VII SA/Wa 1215/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-26
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiednich do nieruchomości inwestycyjnej, którzy wnieśli odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę, mają status strony w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie wykażą naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego uzasadniających uznanie ich nieruchomości za objętą wpływem inwestycji?Ratio decidendi
Właściciele nieruchomości sąsiednich do nieruchomości inwestycyjnej nie posiadają automatycznie statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu jest definiowany przez przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Brak wskazania konkretnego przepisu prawa materialnego, który uzasadniałby uznanie nieruchomości sąsiedniej za objętą wpływem inwestycji i naruszającą interes prawny jej właściciela, skutkuje brakiem legitymacji do bycia stroną postępowania.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący, sąsiedzi inwestora, wnieśli odwołanie, podnosząc zarzut zacienienia ich działki i budynku. Wojewoda uznał, że pozwolenie jest zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami prawa budowlanego, a zarzuty dotyczące zacienienia zostały wyjaśnione i nie naruszają przepisów technicznych. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi W. i K. I. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę skargę oddala.
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., Prezydent m. O. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. J. i G. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego, według projektu powtarzalnego "[...]", na terenie działki nr ew. [...] położonej w O. w rejonie ul. [...].
Od decyzji tej odwołanie (z uzupełnieniem) złożyli W. i K. l., podnosząc, że projektowany budynek zacieni ich działkę i budynek, narażając na niewygody w zamieszkiwaniu.
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a w uzasadnieniu podał, że pozwolenie jest zgodne z warunkami planu zagospodarowania przestrzennego części miasta O. - rejon "B." na podstawie Uchwały Rady Miejskiej w O. z dnia [...] listopada 2004 r., [...]. Teren, na którym znajduje się działka inwestora, położony jest w obszarze oznaczonym symbolem [...] MNU jako teren budownictwa jednorodzinnego z dopuszczeniem funkcji handlowo-usługowej. Takie przeznaczenie nieruchomości umożliwia jej projektowaną zabudowę. Pozwolenie i projekt pozostają w zgodzie z przepisami prawa budowlanego, a o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone zostały konkretne przepisy lub normy obowiązujące w budownictwie. W tym zaś przypadku naruszenia takiego organy nie stwierdziły. Projektowany budynek mieszkalny usytuowany jest w odległości 4 m od granicy działki nr ew. [...], należącej do W. i K. I. a ich budynek mieszkalny usytuowany jest również w odległości 4 m od granicy działki nr ew. [...]. Odległość między budynkiem wybudowanym i projektowanym wynosi 8 m, a wysokość projektowanego budynku wynosi 7,87 m. Nie został więc naruszony żaden przepis rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), dotyczący odległości czy wysokości budynków. Dodatkowo przeprowadzona analiza możliwości zacienienia budynku skarżących wykazała, że pomieszczenia mieszkalne będą posiadały wymagane przepisami warunki zacienienia i nasłonecznienia, zgodne z przepisami ww. rozporządzenia.
W. i K. I. złożyli skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Wbrew przekonaniu skarżących, obecnie obowiązujące przepisy prawa budowlanego nie każdemu sąsiadowi projektowanej inwestycji przyznają status strony postępowania, a co za tym idzie możliwość skutecznego wniesienia odwołania.
Od dnia 11 lipca 2003 r. obowiązuje bowiem znowelizowane prawo budowlane, które, odmiennie od przepisów wcześniejszych, określa uprawnienia stron postępowania budowlanego. W sprawach związanych z udzieleniem pozwolenia na budowę stosuje się bowiem art. 28 ust. 2 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), który odmiennie od art. 28 k.p.a. określa krąg stron postępowania. Według art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego "Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu." Mówiąc o obszarze oddziaływania obiektu, należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia budowlanego jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikając z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. W relacji do art. 28 k.p.a., art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest więc przepisem szczególnym stosowanym w sprawie o wydanie pozwolenia budowlanego, znacznie zawężającym krąg stron tego postępowania.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy, organ udzielający pozwolenia budowlanego winien zatem w pierwszym rzędzie dokonać ustaleń, czy składający odwołanie jest stroną w sprawie, tj. czy posiada legitymację wywodzącą się z normy prawa materialnego (przepisów odrębnych). Co więcej, organ, ustalając obszar oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, winien ustalić, który przepis prawa materialnego uzasadnia uznanie działki sąsiedniej jako objętej wpływem inwestycji i powoduje konieczność umieszczenia jej w obszarze oddziaływania obiektu. Ustalenia takie nie mogą być dowolne, należy wskazać konkretny przepis prawa pozostający albo poza sferą prawa budowlanego (np. konkretny przepis ustawy o ochronie środowiska czy prawa wodnego) albo przepis ujęty w rozporządzeniach wykonawczych do prawa budowlanego, który chroni interes prawny podmiotu posiadającego określone w art. 28 ust. 2 prawa do nieruchomości objętej wpływem projektowanej inwestycji. Jeśli takiego przepisu odrębnego nie ma, oznacza to, że nieruchomość taka pozostaje poza obszarem oddziaływania obiektu budowlanego, a jej właściciel, użytkownik wieczysty czy zarządca nie jest stroną postępowania.
Zobiektywizowanie powyższych okoliczności daje organom prowadzącym postępowanie podstawę do ustalenia w każdym przypadku granic strefy oddziaływania obiektu. Nie wyklucza to oczywiście możliwości podważania ustaleń organu przez podmioty, które uważają, że przymiot strony w tym postępowaniu posiadają. Muszą one jednak wskazać co najmniej stan faktyczny czy też okoliczności uzasadniające - ich zdaniem - zastosowanie określonego przepisu prawa materialnego, organy zaś nie są zwolnione w takim przypadku z obowiązku poczynienia stosownych ustaleń, o ile oczywiście sytuacja procesowa w postępowaniu zwykłym na to pozwala, tj. żądanie zostało zgłoszone przed wydaniem decyzji ostatecznej.
W zasadzie, w przypadku realizacji zabudowy jednorodzinnej, według adaptowanych projektów typowych, gdy zamierzenia zaprojektowane są w określonych prawem odległościach, a wysokości budynków nie przekraczają odległości pomiędzy nimi, trudno jest znaleźć podstawę do poszerzenia obszaru oddziaływania obiektu poza granice działki inwestora. W takim przypadku nie może też dojść do zacieniania sąsiedniego budynku w rozumieniu § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Skoro jednak pojawiły się w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym zarzuty dotyczące zacieniania pomieszczeń nieruchomości sąsiedniej, winny one zostać i w rzeczywistości zostały wyjaśnione stosownymi pomiarami.
Zgłoszone w tym zakresie przez skarżących zarzuty są chybione. Zarzucając nierzetelność pomiarów, nie wskazano naruszenia jakiegokolwiek przepisu, a nawet gdyby do takiej nierzetelności doszło, to ze względu na warunki określone w powołanym wyżej § 13 rozporządzenia nie miały by one żadnego wpływu na sytuację prawną skarżących. To zaś, że organ podjął działania w celu wyjaśnienia zarzutów zgłoszonych w toku postępowania administracyjnego, świadczy tylko o prawidłowości postępowania, a przytoczone w skardze orzecznictwo NSA na tę okoliczność nie ma w sprawie zastosowania, gdyż chodziło tam o przypadki dodatkowo czynionych przez organy ustaleń już po zamknięciu postępowania administracyjnego decyzją ostateczną, a nie w jego toku.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Powołane przepisy
art. 3 § 1 ustawyart. 28 ust. 2art. 28 k.p.art. 3 pkt 20art. 151 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło