonej w obrębie [...] jest bezpośrednim następstwem wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla Z. , uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] maja 1999 r. (Dz.Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz.[...]). Z uwagi na fakt, iż wskazane wyżej naruszenie prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, decyzje organów obu instancji należało uchylić.
Kluczową kwestią w postępowaniu w przedmiocie ustalenia na podstawie art.36 ust.4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.03.80.717 z późn.zm.) opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości jest wyjaśnienie, czy uchwalenie lub zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwiększyło wartość danej nieruchomości. W razie stwierdzenia, iż do wzrostu wartości nieruchomości doszło obowiązkiem organu jest wykazanie, iż wzrost ten pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wymogu tego nie spełniono w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie wyjaśniły, na czym polega konkretna różnica – w odniesieniu do możliwości inwestowania - pomiędzy przeznaczeniem przedmiotowej działki w obowiązującym poprzednio Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego W. , zatwierdzonym Uchwałą Rady W. Nr [...] z dnia [...] września 1992 r. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] Nr [...], poz.[...]) a przeznaczeniem przewidzianym w planie osiedla Z. . W operacie szacunkowym jedynie zacytowano postanowienia starego i nowego planu, dotyczące odpowiednio stref [...] (stary plan) i [...] (nowy plan), nie dokonując jednakże ich analizy (podkreślenia wymaga, iż w aktach administracyjnych sprawy brak jest wypisu i wyrysu z Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego W. ). Operat ogranicza się do stwierdzenia, iż "w wyniku ustaleń planu miejscowego przedmiotowy grunt przeznaczony został do pełnienia innej funkcji, co podniosło walory i właściwości gruntu", niemniej wniosek ten nie został w żadnej sposób uzasadniony. W szczególności nie wyjaśniono podstawowej kwestii, czy przed wejściem w życie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na działce nr [...] istniała możliwość wnoszenia zabudowy mieszkaniowej czy też nie a jeżeli tak, to czy wejście w życie nowego planu możliwości te zwiększyło, czy też pozostawiło bez zmian.
Podkreślenia wymaga, iż stosownie do postanowień Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego W. działka nr [...] znajdowała się na obszarze oznaczonym symbolem [...], tj. w strefie możliwości urbanizacyjnych. Z operatu wynika, iż ustalenia podstawowe dla tego obszaru dopuszczały użytkowanie terenu wg stanu istniejącego. Realizację zabudowy jednorodzinnej dopuszczano wyłącznie jako plombową wzdłuż istniejących ulic.
Z powyższego należy wnosić, iż przed uchwaleniem nowego planu zagospodarowania przestrzennego na wskazanym wyżej terenie nie wykluczano wznoszenia zabudowy mieszkaniowej, z tym zastrzeżeniem, iż może być to wyłącznie zabudowa plombowa. W operacie nie wyjaśniono jednakże, czy warunki do realizacji takiej zabudowy istniały na przedmiotowej działce. Kwestia ta wymaga zanalizowania zwłaszcza z uwagi na fakt, iż na str.5 operatu nadmienia się, iż w bezpośrednim sąsiedztwie działki, za wyjątkiem jej strony południowej, istnieje zabudowa mieszkalna.
W ramach oceny możliwości inwestowania na działce nr [...] przed uchwaleniem nowego planu organ odwoławczy winien był także odnieść się do podniesionej w odwołaniu kwestii, iż działka ta znajduje się na terenie osiedla mieszkaniowego "P.", w odniesieniu do którego przed 1999 r. wydano dużą liczbę pozwoleń na budowę.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 par.1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło